BookFeed English

Τετράδιον Ε'

Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824–1879), 1847

Ποίηση Κλασικά

Ο Λευκαδίτης ποιητής που τραγούδησε τους κλέφτες, τον πνιγμένο Πατριάρχη και τα χαλάσματα της Ολυμπίας — στίχοι που κάνουν την ιστορία καιρό, αίμα και μάρμαρο. Οι στίχοι έχουν λυρική ορμή και δέος, μα η μνήμη, ο θάνατος και η φύση τους δίνουν μια σταθερή, ανήσυχη σκιά.

Ατμόσφαιρα: δέος, ανησυχία και γαλήνη. Μιλά για τη μνήμη, τον θάνατο και τη φύση.

Σε ποιον ταιριάζει

Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβά η ποίηση που δένει την ιστορία με τον τόπο και τη φύση. Η γλώσσα είναι παλαιότερη και πολυτονική, ενώ οι σκηνές της έχουν έντονα σκοτεινό βάρος.

Γιατί να το διαβάσεις

Διάβασέ το για να δεις πώς ο Βαλαωρίτης μετατρέπει ιστορικές μορφές και τοπία σε ζωντανούς, λυρικούς στίχους.

Σελίδες από το βιβλίο

Η πόλη σωπαίνει κι ο Αλή Πασάς μένει ξάγρυπνος.

Ἐπέσανε τὰ Γιάννενα, σιγὰ νὰ κοιμηθοῦνε,ἐσβήσανε τὰ φῶτα τους, ἐκλείσανε τὰ μάτια.Ἡ μάννα σφίγγει τὸ παιδὶ βαθιὰ στὴν ἀγκαλιά της,γιατὶ εἶναι χρόνοι δίσεκτοι καὶ τρέμει μὴν τὸ χάσει.Τραγούδι δὲν ἀκούγεται, ψυχὴ δὲν ἀνασαίνει.Ὁ ὕπνος εἶναι θάνατος καὶ μνῆμα τὸ κρεβάτικι ἡ χώρα κοιμητήριο κι ἡ νύχτα ρημοκλήσι.Ἄγρυπνος ὁ Ἀλὴ πασᾶς, ἀκόμη δὲ νυστάζει,κι εἰς ἕνα δέρμα λιονταριοῦ βρίσκεται ξαπλωμένος.Τὸ μέτωπό του εἶναι βαρύ, θολό, συγνεφιασμένοκαὶ τὄβαλεν ἀντίστυλο τὸ χέρι του, μὴν πέσει.Χαϊδεύει μὲ τὰ δάκτυλα τὰ κάτασπρα του γένια,ποὺ σέρνονται στοῦ λιονταριοῦ τὴν τρομερὴ τὴ χαίτη.

Ο Χάρος οργώνει τη γη και το παιδί βρίσκεται στον δρόμο του.

Ὄργωνε ὁ Χάρος, ὄργωνε τὴ γῆ ποὺ τόνε τρέμει.Τ᾿ αὐλάκια του εἶναι μνήματα, ὁ σπόρος του φαρμάκι...Ὄργωνε ὁ Χάρος, ὄργωνε! Τὰ μαῦρα του τὰ βόδιαφυσομανοῦν στὸ κέντημα τῆς ἄσπλαγχνης βουκέντρας.Ὅθε περάσει τὸ γενί, ξαναγυρίζει δέντρα,ξεθεμελιώνει ριζιμιὰ καὶ συνεπαίρνει κόσμους.K᾿ ἐσύ, βλαστάρι τρυφερό, στὸ δρόμο του τί θέλεις;...

Το φουσκωμένο ποτάμι περνά, κι ένας θαμμένος κορμός του απαντά.

«Κατέβαινε ὁλοφούσκωτο προχθὲς τὸ Δημοσάρι,μουγκρίζοντας στὸ διάβα του, σὰ νὰ ζητοῦσε ἀμάχη.Δὲν τὸ βαστοῦσαν ριζιμιά, δὲν τὸ κρατοῦσαν σφάχτες,στὸ πέρασμά του ἐγέρνανε σὰν νὰ τὸ προσκυνοῦσανοἱ σχῖνοι, τ᾿ ἀγριοπρίναρα. Τὸ κῦμα στὸ θυμό τουἐρροβολοῦσε πάντα ἐμπρός, θεότυφλο, ὠργισμένο,καὶ πέφτει κατακέφαλα μ᾿ ὅλη τὴν ἀνδρειά τουγιὰ νὰ ρουφήξῃ ἕνα κοντρὶ ποὺ τὤφραξε τὸ δρόμο.Ἔστεκα ἐγὼ κ᾿ ἐκύτταζα, κι ἀπ᾿ τὴ βουβὴ τὴν πέτραἄκουσα τότε μιὰ φωνὴ σὰν νά ῾βγαινε ἀπ᾿ τὸν ᾅδη.«Πέρνα, ποτάμι, μέριασε, σύρε νὰ σκιάζῃς ἄλλους,ἐμὲ μ᾿ ἐπάτησε βαρὺ ποδάρι ἀνδρειωμένου,μ᾿ ἐστοίχειωσε τὸ αἷμα του, κ᾿ εἶμαι θεμελιωμένογιὰ νὰ φωνάζω ἀνάθεμα σ᾿ ἐκείνους ποὺ προδίνουν.

Περισσότερα αποσπάσματα από το «Τετράδιον Ε'»

Αριστοτέλης Βαλαωρίτης.Ο Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λευκάδα το 1824, σπούδασε νομικά στην Πίζα και στο Παρίσι και έζησε χρόνια ως βουλευτής. Γράφοντας τα κλέφτικα τραγούδια στο γραφείο του έγινε ο ποιητής μιας γενιάς που γεννήθηκε μετά τον Αγώνα. — Να επαληθευτούν τα στοιχεία πριν από τη δημοσίευση, ιδίως τα χρόνια της βουλευτικής του θητείας.

Βιβλία με παρόμοια αίσθηση

Όλα τα βιβλία σαν το «Τετράδιον Ε'»

Περισσότερα βιβλία — Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

Μνημόσυνα (1857) και έτερα ποιήματα

Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, 1857

Μπαλάντες από τα βουνά της Ηπείρου και του Σουλίου: καπεταναίοι που πεθαίνουν με το τουφέκι στο χέρι, ένα μοναστήρι που τυλίγεται στις φλόγες κι ένας σκύλος που κουβαλάει το κεφάλι του αφέντη του στο βουνό.

Πού θα το βρεις

Βρες το βιβλίο · Στο Public

Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.

Ερωτήσεις αναγνωστών

Μου ταιριάζει το «Τετράδιον Ε'»;
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβά η ποίηση που δένει την ιστορία με τον τόπο και τη φύση. Η γλώσσα είναι παλαιότερη και πολυτονική, ενώ οι σκηνές της έχουν έντονα σκοτεινό βάρος.
Πώς είναι το «Τετράδιον Ε'»;
Οι στίχοι έχουν λυρική ορμή και δέος, μα η μνήμη, ο θάνατος και η φύση τους δίνουν μια σταθερή, ανήσυχη σκιά. Ατμόσφαιρα: δέος, ανησυχία και γαλήνη. Μιλά για τη μνήμη, τον θάνατο και τη φύση.
Τι να διαβάσω μετά το «Τετράδιον Ε'»;
Αν σου άρεσε το «Τετράδιον Ε'», δοκίμασε «Ποιήματα» (Τέλλος Άγρας), «Θάνατος Παλληκαριού» (Κωστής Παλαμάς) και «Μικρά Ταξείδια / Χάρος» (Γεράσιμος Μαρκοράς).

Μια γεύση από τη ροή

  1. Μια δήλωση αγάπης χάνεται μέσα σε αναμνήσεις καλοκαιριού.

    Ήθελες κάτι να μου πεις και δεν σου το ρωτούσα, (Το καλοκαίρι είχε σωθεί και τ’ άνθη που αγαπούσα). Ήθελες κάτι να μου πείς και τόχα λησμονήσει. (Τη ρίζα που καθόμαστε -θυμάσαι;- έχουν γκρεμίσει). (Είχε από τότε εντός μου σε φθινόπωρο γυρίσει). Μου είπες, α, ναι! - πως μ’ αγαπάς - μα τόχω λησμονήσει.

    Ποιήματα · Τέλλος Άγρας

  2. Ένας πατέρας απαντά στις ερωτήσεις του παιδιού για τον θάνατο, μα δεν πετά ο ίδιος.

    ΠΑΙΔΙ. Θέλω τὴ μάνα. ΠΑΤΕΡΑΣ. Ἐπέταξε καὶ στ’ ἄστρα πάει νὰ ζήσῃ. ΠΑΙΔ. Πῶς τόσο μάκρος ἄρρωστη δυνήθηκε νὰ σχίσῃ; ΠΑΤ. Ἔχουν φτερούγαις ἡ ψυχαίς. ΠΑΙΔ. Γιατὶ δὲν ταῖς ἁπλόνει Τότε ἡ δική μας, μὴν αὐτὴ τρέξῃ τ’ ἀστέρια μόνη; ΠΑΤ. Δὲν εἶναι μόνη· γύρω της φτεροκοποῦν ἀγγέλοι. ΠΑΙΔ. Ἄν ἄγγελό της μ’ ἔλεγε, κοντά της θὰ μὲ θέλῃ. ΠΑΤ. Ὤ! δίχως κάλεσμα Θεοῦ, ψηλὰ κἀνεὶς δὲν πάει. Κοιμήσου τώρα· ἡσύχασε. ΠΑΙΔ. Καὶ ποιός μοῦ τραγουδάει; ΠΑΤ. Ἐγώ, πουλάκι μου. ΠΑΙΔ. Ἐσὺ κλαῖς. ΠΑΤ. Ὄχι· ’ς ἐμὲ ἀπιθώσου.

    Μικρά Ταξείδια / Χάρος · Γεράσιμος Μαρκοράς

  3. Μια ολόκληρη χώρα σκύβει πάνω από ένα φέρετρο.

    Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένας λαός, σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει... κι ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο Ναός, κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει. πρώτη φορά. Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμός της αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώρα Ορφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμός την άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα, που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιά στη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη, τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχο με τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

    Ποίηση · Άγγελος Σικελιανός

  4. Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά

    Συνέχισε στη ροή

Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά

Το BookFeed είναι μια ροή με αποσπάσματα από βιβλία. Μαθαίνει τι σου αρέσει και σε βοηθά να βρεις το επόμενο βιβλίο σου.

Άνοιξε το BookFeed

Δωρεάν, χωρίς εγγραφή.