Ερωτικά
Γιάνης Βηλαράς (1771–1823), 1816
Ένας γιατρός του Διαφωτισμού από τα Γιάννενα έγραψε αυτά τα ερωτικά τραγούδια στη γλώσσα που μιλούσε ο λαός. Είναι ειλικρινή, παιχνιδιάρικα και μοντέρνα για την εποχή τους. Τα ερωτικά τραγούδια του Βηλαρά μιλούν με λυρική ορμή και παιχνιδιάρικη ειλικρίνεια για τον πόθο, τη λαχτάρα και τη μνήμη.
Ατμόσφαιρα: λαχτάρα, πάθος και θαυμασμός. Μιλά για την αγάπη, τη μνήμη και τη φύση.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν αναζητάς παλιά ποιήματα αγάπης με ζωντανή, λαϊκή φωνή και λέξεις που ακούγονται απρόσμενα σύγχρονες. Η γλώσσα τους είναι δημοτική και παλαιότερη, οπότε ορισμένες λέξεις ίσως χρειαστούν δεύτερη ανάγνωση.
Γιατί να το διαβάσεις
Δες πώς ένας ποιητής της εποχής του Διαφωτισμού έγραψε για τον έρωτα με τη γλώσσα της καθημερινής ζωής. Τα ποιήματα κρατούν την αμεσότητα και το χιούμορ τους, παρότι γράφτηκαν πριν από δύο αιώνες.
Σελίδες από το βιβλίο
Ένα φιλί ζυγίζει περισσότερο από κάθε βάσανο
Λεν ο κόσμος, η αγάπηέχει βάσανα πολλά·εγώ λέγω πως σε τούτοδε στοχάζονται καλά.Νύχτα ημέρα να παθαίνω,μια στιγμή τ’ αλησμονώ,μότι να καλαντικρύσωτα ματάκια που πονώ.Πάρτε, όσα κι αν θελήστε,δάκρυα, πάθια, στεναγμούς,ούτε έναν μην αφήστεοχ τους δάρτες και καϋμούς. Μια γεύση που το στόμα θυμάται κι αφού πεθάνει το κορμί.
Από τα δυο σου αχείλια τ’ αθάνατο νερόπολύ και πλούσιο τρέχει, γλυκό και καθαρό·κι εκείνος που δροσίση το στόμα μια φορά,του Χάρου ας μη φοβάται τα βέλη τα σκληρά.Αν το κορμί απεθάνη, αισθάνεται η ψυχήεκείνη τη γλυκάδα που γεύτη στην αρχή. Η πιο πληγωμένη καρδιά είναι κι εκείνη που χαίρεται περισσότερο.
Έρωτα, να ημπόρεσες ποτέ σου κι άλλον ένανα βρης απ’ όσους πλήγωσες πιστόν ωσάν κι εμένα;Υπομονή, στα βάσανα όπου τραβάει η καρδιά μου,είδες να έχη κι άλλη μια, να ζήσης, Έρωτά μου;Φθοροποιόν και άσπλαχνον ο κόσμος σ’ ονομάζουν,ως και οι ίδιοι σκλάβοι σου σκληρότατο σε κράζουν.Ρώτα και την καρδούλα μου την παραφλογισμένη,πως στην πληγή της χαίρεται πολύ ευχαριστημένη.Όσο τα βάσανα σ’ αυτή, τους πόνους αβγατίζεις,τόσο και πλιότερη ηδονή στα φύλλα της χαρίζεις. Γιάνης Βηλαράς.Ο γιατρός και επαναστάτης Βηλαράς έγραφε σε ζωντανή δημοτική, αντί για την καθαρεύουσα της εποχής του. Τα Ερωτικά του κυκλοφορούσαν σε χειρόγραφο, σαν κάτι σχεδόν απαγορευμένο.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Ερωτικά»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν αναζητάς παλιά ποιήματα αγάπης με ζωντανή, λαϊκή φωνή και λέξεις που ακούγονται απρόσμενα σύγχρονες. Η γλώσσα τους είναι δημοτική και παλαιότερη, οπότε ορισμένες λέξεις ίσως χρειαστούν δεύτερη ανάγνωση.
- Πώς είναι το «Ερωτικά»;
- Τα ερωτικά τραγούδια του Βηλαρά μιλούν με λυρική ορμή και παιχνιδιάρικη ειλικρίνεια για τον πόθο, τη λαχτάρα και τη μνήμη. Ατμόσφαιρα: λαχτάρα, πάθος και θαυμασμός. Μιλά για την αγάπη, τη μνήμη και τη φύση.
- Τι να διαβάσω μετά το «Ερωτικά»;
- Αν σου άρεσε το «Ερωτικά», δοκίμασε «Οι στίχοι του καπετάνιου» (Πάμπλο Νερούδα), «Αγνή» (Γιάννης Ψυχάρης) και «Ερωτόκριτος» (Βιτσέντζος Κορνάρος).
Μια γεύση από τη ροή
Ένα φιλί που χωρά ολόκληρο τον κόσμο
Σήμερα, τούτη ἡ μέρα ἤτανε μιὰ κούπα ξέχειλη· σήμερα, τούτη ἡ μέρα ἤτανε τὸ τεράστιο κύμα· σήμερα ἤτανε ἡ γῆς ὁλάκερη. ῾Η τρικυμία μᾶς ἐπῆρε σήμερα καὶ μᾶς ἐσήκωσε σ ᾽ ἕνα ϕιλὶ τόσο ψηλά, ποὺ τρέμαμε σύγκορμοι στὸ ϕῶς μιᾶς ἀστραπῆς καὶ κατεβήκαμε πιασμένοι ὣς τῶν βυθῶν τὰ βάθη χωρὶς νὰ χωριστοῦμε οὔτε στιγμή. Τὰ κορμιά μας σήμερα ἔγιναν ἀπέραντα καὶ ἴσαμε τοῦ κόσμου τὰ πέρατα ἁπλωθήκανε καὶ κύλησαν λειωμένα σὲ μιὰ κοινὴ σταγόνα μόνο ἀπὸ κερὶ ἢ μετέωρα.
Οι στίχοι του καπετάνιου · Πάμπλο Νερούδα
Γιατί η αλήθεια πονά πιο πολύ όταν έρχεται από κοντινό σου άνθρωπο;
"Πολλά μεγάλον άδικο μας ήκαμεν η Φύση, και την αλήθεια ο άνθρωπος δε θέ’ να τη γρικήσει. Όλοι αγαπούν τα ψόματα να λεν, να μας γελούσι, και την αλήθεια ουδέ κιανείς δε θέ’ να την ακούσει. Κι αν έχουν φίλους κ’ εδικούς, να τους καταδικάσουν, τα λόγια τως σαν άνεμον αφήνου’ να περάσουν. Το φίλον κάνουσιν οχθρόν, τον εδικό έχουν ξένον, σαν τως μιλήσουν το πρεπόν εις πράμα κομπωμένον. Μα κείνος, οπού δεν πονεί, αφήνει να περάσει το σφάλμα, κι ουδέ βούλεται να το καταδικάσει· παινά το κι ομορφίζει το, και πίβουλα κομπώνει, το ψόμα δείχνει απαρθινό, και την αλήθεια χώνει.
Ερωτόκριτος · Βιτσέντζος Κορνάρος
Γιατί το ομορφότερο πρωινό είναι εκείνο που πονάει περισσότερο.
Καὶ οὕτω συνέβη. Ἦτο ἤδη τετάρτη μετὰ τὰ μεσάνυχτα. Γλυκοχαράματα, ἀπόπασχα, Ἀπρίλιος ὁ μήν. Τὰ πουλιὰ ἐκελαδοῦσαν εἰς τὰ δένδρα, γύρω εἰς τὴν ἀκρογιαλιάν. Ἡ αὐγὴ ἔδειχνε τὰ ρόδινα δάκτυλά της ψηλὰ ἀπὸ τὴν κορυφὴν τοῦ βουνοῦ ἀντικρύ, καὶ ὅλος ὁ ἀὴρ ἐμοσχοβολοῦσεν ἀπὸ τὰ ρόδα τῶν κήπων ὁλόγυρα, τὰ ρόδα τὰ ὁποῖα εἶχον πλασθῆ ἀπὸ τὸν Δημιουργὸν χωρὶς ἀκάνθας· καὶ τώρα, διὰ νὰ δρέψῃ τις ἓν ἀπὸ αὐτὰ ἀνάγκη νὰ ματώσῃ τὰ δάκτυλα… καὶ πάλιν, ὅταν τὸ ρόδον εἶναι ὑψηλὰ πολύ, δὲν τὸ φθάνει ὅσον καὶ ἂν τανυσθῇ τις, μόνον ἀδίκως ματώνει τὰ δάκτυλα… καὶ καμμίαν φορὰν πέφτει καὶ σπάζει τὰ πόδια.
Ἔρως Ἥρως · Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή