Θέρος-Έρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1911
Άνοιξη και πείνα, κοπέλες και λύκοι σ’ ένα νησί όπου οι αγροί κοκκινίζουν από παπαρούνες κι ένα κορίτσι διαβάζει τρεις φορές ένα γράμμα. Η άνοιξη μυρίζει παπαρούνες και πείνα, ενώ ο λυρικός λόγος του Παπαδιαμάντη αφήνει την τρυφερότητα να συνυπάρχει με τον φόβο και τη λαχτάρα.
Ατμόσφαιρα: λαχτάρα, φόβος και τρυφερότητα. Μιλά για τη φύση, την αγάπη και την πίστη.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι νησιωτικές ιστορίες για τον έρωτα, τη φύση και τις δύσκολες ζωές. Το παλιότερο, καθαρευουσιάνικο ιδίωμα θέλει υπομονή και μπορεί να σε δυσκολέψει αν προτιμάς σύγχρονα ελληνικά.
Γιατί να το διαβάσεις
Η ιστορία στήνει δίπλα δίπλα την ανοιξιάτικη ομορφιά και την πείνα, με κοπέλες, λύκους και ένα γράμμα που διαβάζεται ξανά και ξανά. Είναι μια ευκαιρία να συναντήσεις την ιδιαίτερη φωνή του Παπαδιαμάντη.
Σελίδες από το βιβλίο
Τα παιδιά στεφανώνουν τη γριά υπηρέτρια με ρόδα, κι εκείνη κρατά το στεφάνι και στον γυρισμό.
Ὅλοι ἐγέλασαν, καὶ ἡ γερόντισσα τοὺς ἐμιμήθη. Ἠγέρθη φοροῦσα τὸν στέφανον, ὅστις ἐταίριαζεν ὡς ὀξύμωρον σχῆμα ἐπὶ τῆς μαύρης μανδήλας της, καὶ ἐκόσμει τὰ ἄσπρα τσουλούφια της, τοὺς μακροὺς θυσάνους τῶν τριχῶν, τοὺς κρεμαμένους ἀπὸ τῶν μηνίγγων ἔμπροσθεν τῶν ὤτων, καὶ ἤρχισε νὰ καμαρώνῃ τάχα ὡσὰν νύφη. Ένας αγρός γεμάτος κατακόκκινα λουλούδια, λες και αιμορραγεί.
Μεθυστικὸν ἄρωμα ἀνήρχετο ἀπὸ τῶν ἀπειραρίθμων ἀνθῶν, οἱ φράκται τῶν ἀμπέλων ἔθαλλον μὲ ἀγραμπελιά, καὶ μ’ αἰγοκλήματα καὶ μὲ ἀκανθώδεις θάμνους, τινὲς τῶν ἀγρῶν ἐφαίνοντο αἱμάσσοντες εἰς τὰς πρώτας ἀκτῖνας τοῦ ἡλίου ἀπὸ χιλίας μυριάδας παπαρούνας. Ἐναμίλλως ἤνθουν τὸ χαμαίμηλον καὶ ἡ καυκαλήθρα καὶ ἡ μολοχάνθη, τὰ ἀστεράκια καὶ τὰ κιτρινούλια ἐπρόβαλλον δειλῶς τὰς ἀσθενεῖς κεφαλάς των ἐν μέσῳ τῆς ὑπερκόμπου ἀφθονίας τῶν κατερύθρων μηκώνων σημειούντων τὴν ὑπεραιμίαν τοῦ ἔαρος. Ἀνώνυμά τινα ἀνθύλλια, χόρτα σταχυοειδῆ, σπαράγγια ἀκανθωτὰ καὶ βεργιὰ καὶ ἄλλα ἀνεμειγνύοντο ἐν μέσῳ τοῦ ἀπείρου πλούτου τῆς Χλωρίδος. Ἦτο ἡ Πρωτομαγιὰ ἡ θεσπεσία, ἦτο ἡ ἄνοιξις ἐν πληθώρᾳ ζωῆς, ἑτοίμη νὰ παραδώσῃ τὸ σκῆπτρον εἰς τὸ δρεπανοφόρον θέρος. Την Πρωτομαγιά όλοι βγαίνουν στα χωράφια — εκτός από έναν που γυρίζει στην πόλη.
Μόλις ἐξῆλθον τῆς πολίχνης, καὶ ἡ κόρη ἔβγαλε τὴν πόλκαν της, εἰποῦσα ὅτι αἰσθάνεται ζέστην, κ’ ἔμεινεν μόνον μὲ τὸ μεσοφούστανον, μὲ τὸ ὁλοβρόχινον ὑποκάμισον καὶ μὲ τὴν λευκὴν βαμβακερὴν φανέλαν. Τότε ἀνεδείχθη ἐξαισιώτερον τὸ ραδινὸν τῆς μέσης, ἡ χάρις τοῦ ἀναστήματος καὶ τὸ γλαφυρὸν τῶν κόλπων της. Ὑπὸ τὴν λεπτὴν φανέλαν, ὅπου ἐφαίνοντο ἀνατέλλουσαι αἱ σάρκες της, θὰ ἔλεγέ τις ὅτι εἶχεν ἀποταμιευμένα νεοδρεπῆ, δροσερὰ ὠχρόλευκα κρίνα, μὲ φλεβιζούσας ἀποχρώσεις λευκοῦ ρόδου. Ἡ κόμη ἐπέστεφε τὸ μέτωπόν της ὡς ἐρυθραινόμενον νέφος μὴ ἐπαρκοῦν νὰ συστείλῃ τὴν αἴγλην τοῦ φωτός, καὶ αἱ ὀφρύες συστελλόμεναι ἐσκίαζον τοὺς βαθεῖς γλαυκοὺς ὀφθαλμούς της ὡς λευκὴ ὁμίχλη ἐπιπολάζουσα τὴν πρωίαν ἐπὶ τοῦ ἀνταυγάζοντος αἰγιαλοῦ, καὶ τὰ χείλη μὲ τὴν ψίθυρον φωνὴν ἐφαίνοντο μορμυρίζοντα: φίλησέ με! Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Ο Παπαδιαμάντης έζησε λιτά στην Αθήνα, γράφοντας στο καβαλέτο του και μεταφράζοντας, ενώ έγραφε ιστορίες κατά παραγγελία. Πέθανε λίγες ώρες αφότου συνέθεσε την παράξενη, βίαιη νουβέλα που αναδημοσιεύεται εδώ με τον τίτλο «Θέρος-Έρος».
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα.
Ολόγυρα στη λίμνη
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1910
Ένας άντρας θυμάται τη λίμνη, το καρνάγιο και την κοπέλα που αγάπησε στα δεκατέσσερά του — και τον φίλο που στάθηκε πιο τολμηρός από εκείνον.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Θέρος-Έρος»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι νησιωτικές ιστορίες για τον έρωτα, τη φύση και τις δύσκολες ζωές. Το παλιότερο, καθαρευουσιάνικο ιδίωμα θέλει υπομονή και μπορεί να σε δυσκολέψει αν προτιμάς σύγχρονα ελληνικά.
- Πώς είναι το «Θέρος-Έρος»;
- Η άνοιξη μυρίζει παπαρούνες και πείνα, ενώ ο λυρικός λόγος του Παπαδιαμάντη αφήνει την τρυφερότητα να συνυπάρχει με τον φόβο και τη λαχτάρα. Ατμόσφαιρα: λαχτάρα, φόβος και τρυφερότητα. Μιλά για τη φύση, την αγάπη και την πίστη.
- Τι να διαβάσω μετά το «Θέρος-Έρος»;
- Αν σου άρεσε το «Θέρος-Έρος», δοκίμασε «Μαζώχτρα» (Αργύρης Εφταλιώτης), «Μεταφράσεις» (Τέλλος Άγρας) και «Φθινόπωρο» (Κωσταντίνος Χατζόπουλος).
Μια γεύση από τη ροή
Δυο άνθρωποι ξανασυναντιούνται σ’ ένα άδειο πάρκο, αλλά θυμούνται διαφορετικά.
Στὸ πάρκο τὸ παλιό, τὸ κρύο καὶ τ’αδειανό, ξάφνω, τὰ σχήματα περᾶσαν των δυονών. Τὰ χείλια ἔχουν λυτά, τὰ μάτια ἔχουν σβηστά καὶ μόλις ποὺ τ’ακούς τὰ λόγια τους σωστά. Στὸ πάρκο τὸ παλιό, τὸ κρύο καὶ τ’αδειανό, δυὸ φαντάσματα ἔφεραν πίσω τὸν καιρό. -Τὴ θυμᾶσαι τὴν μέθη μας την περασμένη; -Κι ἂν τὴ θυμᾶμαι ἢ ὄχι, τί σημαίνει; -Τὸ καρδιοχτύπι της γιὰ μὲ πάντα ἡ καρδιά σου τό ’χει; Στ’όνειρο τὴν ψυχή μου ἀκόμα τηνε βλέπεις;— Ὄχι
Μεταφράσεις · Τέλλος Άγρας
Το φθινόπωρο που έρχεται σαν ανάσα κρατημένη.
Ο Στέφανος θυμάται τώρα πως έπειτα ήρθε το φθινόπωρο· ένα ήμερο φθινόπωρο με μέρες στη σειρά ασυννέφιαστες, χλιαρές και απάνεμες. Οι λόφοι άπλωναν βιολέτινοι με τ’ ανθισμένα ρείκια στις πλαγιές, πέρα οι γιαλοί αλλού μενεξεδένιοι αλλού τριανταφυλλοί, οι βράχοι σε σχήματα που άλλαζαν παράξενα κάθε στιγμή κρεμιόνταν σαν ανάεροι στα νερά, οι αμμουδιές χρυσοφεγγίζαν κάτω σαν παρδαλά πανιά απλωμένα στο ακρογιάλι. Ένα φως απαλό και διάφανο, που έμοιαζε σα να ήταν καθρέφτισμα κατιτίς άυλου, έτρεμε στον αέρα και στη γη.
Φθινόπωρο · Κωσταντίνος Χατζόπουλος
Ένα φιλί ζυγίζει περισσότερο από κάθε βάσανο
Λεν ο κόσμος, η αγάπη έχει βάσανα πολλά· εγώ λέγω πως σε τούτο δε στοχάζονται καλά. Νύχτα ημέρα να παθαίνω, μια στιγμή τ’ αλησμονώ, μότι να καλαντικρύσω τα ματάκια που πονώ. Πάρτε, όσα κι αν θελήστε, δάκρυα, πάθια, στεναγμούς, ούτε έναν μην αφήστε οχ τους δάρτες και καϋμούς.
Ερωτικά · Γιάνης Βηλαράς
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή