Η νοσταλγός
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1898
Το νησί του Παπαδιαμάντη μέσα από δώδεκα ιστορίες: φεγγαρόφωτο, θάλασσες, χωριάτικοι καημοί, σπηλιές και θαύματα — η μικρή απόσταση ανάμεσα στην πατρίδα και την ξενιτιά. Το φεγγαρόφωτο, οι θαλασσινές εικόνες και οι χωριάτικοι καημοί δίνουν στις δώδεκα ιστορίες έναν λυρικό, τρυφερό και μελαγχολικό ρυθμό.
Ατμόσφαιρα: νοσταλγία, μελαγχολία και τρυφερότητα. Μιλά για το σπίτι, την πίστη και τη φύση.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι ιστορίες για την πατρίδα, την ξενιτιά και την πίστη, σε νησιώτικο σκηνικό. Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη είναι παλιότερη και μπορεί να θέλει υπομονή, ενώ το βιβλίο αποτελείται από δώδεκα ξεχωριστές ιστορίες.
Γιατί να το διαβάσεις
Η Σκόπελος του Παπαδιαμάντη γίνεται τόπος νοσταλγίας, με σπηλιές, θαύματα και κουβέντες του χωριού. Οι ιστορίες του δείχνουν πόσο κοντά μπορεί να βρίσκεται η πατρίδα και πόσο μακριά να μοιάζει.
Σελίδες από το βιβλίο
Ο τόπος που σου λείπει μπορεί να απέχει μονάχα δώδεκα μίλια.
Έλεγε πάντοτε πέρα, κ’ εννοούσε την πατρίδα. Όπισθεν του πρώτου πρασίνου βουνού, άνωθεν του οποίου είχεν ανατείλει η σελήνη, βουνού μαύρου την νύκτα και σκοτεινοφαίου τώρα με της σελήνης το φως, ύψωνε την κορυφήν του υψηλόν όρος και λευκόν, πότε χιονοσκέπαστον, πότε γυμνόν και βραχώδες. Εκεί ήτο η πατρίς, ο τόπος της γεννήσεώς της. Κ’ εστέναζε τόσον δι’ αυτήν, ως να την εχώριζεν ολόκληρος ωκεανός εκείθεν, ενώ μόλις απείχε δώδεκα μίλια, και η μικρά ραχούλα του πρασίνου βουνού δεν ίσχυε να κρύψη την ημέραν την υψηλήν οφρύν του λευκού όρους. Και την επόθει τόσον, ως να την είχε στερηθή από χρόνων πολλών, ενώ μόλις από ολίγων εβδομάδων ευρίσκετο εις την γείτονα νήσον. Μια γριά λέει πως ήταν άλλος κόσμος και εξηγεί τι είχε καλύτερο.
Σαν παράξενα σου φαίνονται αυτά; — απέστρεψεν αίφνης τον λόγον προς εμέ η αφηγήτρια. — Τότε ήτον άλλος κόσμος. Οι άνθρωποι είχαν πόνο, είχαν αγάπη αναμεταξύ τους. Εύρισκες πολλούς καλούς ανθρώπους, κ’ εδώ μέσα, και στα βουνά έξω. Το είχαν ’σε καλό τους να δίνουνε. Γι’ αυτό ο Θεός τους ευλογούσε, κ’ είχαν μπερικέτια. Άλλος κόσμος τότε! Πού κείνα τα χρόνια; Ένα νεογέννητο απλώνει το χεράκι του για να πιάσει τη φλόγα του κεριού.
Η καλή μαμμή η Μπαλαλού εξήπλωσε το βρέφος μαλακά επί των ηπλωμένων κνημών της και ήρχισε να λύη τα σπάργανα. Είχε νυχτώσει. Μία λυχνία και δύο κηρία έκαιον επί χαμηλής τραπέζης. Το παιδίον, παχύ, μεγαλοπρόσωπον, με αόριστον ροδίζοντα χρώτα, με βλέμμα γαλανίζον και τεθηπός, ανέπνεε και ησθάνετο άνεσιν, καθ’ όσον απηλλάσσετο των σπαργάνων. Εμειδία προς το φως το οποίον έβλεπε, κ’ έτεινε την μικράν χείρα διά να συλλάβη την φλόγα. Την άλλην χείρα την είχε βάλει εις το στόμα του, κ’ επιπίλιζεν, επιπίλιζε. Τι ησθάνετο; απερίγραπτον. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Γιος παπά, έζησε φτωχός στην Αθήνα και νοσταλγούσε τη Σκιάθο, το νησί που άφησε πίσω του. Έγραφε τη νύχτα. Μετά το 1879 δεν υπέγραφε τα έργα του· τα ποιήματα βρέθηκαν αργότερα στα χαρτιά του.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού.
Θέρος-Έρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Άνοιξη και πείνα, κοπέλες και λύκοι σ’ ένα νησί όπου οι αγροί κοκκινίζουν από παπαρούνες κι ένα κορίτσι διαβάζει τρεις φορές ένα γράμμα.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Η νοσταλγός»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι ιστορίες για την πατρίδα, την ξενιτιά και την πίστη, σε νησιώτικο σκηνικό. Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη είναι παλιότερη και μπορεί να θέλει υπομονή, ενώ το βιβλίο αποτελείται από δώδεκα ξεχωριστές ιστορίες.
- Πώς είναι το «Η νοσταλγός»;
- Το φεγγαρόφωτο, οι θαλασσινές εικόνες και οι χωριάτικοι καημοί δίνουν στις δώδεκα ιστορίες έναν λυρικό, τρυφερό και μελαγχολικό ρυθμό. Ατμόσφαιρα: νοσταλγία, μελαγχολία και τρυφερότητα. Μιλά για το σπίτι, την πίστη και τη φύση.
- Τι να διαβάσω μετά το «Η νοσταλγός»;
- Αν σου άρεσε το «Η νοσταλγός», δοκίμασε «Διηγήματα» (Παύλος Νιρβάνας), «Ποιήματα» (Ζαχαρίας Παπαντωνίου) και «Ζωή» (Γεράσιμος Μαρκοράς).
Μια γεύση από τη ροή
Μια προσευχή που δεν ζητά τίποτα, ούτε καν να ξαναζήσει.
Κύριε, σὰν ἦρθεν ἡ βραδιά, σοῦ λέω τὴν προσευχή μου. Ἄλλη ψυχὴ δὲν ἔβλαψα στὸν κόσμο ἀπ᾿ τὴ δική μου. Ἐκεῖνοι ποὺ μὲ πλήγωσαν ἦταν ἀγαπημένοι. Τὴν πίκρα μου τὴ βάσταξα. Μοῦ δίνεις καὶ τὴν ξένη. Μ᾿ ἀπαρνηθῆκαν οἱ χαρές. Δὲν τὶς γυρεύω πίσω. Προσμένω τὰ χειρότερα. Εἶν᾿ ἁμαρτία νὰ ἐλπίσω. Σὰν εὐτυχία τὴν ἀγαπῶ τῆς νύχτας τὴ φοβέρα. Στὴν πόρτα μου ἄλλος δὲν χτυπᾷ κανεὶς ἀπ᾿ τὸν ἀγέρα. Δὲν ἔχω δόξα. Εἶν᾿ ἥσυχα τὰ ἔργα ποὺ ἔχω πράξει. Ἄκουσά τη γλυκιὰ βροχή. Τὴ δύση ἔχω κοιτάξει. Ἔδωκα στὰ παιδιὰ χαρές, σὲ σκύλους λίγο χάδι. Ζευγᾶδες καλησπέρισα ποὺ γύριζαν τὸ βράδυ. Τώρα δὲν ἔχω τίποτα νὰ διώξω ἢ νὰ κρατήσω. Δὲν περιμένω ἀνταμοιβή. Πολύ ῾ναι τέτοια ἐλπίδα.
Ποιήματα · Ζαχαρίας Παπαντωνίου
Λουλούδια που ανθίζουν και πεθαίνουν χωρίς να τα δει κανείς.
Λουλούδια οὐρανοπότιστα, ποῦ μὲς τὸ λόγγο βγαίνουν κ’ ἐκεῖ σκορποῦν τὸ μόσχο τους καὶ ἀγνώριστα πεθαίνουν· δάκρυα νεροῦ, ποῦ χύνει βρυσοῦλα ξερολίβαδου, καὶ ἡ γῆ τὰ καταπίνει. Φτωχό, πανέρμο χάλασμα, τὸ μάτι μου σὲ βρέχει μὲ τῆς καρδιᾶς τὰ κλάϋματα, καὶ τρέχουν τοῦτα, ὡς τρέχει τοῦ πόνου μου τὸ κῦμα, σὰ βλέπω δίχως ὄνομα χορταριασμένο μνῆμα.
Ζωή · Γεράσιμος Μαρκοράς
Είναι δέκα χρονών με το βραβείο στα χέρια· μια κοπέλα απέναντι κλαίει, κι εκείνος μόνο τώρα καταλαβαίνει γιατί.
Θυμούμαι τη λαχταριστήν ημέρα μας· τους τοίχους γεμάτους χάρτες, ζωγραφιές, και γνωμικά και στίχους. Και δάφνες και μυρτιές παντού ριγμένες άνω κάτου, το λόγο του δασκάλου μας με τα ελληνικά του, και των μητέρων τις ματιές και των παιδιών την έννοια και το Δεσπότη σοβαρό με τ’ άσπρα του τα γένια με το βραβείο το χρυσό να με βραβεύει εμένα, και να το παίρνω τρέμοντας με μάγουλ’ αναμμένα. Τότε —μου φαίνετ’ η στιγμή αυτή πως είναι τώρα— εκέρωσε η μονάκριβη μικρούλα η ασπροφόρα, κι εξέφυγε απ’ τα μάτια της ένα μεγάλο δάκρυ. Από το πλάι μου γοργά τραβήχθη σε μιαν άκρη, και κρύβοντας στα χέρια της σφιχτά το πρόσωπό της πικρόκλαιγε κι επνίγονταν στη ζήλια η αθωότης.
Συλλογές · Κωστής Παλαμάς
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή