Λαμπριάτικος ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1912
Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού. Η αναμονή μέσα στο παλιό ξωκλήσι δίνει στον διηγηματικό ρυθμό μια γαλήνη γεμάτη τρυφερότητα, πίστη και μελαγχολία, με τη θάλασσα και το φεγγαρόφωτο κοντά.
Ατμόσφαιρα: τρυφερότητα, θαυμασμός και μελαγχολία. Μιλά για την πίστη, τη φύση και τον θάνατο.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε συγκινούν οι ιστορίες της Λαμπρής, η φύση και η πίστη, γραμμένες με λυρική φωνή. Η παλαιότερη γλώσσα του Παπαδιαμάντη μπορεί να απαιτήσει υπομονή, ιδιαίτερα στα αποσπάσματα με την καθαρεύουσα.
Γιατί να το διαβάσεις
Δες πώς ο Παπαδιαμάντης υπερασπίζεται τις γιορτινές ιστορίες και τις αναμνήσεις που τις τρέφουν, μέσα σε μια νύχτα ανάμεσα στη θάλασσα και το ξωκλήσι.
Σελίδες από το βιβλίο
Το παράπονο πως η θάλασσα δεν φαίνεται απ’ το σχολειό
Ἰδοὺ λοιπὸν ποῖον τὸ αἴτιον τῆς δυσφορίας των - καὶ πόσον ἀφελῶς τὸ ὁμολογοῦσι... τὸ ἐξωτερικεύουσι. Νὰ φιλοξενηθεῖς ἠγεμονικῶς εἰς τὰ μέγαρα μεγάλου ἄρχοντος, καὶ νὰ μὴ προπίεις εἰς τιμὴν τοῦ οἰκοδεσπότου! Νὰ ἀπολαύσεις (ξενίας δεσποτικῆς καὶ ἀθανάτου τραπέζης) καὶ νὰ μὴν ἀποδώσεις εὐχαριστίαν εἰς τὸν ἑστιάτορα! Ἀλλ᾿ εἰς τὰ διηγημάτια, ὅσα ἐδημοσίευσα κατὰ καιροὺς ὁ ὑποφαινόμενος τὰ Χριστούγεννα ἢ τὸ Πάσχα, ἐνεπνεύσθην, ἀληθῶς, ἀπὸ τὰς ἀναμνήσεις μου καὶ τὰ αἰσθήματά μου, τὰ ὁποῖα θέλγουσι καὶ συγκινοῦσι, ἐμὲ αὐτόν, ἴσως καὶ ὀλίγους ἐκλεκτοὺς φιλαναγνώστας. Ὅτι δὲ τοιοῦτοι ὑπάρχουσιν, ἀποδεικνύεται ἐκ τούτου, ὅτι δυὸ τῶν ἐφημερίδων, αἱ κορυφαῖοι της πρωτευούσης, ὡς καὶ τὸ μονάκριβον περιοδικόν, δεξιοῦνται τὰ ἑορτάσιμα διηγημάτια τῶν ἡμερῶν τούτων. Ἔπειτα οὐδαμοῦ σχεδὸν θὰ εὕρητε, ὅτι ἐπεζήτησα βεβιασμένην θέσιν ἢ πλοκήν, ὅπως γαλβανίσω τὴν περιέργειαν τοῦ ἀναγνώστου. Ο γέρος παπάς εξηγεί γιατί ένα μνημόσυνο δεν είναι μικρή υπόθεση
«Γιατί ὁ σκοπὸς δὲν ἦτον νὰ δειχθῇ ἡ παντοδυναμία τοῦ θεοῦ, ὁποῦ εἶναι ἀποδεδειγμένη δι᾿ ἀπείρων θαυμάτων», ἀπήντησεν ὁ ἱερεύς, «ἀλλὰ νὰ φανερωθῇ μόνον ἡ δύναμις τῶν μνημοσύνων καὶ τῶν διὰ τοὺς νεκροὺς προσφορῶν, καὶ ὅτι τίποτε, τὸ ὁποῖον θυσιάζει ὁ ἄνθρωπος, τίποτε, τὸ ὁποῖον προσφέρει εἰς τὸν Θεόν, εἰς τοὺς πτωχούς, καμμία καλὴ πράξις, καμμία ἀρετή, καμμία ὑπομονή, κανὲν μαρτύριον, κανὲν δάκρυ, τίποτε δὲν χάνεται. Ὅλα σπείρονται εἰς γῆν ἀγαθήν, ὡς ὁ κόκκος τοῦ σίτου, εἶπεν ὁ Κύριος, ὅπου ἂν πέσῃ εἰς τὴν γῆν καὶ ἀποθάνῃ - καὶ τοιαῦτα εἶναι τὰ κόλλυβα, τοιοῦτοι καὶ οἱ νεκροὶ - πολὺν καρπὸν φέρει. Οἱ σπείροντες ἐν δάκρυσι, ἐν ἀγαλλιάσει θεριοῦσιν. Η κλοπή που ο νόμος ονομάζει μουσείο κι ο παπάς ιεροσυλία.
Καὶ ὁ ἠγαπημένος μαθητὴς ἦτο ἀκόμη ἐκεῖ, καὶ συνέχαιρεν ἐπὶ τῇ Ἀναστάσει, ἂν καὶ πτυχή τις μερίμνης συνέστελλε τὸ ὑψηλὸν μέτωπόν του, προβλέποντος, ὅτι θρασὺς ἱερόσυλος ἔμελλε μετ᾿ οὐ πολὺ νὰ τὸν ἁρπάσῃ ἐκ τῆς κόγχης του διὰ νὰ τὸν μεταφέρῃ εἰς Ἀθήνας καὶ τὸν καθιδρύσῃ ὄχι εἰς ναὸν καὶ ὁλοκαύτωμα καὶ θυσιαστήριον, ὄχι εἰς τόπον τοῦ καρπῶσαι, ἀλλ᾿ εἰς Μουσεῖον, Ὕψιστε Θεέ! εἰς Μουσεῖον, ὡς νὰ εἶχε παύσῃ ν᾿ ἀσκεῖται εἰς τὸν τόπον τοῦτον ἡ χριστιανικὴ λατρεία, καὶ τὰ σκεύη αὐτῆς ν᾿ ἀνῆκον εἰς θαμμένον παρελθόν, καὶ νὰ ἦσαν ἀντικείμενον περιέργειας!... Ἴλεως γενοῦ αὐτοῖς, Κύριε! Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Ο Παπαδιαμάντης έζησε φτωχικά και έγραφε κατά παραγγελία για τα χριστουγεννιάτικα και πασχαλινά φύλλα των αθηναϊκών εφημερίδων — τα ίδια «λαμπριάτικα» διηγήματα που υπερασπίζεται εδώ.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, 1922
Κοινά στοιχεία: μελαγχολία και θάνατος.
Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Θέρος-Έρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Άνοιξη και πείνα, κοπέλες και λύκοι σ’ ένα νησί όπου οι αγροί κοκκινίζουν από παπαρούνες κι ένα κορίτσι διαβάζει τρεις φορές ένα γράμμα.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα.
Ολόγυρα στη λίμνη
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1910
Ένας άντρας θυμάται τη λίμνη, το καρνάγιο και την κοπέλα που αγάπησε στα δεκατέσσερά του — και τον φίλο που στάθηκε πιο τολμηρός από εκείνον.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Λαμπριάτικος ψάλτης»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε συγκινούν οι ιστορίες της Λαμπρής, η φύση και η πίστη, γραμμένες με λυρική φωνή. Η παλαιότερη γλώσσα του Παπαδιαμάντη μπορεί να απαιτήσει υπομονή, ιδιαίτερα στα αποσπάσματα με την καθαρεύουσα.
- Πώς είναι το «Λαμπριάτικος ψάλτης»;
- Η αναμονή μέσα στο παλιό ξωκλήσι δίνει στον διηγηματικό ρυθμό μια γαλήνη γεμάτη τρυφερότητα, πίστη και μελαγχολία, με τη θάλασσα και το φεγγαρόφωτο κοντά. Ατμόσφαιρα: τρυφερότητα, θαυμασμός και μελαγχολία. Μιλά για την πίστη, τη φύση και τον θάνατο.
- Τι να διαβάσω μετά το «Λαμπριάτικος ψάλτης»;
- Αν σου άρεσε το «Λαμπριάτικος ψάλτης», δοκίμασε «Παραμονή Χριστουγέννων» (Αχιλλέας Παράσχος), «Ποιήματα» (Ζαχαρίας Παπαντωνίου) και «Ποιήματα» (Τέλλος Άγρας).
Μια γεύση από τη ροή
Τι βλέπει ένας πιστός σ' έναν ναό που χτίστηκε για άλλους θεούς.
Ἐταξειδέψαν σὲ πολλὰ τοῦ κόσμου ἀκόμη μέρη· ὅλη τὴ νύχτα Δάσκαλος καὶ Μαθητὴς γυρνοῦσε καὶ τόσους πόνους τοῦ Χριστοῦ ἐγιάτρεψε τὸ χέρι! Καὶ στὴν Ἑλλάδα βρέθηκε ποὺ τόσο ἀγαποῦσε· γιατὶ μονάχα ὁ Σταυρὸς καὶ τὸ δικό της χέρι, αὐτὰ τὰ δύο ἐδείξανε τῆς Βηθλεέμ τ’ ἀστέρι! Εἰς τὴν Ἀθήνα ἔφθασε τὸ ἅγιο τὸ Ζευγάρι· τοῦ Παρθενῶνα ὁ Χριστὸς ἐκύτταξε τὴ χάρι, κ’ εἶπε στὸν Πέτρο, δείχνοντας ἀργὰ τὰ λείψανά του· - Ὁ οὐρανός μου μοναχὰ περνᾷ τὴν εὐμορφιά του· εἴχανε μοῖρα οἱ θεοὶ οἱ ψεύτικοι μεγάλη· ποιὰ ἐκκλησιά μας ἠμπορεῖ μπροστά του νὰ προβάλῃ; Ἄ! καὶ νὰ ἤμουνα ἐκεῖ ὁποῦ ἐθεωροῦσε τὸν Παρθενῶνα καὶ γι’ αὐτὸν στὸν Πέτρο ὡμιλοῦσε.
Παραμονή Χριστουγέννων · Αχιλλέας Παράσχος
Μια προσευχή που δεν ζητά τίποτα, ούτε καν να ξαναζήσει.
Κύριε, σὰν ἦρθεν ἡ βραδιά, σοῦ λέω τὴν προσευχή μου. Ἄλλη ψυχὴ δὲν ἔβλαψα στὸν κόσμο ἀπ᾿ τὴ δική μου. Ἐκεῖνοι ποὺ μὲ πλήγωσαν ἦταν ἀγαπημένοι. Τὴν πίκρα μου τὴ βάσταξα. Μοῦ δίνεις καὶ τὴν ξένη. Μ᾿ ἀπαρνηθῆκαν οἱ χαρές. Δὲν τὶς γυρεύω πίσω. Προσμένω τὰ χειρότερα. Εἶν᾿ ἁμαρτία νὰ ἐλπίσω. Σὰν εὐτυχία τὴν ἀγαπῶ τῆς νύχτας τὴ φοβέρα. Στὴν πόρτα μου ἄλλος δὲν χτυπᾷ κανεὶς ἀπ᾿ τὸν ἀγέρα. Δὲν ἔχω δόξα. Εἶν᾿ ἥσυχα τὰ ἔργα ποὺ ἔχω πράξει. Ἄκουσά τη γλυκιὰ βροχή. Τὴ δύση ἔχω κοιτάξει. Ἔδωκα στὰ παιδιὰ χαρές, σὲ σκύλους λίγο χάδι. Ζευγᾶδες καλησπέρισα ποὺ γύριζαν τὸ βράδυ. Τώρα δὲν ἔχω τίποτα νὰ διώξω ἢ νὰ κρατήσω. Δὲν περιμένω ἀνταμοιβή. Πολύ ῾ναι τέτοια ἐλπίδα.
Ποιήματα · Ζαχαρίας Παπαντωνίου
Μια δήλωση αγάπης χάνεται μέσα σε αναμνήσεις καλοκαιριού.
Ήθελες κάτι να μου πεις και δεν σου το ρωτούσα, (Το καλοκαίρι είχε σωθεί και τ’ άνθη που αγαπούσα). Ήθελες κάτι να μου πείς και τόχα λησμονήσει. (Τη ρίζα που καθόμαστε -θυμάσαι;- έχουν γκρεμίσει). (Είχε από τότε εντός μου σε φθινόπωρο γυρίσει). Μου είπες, α, ναι! - πως μ’ αγαπάς - μα τόχω λησμονήσει.
Ποιήματα · Τέλλος Άγρας
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή