Παραμονή Χριστουγέννων
Αχιλλέας Παράσχος (1838–1895), 1878
Παραμονή Χριστουγέννων, ο Χριστός και ο Πέτρος γυρίζουν τον κόσμο γυρεύοντας την πόρτα που θα ανοίξει ακόμη. Μια τρυφερή, πικρόχολη χριστουγεννιάτικη ματιά με ρομαντική διάθεση. Με λυρική, τρυφερή φωνή και μια πικρή νότα, το ποίημα περνά από τη θαλπωρή της πίστης στην έκπληξη και τη μελαγχολία.
Ατμόσφαιρα: τρυφερότητα, θαυμασμός και μελαγχολία. Μιλά για την πίστη και την εξουσία.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι χριστουγεννιάτικες ποιητικές ιστορίες, η θρησκευτική φαντασία και η ρομαντική ματιά στην Ελλάδα. Η γλώσσα του είναι παλαιότερη και μπορεί να θέλει πιο αργό διάβασμα.
Γιατί να το διαβάσεις
Η περιπλάνηση του Χριστού και του Πέτρου δίνει στην παραμονή των Χριστουγέννων μια απρόσμενη, πικρόχολη ματιά· διάβασέ το για να γνωρίσεις μια λιγότερο γνωστή πλευρά του Παράσχου.
Σελίδες από το βιβλίο
Τι βλέπει ένας πιστός σ' έναν ναό που χτίστηκε για άλλους θεούς.
Ἐταξειδέψαν σὲ πολλὰ τοῦ κόσμου ἀκόμη μέρη·ὅλη τὴ νύχτα Δάσκαλος καὶ Μαθητὴς γυρνοῦσεκαὶ τόσους πόνους τοῦ Χριστοῦ ἐγιάτρεψε τὸ χέρι!Καὶ στὴν Ἑλλάδα βρέθηκε ποὺ τόσο ἀγαποῦσε·γιατὶ μονάχα ὁ Σταυρὸς καὶ τὸ δικό της χέρι,αὐτὰ τὰ δύο ἐδείξανε τῆς Βηθλεέμ τ’ ἀστέρι!Εἰς τὴν Ἀθήνα ἔφθασε τὸ ἅγιο τὸ Ζευγάρι·τοῦ Παρθενῶνα ὁ Χριστὸς ἐκύτταξε τὴ χάρι,κ’ εἶπε στὸν Πέτρο, δείχνοντας ἀργὰ τὰ λείψανά του·- Ὁ οὐρανός μου μοναχὰ περνᾷ τὴν εὐμορφιά του·εἴχανε μοῖρα οἱ θεοὶ οἱ ψεύτικοι μεγάλη·ποιὰ ἐκκλησιά μας ἠμπορεῖ μπροστά του νὰ προβάλῃ;Ἄ! καὶ νὰ ἤμουνα ἐκεῖ ὁποῦ ἐθεωροῦσετὸν Παρθενῶνα καὶ γι’ αὐτὸν στὸν Πέτρο ὡμιλοῦσε. Το γραφείο ενός νυχτερινού συγγραφέα και όσα φανερώνει για τη ζωή του.
Ὀρνίθι ἔκραξε αὐγῆς· ὀλίγη νύχτ’ ἀκόμακαὶ ὀλίγη ἤτανε αὐγή. Εἰς τ’ οὐρανοῦ τὸ δῶμαἔσβυναν τ’ ἄστρα, χάνουνταν στ’ ἀγνώριστά του βάθη,ὅταν Χριστὸς καὶ Μαθητὴς μπρὸς σ’ ἕνα σπίτι ἐστάθη·σκοτάδι τὸ ἐσκέπαζε κ’ ἕνα του μόνο δῶμα,φωλίτσα Μούσης πρωϊνῆς, φωτίζουνταν ἀκόμα.Στὸ δῶμα ἐκεῖνο μονομιᾶς βρεθήκανε κ’ οἱ δύο,καὶ εἶδαν νειό – σχεδὸν παιδί – ἀπάνω σὲ θρανίο. Η στιγμή που μια γιορτή παύει να είναι γιορτή για κάποιον μέσα στο πλήθος.
Καλοῦσε ἡ μάνα Ἐκκλησιὰ μὲ τὴ γλυκειὰ λαλιά της,εἰς τοῦ Θεοῦ τὴ γέννησι νὰ πᾶνε τὰ παιδιά της...Χαρᾶς φωναὶς ἀκούσθηκαν εἰς τοῦ Θεοῦ τὴν πόλι·τὰ σπίτια ἔλαμψαν μὲ μιᾶς κι’ ἄνοιγε κάθε θύρα,οἱ δρόμοι ἀπὸ κύματα λαοῦ γεμίσαν ὅλοικ’ ἐπήγαιναν στὴν ἐκκλησιὰ στὴ γέννα τοῦ Σωτῆρα!Κι’ ἀκολουθοῦσε ὁ Χριστὸς κι’ ὁ Πέτρος· σὲ κομμάτι,στὴ θεία ἔφθασαν σπηλιὰ ποὺ ὑψώθη σ’ ἐκκλησία,καὶ τοῦ Κυρίου ἔβλεπε χαρούμενο τὸ μάτι,τῆς ταπεινῆς κοιτίδος Του τὴ θέσι τὴν ἁγία.Θυμήθη τὴ Μανούλα του χλωμὴ ἀπὸ τὴ Γέννα·τοὺς Μάγους μὲ τὰ δῶρά τους γονατιστοὺς μπροστά Του,τὴν ὄψι Του τή βρεφικὴ μὲ μάτια δακρυσμένα,κ’ έσυγκινήθ’ ἡ θεϊκὴ κι’ ἀνθρώπινη καρδιά Του. Αχιλλέας Παράσχος.Σατιρικός ποιητής με μεγάλη φήμη στην εποχή του, γνωστός για τα επιγράμματά του και τη σατιρική του πένα. Οι σοβαρές χριστουγεννιάτικες συνθέσεις του διαβάζονται σήμερα πολύ λιγότερο.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, 1922
Κοινά στοιχεία: μελαγχολία και τρυφερότητα.
Περισσότερα βιβλία — Αχιλλέας Παράσχος
Φύλλα
Αχιλλέας Παράσχος, 1876
Ένας Έλληνας ποιητής του 19ου αιώνα γράφει για την ξενιτιά, τη φυλακή και το απαρηγόρητο πένθος. Ομοιοκατάληκτοι στίχοι στη δημοτική που ακόμα χτυπούν κατάστηθα.
Εν περιπάτω
Αχιλλέας Παράσχος, 1875
Ένας ποιητής του 19ου αιώνα περπατά στο Λονδίνο και στο Παρίσι και βλέπει παντού παρακμή. Οργή, ειρωνεία και νοσταλγία στην ίδια ανάσα.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Παραμονή Χριστουγέννων»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι χριστουγεννιάτικες ποιητικές ιστορίες, η θρησκευτική φαντασία και η ρομαντική ματιά στην Ελλάδα. Η γλώσσα του είναι παλαιότερη και μπορεί να θέλει πιο αργό διάβασμα.
- Πώς είναι το «Παραμονή Χριστουγέννων»;
- Με λυρική, τρυφερή φωνή και μια πικρή νότα, το ποίημα περνά από τη θαλπωρή της πίστης στην έκπληξη και τη μελαγχολία. Ατμόσφαιρα: τρυφερότητα, θαυμασμός και μελαγχολία. Μιλά για την πίστη και την εξουσία.
- Τι να διαβάσω μετά το «Παραμονή Χριστουγέννων»;
- Αν σου άρεσε το «Παραμονή Χριστουγέννων», δοκίμασε «Λαμπριάτικος ψάλτης» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης), «Ποιήματα» (Τέλλος Άγρας) και «Η ζωή του Χριστού» (Πηνελόπη Δέλτα).
Μια γεύση από τη ροή
Μια δήλωση αγάπης χάνεται μέσα σε αναμνήσεις καλοκαιριού.
Ήθελες κάτι να μου πεις και δεν σου το ρωτούσα, (Το καλοκαίρι είχε σωθεί και τ’ άνθη που αγαπούσα). Ήθελες κάτι να μου πείς και τόχα λησμονήσει. (Τη ρίζα που καθόμαστε -θυμάσαι;- έχουν γκρεμίσει). (Είχε από τότε εντός μου σε φθινόπωρο γυρίσει). Μου είπες, α, ναι! - πως μ’ αγαπάς - μα τόχω λησμονήσει.
Ποιήματα · Τέλλος Άγρας
Η πιο δύσκολη οδηγία: κρίνε τις πράξεις σου και άσε ήσυχες του άλλου.
Όλη η ομορφιά της διδαχής του Ιησού, και όλη διαφορά με τ’ άλλα κηρύγματα, είναι μέσα σ’ αυτά τα λόγια. Μην κρίνεις, μη δικάζεις τις πράξεις του άλλου· και συγχώρνα. Ποιος από μας δεν έχει ώρες αδυναμίας και δε χρειάζεται την επιείκεια των άλλων; Σπλαχνικός να είσαι για όλους, και αυστηρός μονάχα για τον εαυτό σου. Κρίνε τις δικές σου πράξεις, γιατί αυτές τις ορίζεις και ξέρεις γιατί τις έκανες· μα το γείτονά σου μην τον κρίνεις, γιατί δεν γνωρίζεις την καρδιά του ούτε τις αιτίες των πράξεών του, ώστε να μην καταδικάζεις. Και αν ξέρεις γιατί τις έκανε αυτές τις πράξεις, ακόμα πως τις έκανε για κακό, πάλι συγχώρησέ τον, όπως σε συγχωρεί εσένα ο Θεός.
Η ζωή του Χριστού · Πηνελόπη Δέλτα
Μια προσευχή που δεν ζητά τίποτα, ούτε καν να ξαναζήσει.
Κύριε, σὰν ἦρθεν ἡ βραδιά, σοῦ λέω τὴν προσευχή μου. Ἄλλη ψυχὴ δὲν ἔβλαψα στὸν κόσμο ἀπ᾿ τὴ δική μου. Ἐκεῖνοι ποὺ μὲ πλήγωσαν ἦταν ἀγαπημένοι. Τὴν πίκρα μου τὴ βάσταξα. Μοῦ δίνεις καὶ τὴν ξένη. Μ᾿ ἀπαρνηθῆκαν οἱ χαρές. Δὲν τὶς γυρεύω πίσω. Προσμένω τὰ χειρότερα. Εἶν᾿ ἁμαρτία νὰ ἐλπίσω. Σὰν εὐτυχία τὴν ἀγαπῶ τῆς νύχτας τὴ φοβέρα. Στὴν πόρτα μου ἄλλος δὲν χτυπᾷ κανεὶς ἀπ᾿ τὸν ἀγέρα. Δὲν ἔχω δόξα. Εἶν᾿ ἥσυχα τὰ ἔργα ποὺ ἔχω πράξει. Ἄκουσά τη γλυκιὰ βροχή. Τὴ δύση ἔχω κοιτάξει. Ἔδωκα στὰ παιδιὰ χαρές, σὲ σκύλους λίγο χάδι. Ζευγᾶδες καλησπέρισα ποὺ γύριζαν τὸ βράδυ. Τώρα δὲν ἔχω τίποτα νὰ διώξω ἢ νὰ κρατήσω. Δὲν περιμένω ἀνταμοιβή. Πολύ ῾ναι τέτοια ἐλπίδα.
Ποιήματα · Ζαχαρίας Παπαντωνίου
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή