Ο φτωχός άγιος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1901
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Παπαδιαμάντης γράφει για έναν φτωχό τσοπάνο που σπεύδει να προειδοποιήσει το χωριό του· μια ιστορία θυσίας, πίστης και αγάπης για την πατρίδα. Η αφήγηση κινείται με ήρεμο, λυρικό ρυθμό και δένει την πίστη με την αγωνία ενός τσοπάνου που προσπαθεί να σώσει το χωριό του.
Ατμόσφαιρα: δέος και γαλήνη. Μιλά για την πίστη και τον θάνατο.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε αγγίζουν οι ιστορίες για την πίστη, τη θυσία και την αγάπη για την πατρίδα. Να περιμένεις παλιότερη, καθαρεύουσα γλώσσα, που μπορεί να κάνει την ανάγνωση απαιτητική.
Γιατί να το διαβάσεις
Διάβασέ το για να δεις πώς ο Παπαδιαμάντης φωτίζει την αγωνία και την αφοσίωση ενός φτωχού ανθρώπου μέσα από μια σύντομη ιστορία.
Σελίδες από το βιβλίο
Η στιγμή που ένας απλός άνθρωπος καταλαβαίνει πως κάτι τον αφορά.
Ὁ βοσκὸς ἐστάθη ἐπὶ τοῦ ὄχθου τῆς γῆς, ἐφ’ οὗ εὑρίσκετο, ὑψηλός, εὐθυτενής, μὲ ἀγριόξανθον τραχεῖαν στοιβωτὴν κόμην, ἐστάθη ἀκουμβῶν ἐπὶ τῆς ράβδου του τῆς μακρᾶς καὶ ἤρχισε νὰ σκέπτηται, καὶ ὑποψίαι καὶ φόβοι τὸν ἐκυρίευαν. Κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἡ πρώτη ἀκτὶς τοῦ ἀνατέλλοντος ἡλίου ἐφώτισε τὸ προώρως ἐρρυτιδωμένον μέτωπόν του καὶ τοὺς χαρακτῆρας τοῦ ἰσχνοῦ προσώπου του, προσώπου μόλις τεσσαρακονταετοῦς καὶ ἡ μορφή του ἐφάνη μυστηριώδους θελγήτρου μετέχουσα καὶ δὲν ἐφαίνετο ἄμοιρος ψυχικοῦ ἤ καὶ αἰσθητοῦ κάλλους ὁ τραχὺς καὶ ἄξεστος τσόμπανος, ὁ ὑψηλὸς καὶ σκληραγωγημένος καὶ ἡλιοκαής, ὁ βόσκων τὰς ὀλίγας αἶγας του εἰς τὸ κατάμερον τῶν Τριῶν Σταυρῶν. Ένας άνθρωπος που ξέρει τη γη καλύτερα από κάθε άλλον.
Ἦτο μονοπάτι καὶ ἦτο κρημνός. ῾Ωμοίαζε μὲ τὸν κρημνόν καὶ μὲ τὸ μονοπάτι τοῦ δημώδους ᾄσματος. Ἀλλ’ ἐγνώριζεν αὐτὸς ἀπὸ μονοπάτια. Ἀπὸ τέτοια «δὲν ἵδρωνε τὸ μάτι του». Ἐπάτει τόσον ἐλαφρὰ εἰς τὴν γῆν, ὥστε δὲν ἄφηνε σχεδὸν ἴχνος. Εἰς τὸ ἐπίπεδον οἱ πόδες του ἔκοπτον ὡς τροχοί, εἰς τὸ κρημνῶδες προσεκολλῶντο ὡς ἀρπάγαι. Οἱ καλῶς ἐσφιγμένοι περὶ τὰ σφυρὰ καὶ φολιδοειδῶς ἀνερχόμενοι εἰς τὴν κνήμην ἱμάντες τῶν πεδίλων του ἦσαν ὡς πτερὰ εἰς τοὺς πόδας του. Ένας άγιος που χάθηκε από τη μνήμη — τι μένει από εκείνους που δεν θυμάται κανείς;
Ἄνθρωπος εἶχεν ἁγιάσει ἐκεῖ, ἔλεγον. Πῶς; Πότε; Μὲ τὴν ἐπιπόλαιον παιδικὴν περιέργειαν, δέν ἐξήτασα ἀρκετὰ καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ μάθω. Φαίνεται ὅμως, ὅτι ἡ παράδοσις ἔμεινεν ἀμυδρά καὶ τὰ καθέκαστα ἀπωλέσθησαν. Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ μάρτυρος παρεδόθη εἰς λήθην. Κατὰ τὸ κοινὸν δὲ λόγιον «φτωχὸς ἅγιος δοξολογιὰ δὲν ἔχει». Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Ο Παπαδιαμάντης έζησε δεκαετίες στην Αθήνα ως φτωχός μεταφραστής και δημοσιογράφος· έγραφε τα νησιώτικα διηγήματά του τη νύχτα, σε νοικιασμένα δωμάτια, και έδινε τα περισσότερα από όσα κέρδιζε στους φτωχούς και στις εκκλησίες.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού.
Θέρος-Έρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Άνοιξη και πείνα, κοπέλες και λύκοι σ’ ένα νησί όπου οι αγροί κοκκινίζουν από παπαρούνες κι ένα κορίτσι διαβάζει τρεις φορές ένα γράμμα.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Ο φτωχός άγιος»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε αγγίζουν οι ιστορίες για την πίστη, τη θυσία και την αγάπη για την πατρίδα. Να περιμένεις παλιότερη, καθαρεύουσα γλώσσα, που μπορεί να κάνει την ανάγνωση απαιτητική.
- Πώς είναι το «Ο φτωχός άγιος»;
- Η αφήγηση κινείται με ήρεμο, λυρικό ρυθμό και δένει την πίστη με την αγωνία ενός τσοπάνου που προσπαθεί να σώσει το χωριό του. Ατμόσφαιρα: δέος και γαλήνη. Μιλά για την πίστη και τον θάνατο.
- Τι να διαβάσω μετά το «Ο φτωχός άγιος»;
- Αν σου άρεσε το «Ο φτωχός άγιος», δοκίμασε «Αθανάσης Διάκος» (Αριστοτέλης Βαλαωρίτης), «Μήτηρ Θεού» (Άγγελος Σικελιανός) και «Λόγια της Πλώρης» (Ανδρέας Καρκαβίτσας).
Μια γεύση από τη ροή
Ό,τι μαθαίνει ένα παιδί να ζητά από τον Θεό μπορεί να γίνει όλη του η ζωή.
«Ὅταν ἡ μαύρ᾿ ἡ μάνα μου, ἐμπρὸς σὲ μίαν εἰκόνα, Πλάστη μου, μ᾿ ἐγονάτιζε μὲ σταυρωτὰ τὰ χέρια καὶ μώλεγε νὰ δεηθῶ γιὰ κειοὺς ποὺ τὸ χειμῶνα σὰ λύκοι ἐτρέχαν στὰ βουνά, μὲ χιόνια, μ᾿ ἀγριοκαίρια γιὰ νὰ μὴ ζοῦνε στὸ ζυγό, ἔνοιωθα τὴ φωνή μου, νὰ ξεψυχάει στὰ χείλη μου. ἐσπάραζε ἡ καρδιά μου, μοῦ ἐτρέμανε τὰ γόνατα, σὰν νἄθελε ἡ ψυχή μου νὰ φύγῃ μὲ τὴ δέηση ἀπὸ τὰ σωθικά μου. Ὕστερα μὤλεγε κρυφὰ νὰ σοῦ ζητῶ τὴ χάρη νὰ μ᾿ ἀξιώσῃς μία φορὰ ἕνα σπαθὶ νὰ ζώσω καὶ νὰ μὴν ἔρθῃ ὁ θάνατος νὰ μ᾿ εὕρῃ, νὰ μὲ πάρῃ πρὶν πολεμήσω ἐλεύθερος, γιὰ σὲ πρὶν τὸ ματώσω. Πατέρα παντοδύναμε! Ἄκουσες τὴν εὐχή μου.
Αθανάσης Διάκος · Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Ένα πουλί γυρίζει σπίτι ύστερα από μακρύ ταξίδι και βρίσκει τη φωλιά του.
Μικρούλα πνοή, που τη δροσιά θεϊκά το θρέφει, κοίτα πώς κυβερνάει δεξά ζερβά του τάφου του τη σαΐτα! Και νά· μια μέρα, στου σπιτιού το μεσιανό πατάρι, γοργόν, απ’ το πρωτόβραδο λιγνότερο φεγγάρι, αχαμνισμένο απ’ το μακρύ ταξίδι, καθώς σώνει την όψη ο κρύφιος έρωτας, το πρώτο χελιδόνι διανεύει ως ίσκιος άπιαστος στο δώμα απάνου κάτου, με συχνοφτερουγιάσματα τριγύρα απ’ τη φωλιά του …
Μήτηρ Θεού · Άγγελος Σικελιανός
Μόνος σε μια άδεια εκκλησία, ένας άντρας αποφασίζει πως είναι ο ίδιος θεός του.
Στὴν ἐκκλησίαν ὡστόσο ὁ Λάμπρος μένει, Ὅπου ἀνθρώπου πνοὴ δὲν ἀγροικιέται. Ἀπ᾿ ἕνα εἰς ἄλλο στοχασμὸ πηγαίνει· Εἶναι ὁ νοῦς του ἔρμος κόσμος ποῦ χαλιέται. Μέσ᾿ ἀπὸ τὸ στασίδι ἀγάλι βγαίνει, Καὶ ὀχ τὴ ψυχή του ὁ στεναγμὸς πετειέται· Μόνον οἱ σκόρπιαις δάφναις, ποῦ ἐμυρίζαν Ἐκεῖ ποῦ αὐτὸς ἐπερπατοῦσε ἐτρίζαν. Καὶ τὸ πρόσωπο γέρνει ὡσὰν τὴ δειάφη, Καὶ χαμηλὰ τοῦτα τὰ λόγια ρίχτει: «Κουφοί, ἀκίνητ᾿ οἱ Ἁγίοι, καθὼς καὶ οἱ τάφοι· »Εἶπα κ’ ἔκραξα ὥς τ᾿ ἄγριο μεσανύχτι:
Άπαντα · Διονύσιος Σολωμός
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή