Φωτεινός
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1824–1879), 1879
Ένα ταξίδι μέσα από κυκλικές δοκιμασίες και εύθραυστες στιγμές υπέρβασης. Ένας στοχασμός για το τι μένει όταν όλα τα άλλα διαλύονται. Ο λυρικός, στοχαστικός τόνος κινείται αργά ανάμεσα στη μελαγχολία, τη μοναξιά και σε εύθραυστες στιγμές υπέρβασης.
Ατμόσφαιρα: μελαγχολία και λαχτάρα. Μιλά για τον χρόνο και τη μοναξιά.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν αναζητάς ποίηση που στοχάζεται τον χρόνο, την οδύνη και όσα επιμένουν να μένουν. Η γλώσσα του 19ου αιώνα και οι επικοί, σκληροί στίχοι του αποσπάσματος ίσως σου φανούν απαιτητικοί.
Γιατί να το διαβάσεις
Ο «Φωτεινός» προσφέρει μια ποιητική ματιά στις επαναλαμβανόμενες δοκιμασίες και στην παρακμή των βεβαιοτήτων, χωρίς να χάνει από το βλέμμα του τις στιγμές ελπίδας.
Σελίδες από το βιβλίο
Όταν η εκδίκηση απειλεί να καταπιεί την ψυχή, τι απογίνεται ένας πατέρας;
Καὶ δυὸ σκιάδες πάραυτα ὠρμήσανε κι ἁρπάξαντὰ βόιδια πού ῾ταν στὸ ζυγό. Δυὸ ἄλλοι τὸν ἀδράξανκ᾿ ἐδέσανε τὸ χέρι του στὸ φοβερὸ χερούλιμὲ τὴ σφεντόνα πωὕρανε. Ὕστερα μὲ τὴ σκούλη,ἀρχίσαν, τοῦ κοντόσπαθου, ἀργὰ νὰ πελεκᾶνετ᾿ ἀντρειωμένα δάχτυλα καὶ νὰ περιγελᾶνε.Ὅλο τ᾿ ἀλέτρι ἐβάφηκε· τὸ μαῦρο τὸ παιδί τουστὸ χῶμα δίπλα ἐμούγκριζε, σὰν νά ῾βγαινε ἡ ψυχή του.K᾿ ἐκειὸς ὁ γέρο δράκοντας χωρὶς οὔτε ν᾿ ἀχνίσῃἐκύτταζε τὸ αἷμα του ποὺ πότιζε σὰ βρύσητὴ γῆ του τὴν ταλαίπωρη, καὶ μέσα στὴν καρδιά τουμὲ μιᾶς ἀστράφτουν τὰ παληὰ τ᾿ ἀνδραγαθήματά του,κ᾿ ἐσπιθοβόλησε στὸ νοῦ χρυσόφτερ᾿ ἡ ἐλπίδαμὲ τὴ δική του ἐκδίκηση νὰ σώσῃ τὴν πατρίδα. Τι απογίνεται μια ευχή όταν το έδαφος από κάτω της αρχίζει να ραγίζει;
Καὶ στὰ στερνὰ τὰ λόγια του ἔνοιωσε ὁ ζευγολάτηςὅτι ἕνα δάκρυ ἐνότιζε τ᾿ ἀσπράδι τοῦ ματιοῦ τουκι ὁλόρθες ἀναδεύοντο οἱ τρίχες τοῦ κορμιοῦ του.- Ἂν ἐξεράθη τὸ κλαρί, πάντα χλωρὴ εἶν᾿ ἡ ρίζακαὶ μένει πάντα ζωντανὸ ἢ ρόδι φάγ᾿ ἡ βρίζααὐτὸ τὸ βόιδι τὸ μανό, π᾿ ὅσο βαθειὰ ρουχνίζειτόσο εὔκολα μυγιάζεται κι ἀνεμοστροβιλίζεικαὶ ποὺ τὸ κράζουνε Λαό. Θὰ σπάσῃ τὸ καρίκικαὶ θὰ προβάλῃ μὲ φτερὰ μία μέρα τὸ σκουλήκι.Τότε, πουλὶ τὸ σερπετό, ποιὸς ξέρει ποὺ θὰ φτάσῃ!... Πώς χωρούν ο ιερός τόπος και η καθημερινή ζωή στο ίδιο τοπίο;
Φωλιάζουν οἱ σταυραϊτοὶ στοῦ βράχου τὰ στεφάνια,ἐφώλιασε κι ὁ Φωτεινὸς στὸν ἐγκρεμὸ τοῦ Κόντρου.Τέσσαροι τοῖχοι κάτασπροι, ὁ κάτοικας, τ᾿ ἀχούρι,ἡ μάντρα γιὰ τὰ πρόβατα, μιὰ δεκαριὰ κυβέρτια,πλατύς, καθάριος ὀβορός, ζωσμένος διπλολίθι,ὅπου ἐπρασίνιζε πυκνὸς ὁ νύλακας, τὸ μύρτο,τ᾿ ἁγιόκλημα, ἡ μελετινή, κι ὅπου ἅπλωνε ἕνας φράξοςτὰ δροσερὰ κλωνάρια τοῦ σφιχτὰ περιπλεγμέναμ᾿ ἕνα φτακοίλι καρπερὸ καὶ μ᾿ ἕνα βοϊδομάτη:εἶν᾿ τὸ βασίλειο τοῦ φτωχοῦ. Τ᾿ ἄρεσε πάντα ἐκεῖθενὰ χαίρεται τὴ θάλασσα, π᾿ ὅσο πλατύτερ᾿ εἶναιτόσο σοῦ κλέφτει τὴν καρδιά, τόσο τὸ νοῦ σου πνίγει. Αριστοτέλης Βαλαωρίτης.Η επική ποιότητα αυτού του έργου αντανακλά τη λογοτεχνική σχέση του τέλους του 19ου αιώνα με τον Ρομαντισμό και τη φθορά των κοινωνικών βεβαιοτήτων.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Τετράδιον Ε'
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, 1847
Ο Λευκαδίτης ποιητής που τραγούδησε τους κλέφτες, τον πνιγμένο Πατριάρχη και τα χαλάσματα της Ολυμπίας — στίχοι που κάνουν την ιστορία καιρό, αίμα και μάρμαρο.
Αθανάσης Διάκος
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, 1867
Ρομαντικό έπος σε δημοτικό στίχο: ο Διάκος πλαγιάζει την παραμονή της τελευταίας του μάχης και γύρω του μαζεύονται η φύση, οι άγιοι και οι νεκροί.
Μνημόσυνα (1857) και έτερα ποιήματα
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, 1857
Μπαλάντες από τα βουνά της Ηπείρου και του Σουλίου: καπεταναίοι που πεθαίνουν με το τουφέκι στο χέρι, ένα μοναστήρι που τυλίγεται στις φλόγες κι ένας σκύλος που κουβαλάει το κεφάλι του αφέντη του στο βουνό.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Φωτεινός»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν αναζητάς ποίηση που στοχάζεται τον χρόνο, την οδύνη και όσα επιμένουν να μένουν. Η γλώσσα του 19ου αιώνα και οι επικοί, σκληροί στίχοι του αποσπάσματος ίσως σου φανούν απαιτητικοί.
- Πώς είναι το «Φωτεινός»;
- Ο λυρικός, στοχαστικός τόνος κινείται αργά ανάμεσα στη μελαγχολία, τη μοναξιά και σε εύθραυστες στιγμές υπέρβασης. Ατμόσφαιρα: μελαγχολία και λαχτάρα. Μιλά για τον χρόνο και τη μοναξιά.
- Τι να διαβάσω μετά το «Φωτεινός»;
- Αν σου άρεσε το «Φωτεινός», δοκίμασε «Έργα (1935)» (Γιώργος Σαραντάρης), «Ποιητικές συλλογές» (Κώστας Καρυωτάκης) και «Μεταφράσεις» (Τέλλος Άγρας).
Μια γεύση από τη ροή
Ένας άντρας ομολογεί πως αγαπά τη ζωή του χωρίς αξιοπρέπεια.
Δὲν εἶμαι ἕνας σοβαρὸς ἄνθρωπος· ἡ γνώμη μου θὰ ἔπρεπε νὰ μὴν εἶναι ὑπολογήσιμη ἀπὸ τοὺς συνανθρώπους μου, ὁ βίος μου θὰ ὤφειλε νὰ περνάει ἀπαρατήρητος παρ’ ὅλες τὶς προκλητικές, ἀνούσιες, φωνές του, νὰ μὴ σηκώνει τὴν περιέργεια πίσω του σὰν σκόνη. Εἶμαι ἕνα ζῶο χωρὶς ἀξιοπρέπεια. Οἱ ἀγάπες μου εἶναι φτηνές. Τρέφω ἕνα σπασμωδικὸ ἔρωτα γιὰ τὴν ὕπαρξή μου, γιὰ τούτη τὴν ὑπόθεση ποὺ δὲν ἐξοφλεῖται σὲ μιὰ μέρα μέσα· μήτε σ’ ἕνα μῆνα, μήτε σὲ χρόνο, καὶ μᾶς ἀκολουθεῖ πρὸς τὸ ἄπειρο μὲ τὸ περιττό βάρος της.
Έργα (1935) · Γιώργος Σαραντάρης
Μια κιθάρα που έχει χαλάσει, μια κεραία που θα σπάσει, αισθήσεις που σκορπίζουν.
Εἴμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες. Ὁ ἄνεμος, ὅταν περνάει, στίχους, ἤχους παράφωνους ξυπνάει στὶς χορδὲς ποὺ κρέμονται σὰν καδένες. Εἴμαστε κάτι ἀπίστευτες ἀντέννες. Ὑψώνονται σὰ δάχτυλα στὰ χάη, στὴν κορυφή τους τἄπειρο ἀντηχάει, μὰ γρήγορα θὰ πέσουνε σπασμένες. Εἴμαστε κάτι διάχυτες αἰσθήσεις, χωρὶς ἐλπίδα νὰ συγκεντρωθοῦμε. Στὰ νεῦρα μας μπερδεύεται ὅλη ἡ φύσις. Στὸ σῶμα, στὴν ἐνθύμηση πονοῦμε. Μᾶς διώχνουνε τὰ πράγματα, κ’ ἡ ποίησις εἶναι τὸ καταφύγιο ποὺ φθονοῦμε.
Ποιητικές συλλογές · Κώστας Καρυωτάκης
Δυο άνθρωποι ξανασυναντιούνται σ’ ένα άδειο πάρκο, αλλά θυμούνται διαφορετικά.
Στὸ πάρκο τὸ παλιό, τὸ κρύο καὶ τ’αδειανό, ξάφνω, τὰ σχήματα περᾶσαν των δυονών. Τὰ χείλια ἔχουν λυτά, τὰ μάτια ἔχουν σβηστά καὶ μόλις ποὺ τ’ακούς τὰ λόγια τους σωστά. Στὸ πάρκο τὸ παλιό, τὸ κρύο καὶ τ’αδειανό, δυὸ φαντάσματα ἔφεραν πίσω τὸν καιρό. -Τὴ θυμᾶσαι τὴν μέθη μας την περασμένη; -Κι ἂν τὴ θυμᾶμαι ἢ ὄχι, τί σημαίνει; -Τὸ καρδιοχτύπι της γιὰ μὲ πάντα ἡ καρδιά σου τό ’χει; Στ’όνειρο τὴν ψυχή μου ἀκόμα τηνε βλέπεις;— Ὄχι
Μεταφράσεις · Τέλλος Άγρας
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή