Άπαντα
Διονύσιος Σολωμός (1798–1857), 1859
Τα ποιήματα που έγραψε ο Σολωμός καθώς αναζητούσε μια ελληνική ποίηση ικανή να σηκώσει ένα έθνος: θραύσματα λαχτάρας, θλίψης και ανάστασης, μερικά από τα οποία έμειναν ανολοκλήρωτα. Λυρικά και μελαγχολικά ποιήματα, με έντονο δραματικό τόνο· η ανάγνωση προχωρά μέσα από θραύσματα, κι όχι από ολοκληρωμένες ιστορίες.
Ατμόσφαιρα: μελαγχολία και δέος. Μιλά για τον θάνατο, την ελευθερία και την πίστη.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου ταιριάξουν αν σε ενδιαφέρει η ποίηση που συνδέει την προσωπική λαχτάρα και το πένθος με την ελευθερία ενός έθνους. Να έχεις υπόψη ότι αρκετά ποιήματα έμειναν ανολοκλήρωτα, ενώ η παλιότερη γλώσσα μπορεί να ζητήσει υπομονή.
Γιατί να το διαβάσεις
Θα συναντήσεις τον Σολωμό την ώρα που αναζητά μια ποίηση ικανή να εκφράσει μια χώρα, μέσα από εικόνες θλίψης, ελευθερίας και ανάστασης.
Σελίδες από το βιβλίο
Μόνος σε μια άδεια εκκλησία, ένας άντρας αποφασίζει πως είναι ο ίδιος θεός του.
Στὴν ἐκκλησίαν ὡστόσο ὁ Λάμπρος μένει,Ὅπου ἀνθρώπου πνοὴ δὲν ἀγροικιέται.Ἀπ᾿ ἕνα εἰς ἄλλο στοχασμὸ πηγαίνει·Εἶναι ὁ νοῦς του ἔρμος κόσμος ποῦ χαλιέται.Μέσ᾿ ἀπὸ τὸ στασίδι ἀγάλι βγαίνει,Καὶ ὀχ τὴ ψυχή του ὁ στεναγμὸς πετειέται·Μόνον οἱ σκόρπιαις δάφναις, ποῦ ἐμυρίζανἘκεῖ ποῦ αὐτὸς ἐπερπατοῦσε ἐτρίζαν.Καὶ τὸ πρόσωπο γέρνει ὡσὰν τὴ δειάφη,Καὶ χαμηλὰ τοῦτα τὰ λόγια ρίχτει:«Κουφοί, ἀκίνητ᾿ οἱ Ἁγίοι, καθὼς καὶ οἱ τάφοι·»Εἶπα κ’ ἔκραξα ὥς τ᾿ ἄγριο μεσανύχτι: Κάθε πόρτα που ανοίγει τού λέει τον ίδιο πασχαλινό χαιρετισμό, με φωνή που δεν αναγνωρίζει.
Πάει γιὰ νὰ βγῇ ’ς τὴ θύρα ἀργὰ καὶ ἀνοίγει,Λεπτὴ φωνὴ τοῦ λέει, Χριστὸς ἀνέστη.Εἰς τὴν ἄλλη πηδάει, καὶ φωνὴ ὀλίγηΚαὶ παρόμοια, τοῦ λέει, Χριστὸς ἀνέστη.Ἀπὸ τὴν τρίτα πολεμάει νὰ φύγειΚαὶ μία τρίτα τοῦ λέει, Χριστὸς ἀνέστη.Αὐτοκίνηταις πάντα ἀνοιγοκλειοῦνεΟἱ τρεῖς θύραις καὶ ἀχὸ δὲν προξενοῦνε.Καὶ ἰδοὺ τρία σὰν ἀδέλφια ἔρμα καὶ ξένα,Ποὺ ἕν᾿ ἁγιοκέρι σβημένο βαστοῦσαν,Ὅπου στρίψῃ, ὅπου πάῃ, τ᾿ ἀπελπισμέναΓοργὰ πατήματά του ἀκολουθοῦσαν.Λυγδερὰ καὶ πλατιὰ κι’ ὅλα σχισμέναΤὰ λαμπριάτικα ροῦχα ὁπού φοροῦσαν. Πώς φαίνεται το πέλαγος σ' εκείνον που δεν έχει κουπί ούτε τιμόνι.
Μοῦ φαίνεται πῶς πάω καὶ ταξιδεύω’Στὴν ἐρμιὰ τοῦ πελάγου εἰς τ᾿ ὄνειρό μου·Μὲ τὸ κῦμα, μὲ τ’ς ἄνεμους, παλεύωΜοναχή, καὶ δὲ εἶσαι εἰς τὸ πλευρό μου·Δὲ βλέπω μὲ τὸ μάτι ὅσο γυρεύωΠάρεξ τὸν οὐρανὸ ’ς τὸν κίνδυνό μου·Τόνε τηράω, βόηθα, τοῦ λέω, δὲν ἔχωΠανί, τιμόνι, καὶ τὸ πέλαο τρέχω. Διονύσιος Σολωμός.Ο Σολωμός γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Ζάκυνθο και πέρασε τα τελευταία του χρόνια στην Κέρκυρα. Δεν πάτησε ποτέ το πόδι του στην Ελλάδα, για την επανάσταση της οποίας έγραψε. Πέθανε το 1857 αφήνοντας ανολοκλήρωτα τα σημαντικότερα έργα του· τα αποσπάσματά του συναρμολογήθηκαν μετά τον θάνατό του.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Διονύσιος Σολωμός
Η Τρίχα
Διονύσιος Σολωμός, 1830
Ο εθνικός ποιητής γράφει σάτιρα: ένας ζυγιαστής ζυγίζει ανθρώπους, πουλιά και πολιτικούς, κι ένα ποίημα ξεκινά από ένα όνειρο και μια τρίχα.
Σατιρικά
Διονύσιος Σολωμός, 1859
Σατιρικοί στίχοι του Σολωμού στα ελληνικά, τα ιταλικά και τα βενετσιάνικα: ο γιατρός Ροΐδης, ο αλαζόνας Ισούφ, μια αδιάκοπη παρέλαση γιατρών που δεν θεραπεύουν και ασθενών που γελούν.
Εἰς τὸν θάνατον τοῦ Λόρδου Μπάιρον
Διονύσιος Σολωμός, 1825
Ο Σολωμός μετατρέπει τον θάνατο του Μπάιρον σε μοιρολόι για την Ελλάδα: ο ποιητής γίνεται κήρυκας της λευτεριάς, σε μια αδρή και πολυτελή γλώσσα που η λογοτεχνία είχε ξεχάσει.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Άπαντα»;
- Μπορεί να σου ταιριάξουν αν σε ενδιαφέρει η ποίηση που συνδέει την προσωπική λαχτάρα και το πένθος με την ελευθερία ενός έθνους. Να έχεις υπόψη ότι αρκετά ποιήματα έμειναν ανολοκλήρωτα, ενώ η παλιότερη γλώσσα μπορεί να ζητήσει υπομονή.
- Πώς είναι το «Άπαντα»;
- Λυρικά και μελαγχολικά ποιήματα, με έντονο δραματικό τόνο· η ανάγνωση προχωρά μέσα από θραύσματα, κι όχι από ολοκληρωμένες ιστορίες. Ατμόσφαιρα: μελαγχολία και δέος. Μιλά για τον θάνατο, την ελευθερία και την πίστη.
- Τι να διαβάσω μετά το «Άπαντα»;
- Αν σου άρεσε το «Άπαντα», δοκίμασε «Αθανάσης Διάκος» (Αριστοτέλης Βαλαωρίτης), «Χριστουγεννιάτικα διηγήματα» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης) και «Σονέτα» (Λορέντζος Μαβίλης).
Μια γεύση από τη ροή
Ό,τι μαθαίνει ένα παιδί να ζητά από τον Θεό μπορεί να γίνει όλη του η ζωή.
«Ὅταν ἡ μαύρ᾿ ἡ μάνα μου, ἐμπρὸς σὲ μίαν εἰκόνα, Πλάστη μου, μ᾿ ἐγονάτιζε μὲ σταυρωτὰ τὰ χέρια καὶ μώλεγε νὰ δεηθῶ γιὰ κειοὺς ποὺ τὸ χειμῶνα σὰ λύκοι ἐτρέχαν στὰ βουνά, μὲ χιόνια, μ᾿ ἀγριοκαίρια γιὰ νὰ μὴ ζοῦνε στὸ ζυγό, ἔνοιωθα τὴ φωνή μου, νὰ ξεψυχάει στὰ χείλη μου. ἐσπάραζε ἡ καρδιά μου, μοῦ ἐτρέμανε τὰ γόνατα, σὰν νἄθελε ἡ ψυχή μου νὰ φύγῃ μὲ τὴ δέηση ἀπὸ τὰ σωθικά μου. Ὕστερα μὤλεγε κρυφὰ νὰ σοῦ ζητῶ τὴ χάρη νὰ μ᾿ ἀξιώσῃς μία φορὰ ἕνα σπαθὶ νὰ ζώσω καὶ νὰ μὴν ἔρθῃ ὁ θάνατος νὰ μ᾿ εὕρῃ, νὰ μὲ πάρῃ πρὶν πολεμήσω ἐλεύθερος, γιὰ σὲ πρὶν τὸ ματώσω. Πατέρα παντοδύναμε! Ἄκουσες τὴν εὐχή μου.
Αθανάσης Διάκος · Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Υποσχέθηκε στα παιδιά πως ο Χριστός θα τους φέρει ξύλα ως το πρωί.
Η ταλαίπωρος γραία έστρωσε διά τα δύο ορφανά, ίνα κοιμηθώσιν, ανεκλίθη και αύτη πλησίον των, τοις είπε να φυσήσωσιν υποκάτω του σκεπάσματός των διά να ζεσταθούν, τοις υπεσχέθη ψευδομένη, αλλ’ ελπίζουσα να επαληθεύση, ότι αύριον ο Χριστός θα φέρη ξύλα και ψωμί και μίαν χύτραν κοχλάζουσαν επί του πυρός, και έμεινεν άυπνος πέραν του μεσονυκτίου, αναλογιζόμενη την πικράν τύχην της.
Χριστουγεννιάτικα διηγήματα · Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Σήκωσε την πέτρα από το μυστήριο. Μη φοβηθείς το δάγκωμα.
Τοῦ μυστήριου ἀνασήκωσε τὴν πέτρα Καὶ μὴ σκιαχτῇς τὸ δάγκωμα τοῦ ἀστρίτα· Τὴν ἀλήθεια ἀκατάπαυστα ἀναζήτα Καὶ ἰδὲς ἂν εἶναι, ὡς λέν, ψυχοπονέτρα. Μία μία τὲς σαγιττιὲς τοῦ πόνου μέτρα Καὶ ἄγρυπνος τὲς πληγὲς ποῦ ἀνοίγουν κοίτα· Μηνύτρα φτάνει ἡ κάθε μιὰ σαγίττα Ἀπ’ τῆς ἄσπλαχνης Μοίρας τὴ φαρέτρα. Καὶ ἂ βρῇς ποῦ ὁ πόνος εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια, Τότες ἀπ’ τ’ ἀντριωμένα σου τὰ στήθια Γδύσου τὴν ταπεινότη τῆς ὀρφάνιας· Στῆς Ὀμορφιᾶς, στῆς Δύναμης τὴ γλύκα, Μὲ ἀλαλητὸ χαρὰς καὶ περηφάνειας Γίνε Θεός σου καὶ τὴ Μοῖρα νίκα.
Σονέτα · Λορέντζος Μαβίλης
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή