Ο φτωχός άγιος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1901
Στις αρχές του 1900, ο Παπαδιαμάντης γράφει για έναν φτωχό τσοπάνο που σπεύδει να προειδοποιήσει το χωριό του· μια ιστορία θυσίας, πίστης και αγάπης για την πατρίδα. A quiet, lyrical story of faith and sacrifice, told in a solemn voice that can leave you awed.
Feels like awe and serenity. About faith and death.
Who it’s for
You may like it if you enjoy slow, devotional prose and island life rendered with reverence. The Greek is old-fashioned and often demanding, with long, solemn sentences that ask for patience.
Why read it
It offers a brief, intense look at ordinary faith under pressure, and the prose carries a grave beauty worth sitting with.
Pages from the book
Η στιγμή που ένας απλός άνθρωπος ανακαλύπτει ότι κάτι τον αφορά.
Ὁ βοσκὸς ἐστάθη ἐπὶ τοῦ ὄχθου τῆς γῆς, ἐφ’ οὗ εὑρίσκετο, ὑψηλός, εὐθυτενής, μὲ ἀγριόξανθον τραχεῖαν στοιβωτὴν κόμην, ἐστάθη ἀκουμβῶν ἐπὶ τῆς ράβδου του τῆς μακρᾶς καὶ ἤρχισε νὰ σκέπτηται, καὶ ὑποψίαι καὶ φόβοι τὸν ἐκυρίευαν. Κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἡ πρώτη ἀκτὶς τοῦ ἀνατέλλοντος ἡλίου ἐφώτισε τὸ προώρως ἐρρυτιδωμένον μέτωπόν του καὶ τοὺς χαρακτῆρας τοῦ ἰσχνοῦ προσώπου του, προσώπου μόλις τεσσαρακονταετοῦς καὶ ἡ μορφή του ἐφάνη μυστηριώδους θελγήτρου μετέχουσα καὶ δὲν ἐφαίνετο ἄμοιρος ψυχικοῦ ἤ καὶ αἰσθητοῦ κάλλους ὁ τραχὺς καὶ ἄξεστος τσόμπανος, ὁ ὑψηλὸς καὶ σκληραγωγημένος καὶ ἡλιοκαής, ὁ βόσκων τὰς ὀλίγας αἶγας του εἰς τὸ κατάμερον τῶν Τριῶν Σταυρῶν. Ένας άνθρωπος που ξέρει τη γη καλύτερα από κάθε άλλον.
Ἦτο μονοπάτι καὶ ἦτο κρημνός. ῾Ωμοίαζε μὲ τὸν κρημνόν καὶ μὲ τὸ μονοπάτι τοῦ δημώδους ᾄσματος. Ἀλλ’ ἐγνώριζεν αὐτὸς ἀπὸ μονοπάτια. Ἀπὸ τέτοια «δὲν ἵδρωνε τὸ μάτι του». Ἐπάτει τόσον ἐλαφρὰ εἰς τὴν γῆν, ὥστε δὲν ἄφηνε σχεδὸν ἴχνος. Εἰς τὸ ἐπίπεδον οἱ πόδες του ἔκοπτον ὡς τροχοί, εἰς τὸ κρημνῶδες προσεκολλῶντο ὡς ἀρπάγαι. Οἱ καλῶς ἐσφιγμένοι περὶ τὰ σφυρὰ καὶ φολιδοειδῶς ἀνερχόμενοι εἰς τὴν κνήμην ἱμάντες τῶν πεδίλων του ἦσαν ὡς πτερὰ εἰς τοὺς πόδας του. Ένας άγιος που χάθηκε από τη μνήμη — τι μένει από εκείνους που κανείς δεν θυμάται;
Ἄνθρωπος εἶχεν ἁγιάσει ἐκεῖ, ἔλεγον. Πῶς; Πότε; Μὲ τὴν ἐπιπόλαιον παιδικὴν περιέργειαν, δέν ἐξήτασα ἀρκετὰ καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ μάθω. Φαίνεται ὅμως, ὅτι ἡ παράδοσις ἔμεινεν ἀμυδρά καὶ τὰ καθέκαστα ἀπωλέσθησαν. Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ μάρτυρος παρεδόθη εἰς λήθην. Κατὰ τὸ κοινὸν δὲ λόγιον «φτωχὸς ἅγιος δοξολογιὰ δὲν ἔχει». Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Παπαδιαμάντης spent decades as a penniless translator and journalist in Athens; he wrote his island stories at night, in rented rooms, and gave away most of what he earned to the poor and to churches.
Books that feel like this
More by Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος Ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
A priest waits for a helper on Easter night in a crumbling chapel above the sea, while a stranded elder takes the wrong path in the moonlight.
Θέρος-Ἔρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Spring and hunger, maidens and wolves, on a Greek island where the fields blaze with poppies and a gypsy girl reads a letter three times.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
A priest vows to hold Christmas liturgy in a ruined cliff-top church. To keep it, he must cross a winter sea with his parish.
Where to get it
Some of these links earn us a small commission, at no cost to you. It keeps BookFeed free.
Questions readers ask
- Is Ο φτωχός άγιος for me?
- You may like it if you enjoy slow, devotional prose and island life rendered with reverence. The Greek is old-fashioned and often demanding, with long, solemn sentences that ask for patience.
- What is Ο φτωχός άγιος like?
- A quiet, lyrical story of faith and sacrifice, told in a solemn voice that can leave you awed. Feels like awe and serenity. About faith and death.
- What should I read after Ο φτωχός άγιος?
- If you liked Ο φτωχός άγιος, try Αθανάσης Διάκος (Αριστοτέλης Βαλαωρίτης), Μήτηρ Θεού (1916-1917) (Άγγελος Σικελιανός) and Λόγια της Πλώρης (Ανδρέας Καρκαβίτσας).
A taste of the feed
What a mother teaches a child to pray for can become his whole life.
«Ὅταν ἡ μαύρ᾿ ἡ μάνα μου, ἐμπρὸς σὲ μίαν εἰκόνα, Πλάστη μου, μ᾿ ἐγονάτιζε μὲ σταυρωτὰ τὰ χέρια καὶ μώλεγε νὰ δεηθῶ γιὰ κειοὺς ποὺ τὸ χειμῶνα σὰ λύκοι ἐτρέχαν στὰ βουνά, μὲ χιόνια, μ᾿ ἀγριοκαίρια γιὰ νὰ μὴ ζοῦνε στὸ ζυγό, ἔνοιωθα τὴ φωνή μου, νὰ ξεψυχάει στὰ χείλη μου. ἐσπάραζε ἡ καρδιά μου, μοῦ ἐτρέμανε τὰ γόνατα, σὰν νἄθελε ἡ ψυχή μου νὰ φύγῃ μὲ τὴ δέηση ἀπὸ τὰ σωθικά μου. Ὕστερα μὤλεγε κρυφὰ νὰ σοῦ ζητῶ τὴ χάρη νὰ μ᾿ ἀξιώσῃς μία φορὰ ἕνα σπαθὶ νὰ ζώσω καὶ νὰ μὴν ἔρθῃ ὁ θάνατος νὰ μ᾿ εὕρῃ, νὰ μὲ πάρῃ πρὶν πολεμήσω ἐλεύθερος, γιὰ σὲ πρὶν τὸ ματώσω. Πατέρα παντοδύναμε! Ἄκουσες τὴν εὐχή μου.
Αθανάσης Διάκος · Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
A bird arrives home after a long journey and finds the nest still there.
Μικρούλα πνοή, που τη δροσιά θεϊκά το θρέφει, κοίτα πώς κυβερνάει δεξά ζερβά του τάφου του τη σαΐτα! Και νά· μια μέρα, στου σπιτιού το μεσιανό πατάρι, γοργόν, απ’ το πρωτόβραδο λιγνότερο φεγγάρι, αχαμνισμένο απ’ το μακρύ ταξίδι, καθώς σώνει την όψη ο κρύφιος έρωτας, το πρώτο χελιδόνι διανεύει ως ίσκιος άπιαστος στο δώμα απάνου κάτου, με συχνοφτερουγιάσματα τριγύρα απ’ τη φωλιά του …
Μήτηρ Θεού (1916-1917) · Άγγελος Σικελιανός
Alone in an empty church, a man decides he is his own god.
Στὴν ἐκκλησίαν ὡστόσο ὁ Λάμπρος μένει, Ὅπου ἀνθρώπου πνοὴ δὲν ἀγροικιέται. Ἀπ᾿ ἕνα εἰς ἄλλο στοχασμὸ πηγαίνει· Εἶναι ὁ νοῦς του ἔρμος κόσμος ποῦ χαλιέται. Μέσ᾿ ἀπὸ τὸ στασίδι ἀγάλι βγαίνει, Καὶ ὀχ τὴ ψυχή του ὁ στεναγμὸς πετειέται· Μόνον οἱ σκόρπιαις δάφναις, ποῦ ἐμυρίζαν Ἐκεῖ ποῦ αὐτὸς ἐπερπατοῦσε ἐτρίζαν. Καὶ τὸ πρόσωπο γέρνει ὡσὰν τὴ δειάφη, Καὶ χαμηλὰ τοῦτα τὰ λόγια ρίχτει: «Κουφοί, ἀκίνητ᾿ οἱ Ἁγίοι, καθὼς καὶ οἱ τάφοι· »Εἶπα κ’ ἔκραξα ὥς τ᾿ ἄγριο μεσανύχτι:
1823-1833 · Διονύσιος Σολωμός
Read pages from books like this, one at a time
Keep reading in the feed