Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1892
Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα. Η χειμωνιάτικη θάλασσα και ο έναστρος ουρανός δίνουν στην ιστορία αργό, λυρικό ρυθμό, με πίστη, θαυμασμό και ένταση.
Ατμόσφαιρα: θαυμασμός. Μιλά για την πίστη, την αγάπη και τον πόλεμο.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε συγκινούν οι ιστορίες πίστης, τα νησιώτικα τοπία και οι άνθρωποι που κρατούν τον λόγο τους. Η παλιότερη γλώσσα του Παπαδιαμάντη μπορεί να θέλει πιο προσεκτική ανάγνωση.
Γιατί να το διαβάσεις
Διάβασέ το για μια χριστουγεννιάτικη ιστορία δεμένη με το τάμα ενός παπά και το δύσκολο πέρασμα μιας χειμωνιάτικης θάλασσας.
Σελίδες από το βιβλίο
Η θάλασσα τη νύχτα και ο ουρανός συνεχίζει την πορεία του.
Εὐτυχῶς δέν ἐχιόνιζεν, ἀλλ’ ὁ ἄνεμος ἦτο παγερός. Αἴθριος ὁ οὐρανός, σαρωμένος ἀπό τόν βορρᾶν. Ἡ σελήνη ἦτο εἰς τό πρῶτον τέταρτον, καί εἶχε δύσει πρό πολλοῦ. Τά ἄστρα ἔτρεμαν εἰς τό στερέωμα, ἡ πούλια ἐμεσουράνει, ὁ γαλαξίας ἔζωνε τόν οὐρανόν. Ὁ πῆχυς καί ἡ ἄρκτος καί ὁ ἀστήρ τοῦ πόλου ἔλαμπαν μέ βαθεῖαν λάμψιν ἐκεῖ ἐπάνω. Ἡ θάλασσα ἔφρισσεν ὑπό τήν πνοήν τοῦ βορρᾶ, καί ἠκούοντο τά κύματα πλήττοντα μετά ρόχθου τήν ἀκτήν, εἰς ἣν μελαγχολικῶς ἀπήντα ὁ φλοῖσβος τοῦ ὕδατος περί τήν πρῷραν τῆς μεγάλης καί δυνατῆς βάρκας. Το καΐκι χορεύει ασταμάτητα κι ο ήλιος συνεχίζει να δύει.
Ἤδη ὁ ἥλιος ἐπιφανείς ἀκόμη μίαν φοράν, ἔκλινε πρός τήν δύσιν. Ἦτο τρίτη καί ἡμίσεια ὥρα. Καί ὁ ἥλιος ἐχαμήλωνεν, ἐχαμήλωνε. Καί ἡ βαρκούλα τοῦ μπαρμπα-Στεφανῆ μέ τό ἀνθρώπινον φορτίον της, ἐχόρευεν, ἐχόρευεν ἐπάνω εἰς τό κῦμα, πότε ἀνερχομένη εἰς ὑγρά ὄρη, πότε κατερχομένη εἰς ρευστάς κοιλάδας, νῦν μέν εἰς τήν ἀκμήν νά καταποντισθῇ εἰς τήν ἄβυσσον, νῦν δέ ἑτοίμη νά κατασυντριβῇ κατά τῆς κρημνώδους ἀκτῆς. Οι άγιοι στους τοίχους γέρνουν για να ακούσουν τον ύμνο.
Ἀλλ’ ὅτε ὁ ἱερεύς ἐξελθών ἔψαλε τό «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός», τότε αἱ μορφαί τῶν Ἁγίων ἐφάνησαν ὡς νά ἐφαιδρύνθησαν εἰς τούς τοίχους· «Ἀκολουθήσωμεν λοιπόν ἔνθα ὁδεύει ὁ ἀστήρ», καί ὁ κύρ Ἀλεξανδρής ἐνθουσιῶν ἔλαβε τήν ὑψηλήν καλάμην καί ἔσεισε τόν πολυέλεον μέ τάς λαμπάδας ὅλας ἀνημμένας. «Ἄγγελοι ὑμνοῦσιν, ἀκαταπαύστως ἐκεῖ», κ’ ἐσείσθη ὁ ναός ὅλος ἀπό τήν βροντώδη φωνήν τοῦ παπα-Φραγκούλη μετά πάθους ψάλλοντος: «Δόξα ἐν ὑψίστοις λέγοντες, τῷ σήμερον ἐν σπηλαίῳ τεχθέντι», καί οἱ ἄγγελοι οἱ ζωγραφιστοί, οἱ περικυκλοῦντες τόν Παντοκράτορα ἄνω εἰς τόν θόλον, ἔτειναν τό οὖς, ἀναγνωρίσαντες οἰκεῖον αὐτοῖς τόν ὕμνον. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Ο Παπαδιαμάντης (1851–1911) ήταν μεταφραστής και δημοσιογράφος. Έγραψε αυτό το διήγημα σε μια εποχή που η Εκκλησία γιόρταζε ακόμη τα Χριστούγεννα με το παλιό ημερολόγιο.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού.
Θέρος-Έρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Άνοιξη και πείνα, κοπέλες και λύκοι σ’ ένα νησί όπου οι αγροί κοκκινίζουν από παπαρούνες κι ένα κορίτσι διαβάζει τρεις φορές ένα γράμμα.
Ολόγυρα στη λίμνη
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1910
Ένας άντρας θυμάται τη λίμνη, το καρνάγιο και την κοπέλα που αγάπησε στα δεκατέσσερά του — και τον φίλο που στάθηκε πιο τολμηρός από εκείνον.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Στο Χριστό στο Κάστρο»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε συγκινούν οι ιστορίες πίστης, τα νησιώτικα τοπία και οι άνθρωποι που κρατούν τον λόγο τους. Η παλιότερη γλώσσα του Παπαδιαμάντη μπορεί να θέλει πιο προσεκτική ανάγνωση.
- Πώς είναι το «Στο Χριστό στο Κάστρο»;
- Η χειμωνιάτικη θάλασσα και ο έναστρος ουρανός δίνουν στην ιστορία αργό, λυρικό ρυθμό, με πίστη, θαυμασμό και ένταση. Ατμόσφαιρα: θαυμασμός. Μιλά για την πίστη, την αγάπη και τον πόλεμο.
- Τι να διαβάσω μετά το «Στο Χριστό στο Κάστρο»;
- Αν σου άρεσε το «Στο Χριστό στο Κάστρο», δοκίμασε «Παραμονή Χριστουγέννων» (Αχιλλέας Παράσχος), «Η ζωή του Χριστού» (Πηνελόπη Δέλτα) και «Αθανάσης Διάκος» (Αριστοτέλης Βαλαωρίτης).
Μια γεύση από τη ροή
Τι βλέπει ένας πιστός σ' έναν ναό που χτίστηκε για άλλους θεούς.
Ἐταξειδέψαν σὲ πολλὰ τοῦ κόσμου ἀκόμη μέρη· ὅλη τὴ νύχτα Δάσκαλος καὶ Μαθητὴς γυρνοῦσε καὶ τόσους πόνους τοῦ Χριστοῦ ἐγιάτρεψε τὸ χέρι! Καὶ στὴν Ἑλλάδα βρέθηκε ποὺ τόσο ἀγαποῦσε· γιατὶ μονάχα ὁ Σταυρὸς καὶ τὸ δικό της χέρι, αὐτὰ τὰ δύο ἐδείξανε τῆς Βηθλεέμ τ’ ἀστέρι! Εἰς τὴν Ἀθήνα ἔφθασε τὸ ἅγιο τὸ Ζευγάρι· τοῦ Παρθενῶνα ὁ Χριστὸς ἐκύτταξε τὴ χάρι, κ’ εἶπε στὸν Πέτρο, δείχνοντας ἀργὰ τὰ λείψανά του· - Ὁ οὐρανός μου μοναχὰ περνᾷ τὴν εὐμορφιά του· εἴχανε μοῖρα οἱ θεοὶ οἱ ψεύτικοι μεγάλη· ποιὰ ἐκκλησιά μας ἠμπορεῖ μπροστά του νὰ προβάλῃ; Ἄ! καὶ νὰ ἤμουνα ἐκεῖ ὁποῦ ἐθεωροῦσε τὸν Παρθενῶνα καὶ γι’ αὐτὸν στὸν Πέτρο ὡμιλοῦσε.
Παραμονή Χριστουγέννων · Αχιλλέας Παράσχος
Η πιο δύσκολη οδηγία: κρίνε τις πράξεις σου και άσε ήσυχες του άλλου.
Όλη η ομορφιά της διδαχής του Ιησού, και όλη διαφορά με τ’ άλλα κηρύγματα, είναι μέσα σ’ αυτά τα λόγια. Μην κρίνεις, μη δικάζεις τις πράξεις του άλλου· και συγχώρνα. Ποιος από μας δεν έχει ώρες αδυναμίας και δε χρειάζεται την επιείκεια των άλλων; Σπλαχνικός να είσαι για όλους, και αυστηρός μονάχα για τον εαυτό σου. Κρίνε τις δικές σου πράξεις, γιατί αυτές τις ορίζεις και ξέρεις γιατί τις έκανες· μα το γείτονά σου μην τον κρίνεις, γιατί δεν γνωρίζεις την καρδιά του ούτε τις αιτίες των πράξεών του, ώστε να μην καταδικάζεις. Και αν ξέρεις γιατί τις έκανε αυτές τις πράξεις, ακόμα πως τις έκανε για κακό, πάλι συγχώρησέ τον, όπως σε συγχωρεί εσένα ο Θεός.
Η ζωή του Χριστού · Πηνελόπη Δέλτα
Ό,τι μαθαίνει ένα παιδί να ζητά από τον Θεό μπορεί να γίνει όλη του η ζωή.
«Ὅταν ἡ μαύρ᾿ ἡ μάνα μου, ἐμπρὸς σὲ μίαν εἰκόνα, Πλάστη μου, μ᾿ ἐγονάτιζε μὲ σταυρωτὰ τὰ χέρια καὶ μώλεγε νὰ δεηθῶ γιὰ κειοὺς ποὺ τὸ χειμῶνα σὰ λύκοι ἐτρέχαν στὰ βουνά, μὲ χιόνια, μ᾿ ἀγριοκαίρια γιὰ νὰ μὴ ζοῦνε στὸ ζυγό, ἔνοιωθα τὴ φωνή μου, νὰ ξεψυχάει στὰ χείλη μου. ἐσπάραζε ἡ καρδιά μου, μοῦ ἐτρέμανε τὰ γόνατα, σὰν νἄθελε ἡ ψυχή μου νὰ φύγῃ μὲ τὴ δέηση ἀπὸ τὰ σωθικά μου. Ὕστερα μὤλεγε κρυφὰ νὰ σοῦ ζητῶ τὴ χάρη νὰ μ᾿ ἀξιώσῃς μία φορὰ ἕνα σπαθὶ νὰ ζώσω καὶ νὰ μὴν ἔρθῃ ὁ θάνατος νὰ μ᾿ εὕρῃ, νὰ μὲ πάρῃ πρὶν πολεμήσω ἐλεύθερος, γιὰ σὲ πρὶν τὸ ματώσω. Πατέρα παντοδύναμε! Ἄκουσες τὴν εὐχή μου.
Αθανάσης Διάκος · Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή