Η Πάπισσα Ιωάννα
Εμμανουήλ Ροΐδης (1836–1904), 1866
★ 3,82 από 111 βαθμολογίες στο Goodreads
Μια σατιρική, λόγια αφήγηση για μια έξυπνη κοπέλα από το Μάιντς που ανεβαίνει στον θρόνο του Αγίου Πέτρου και σατιρίζει κάθε θεσμό με απολαυστική γραφή. Η λόγια, ειρωνική αφήγηση κινείται με περιέργεια και σαρκασμό, μα αφήνει χώρο και για τη μελαγχολία πίσω από τη λαμπερή πρόζα.
Ατμόσφαιρα: περιέργεια, θαυμασμός και μελαγχολία. Μιλά για τη μνήμη, τη φιλοδοξία και την πίστη.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν χαίρεσαι τις αιχμηρές σάτιρες, την ιστορική φαντασία και την πυκνή, λόγια γραφή. Το χιούμορ δεν βρίσκει όλους τους αναγνώστες: κάποιοι το βρίσκουν πιεσμένο ή κουραστικό.
Γιατί να το διαβάσεις
Διάβασέ το για την τολμηρή ματιά του Ροΐδη στους θεσμούς και για την πρόζα που συνδυάζει τη μάθηση με την ειρωνεία.
Σελίδες από το βιβλίο
Το πένθος για τους νεκρούς κρατά λίγο· για τους ζωντανούς, χρόνια.
Ἡ λύπη, ἢν αἰσθανόμεθα διὰ τὴν στέρησιν φιλτάτου ὄντος, ὁμοιάζει τὴν ἐκρίζωσιν ὀδόντος· σφοδρὸς ὁ πόνος, ἀλλὰ στιγμιαῖος. Μόνοι οἱ ζῶντες προξενούσιν ἡμῖν διαρκεῖς λύπας. Τὶς πότε ἔχυσε ἐπὶ τοῦ τάφου ἐρωμένης τὸ ἥμισυ, τὸ ἑκατοστόν, τὸ χιλιοστὸν τῶν δακρύων, ἀφ’ ὅσα διὰ τὴν κακίαν τῆς ἔχυνε καθ’ ἡμέραν; Ἀφοῦ λοιπὸν ἀπέκλαυσεν ἡ Ἰωάννα, ἔκυψεν ἐπὶ τοῦ ὕδατος, ἵνα δροσίσῃ τοὺς καίοντας ὀφθαλμούς. Πρώτην τότε φορὰν ἐνέβλεψε μετὰ προσοχῆς εἰς τὴν ἐν τῷ ὕδατι εἰκόνα αὐτῆς, τοῦ μόνου εἰς τὸν κόσμον πλάσματος, ὅπερ τῇ ἀπέμεινεν ν’ ἀγάπᾳ. Μια νυφίτσα που πίνει κλεφτά γάλα δείχνει τον φόβο της απαγορευμένης απόλαυσης.
Κύψασα εἴτα εἰς τὸ οὖς τῆς κοιμωμένης, «Ἰωάννα», ἐξηκολούθησεν, ἁπαλύνουσα ἔτι μᾶλλον τὴν φωνήν «σοι ὑπεσχέθη καὶ ἡδονὰς ἡ ἀντίζηλός μου αὔτη· ἀλλ’ ἐρώτησον αὐτὴν ἄν, περικυκλουμένη ὑπὸ κακοβούλων βλεμμάτων ἀμιγῆ ᾐσθάνετο ἡδυπάθειαν, ὅτε παρεδίδετο εἰς τὸν ἐραστήν, τείνουσα τὸ οὖς οὐχὶ εἰς τοὺς γλυκεῖς λόγους τοῦ, ἀλλ’ εἰς πάντα περὶ αὐτὴν θόρυβον, καὶ κάτωχρος αὐτὸν ἀπωθοῦσα, ὁσάκις ἔτριζε θύρα ἢ ἐκινεῖτο φύλλον. Εἶδές ποτε γαλῆν ἀναβᾶσαν ἐπὶ τραπέζης καὶ πίνουσαν τοῦ αὐθέντου τὸ γάλα; Λοξὰ τὰ βλέμματα αὐτῆς, ἀνήσυχα τὰ ὦτα, ὀρθαὶ αἱ τρίχες ὑπὸ τοῦ φόβου καὶ ἕτοιμοι οἱ πόδες εἰς φυγήν. Οὕτω γεύονται καὶ αἱ κοσμικαὶ αὖται δέσποιναι τοῦ ἀπηγορευμένου καρποῦ. Στην κορυφή, η θέα είναι μια πόλη που κοιμάται κι ένας καθρέφτης.
Οι ατμοί του οίνου ενωθέντες μετά των ατμών της φιλοδοξίας εκορύφωσαν την μέθην της ημετέρας ηρωίδος. Αν κατ’ εκείνην την στιγμήν ενεφανίζετο ο αυλάρχης προσκαλών αυτήν να καθίση επί της κοπρανικής έδρας ή ο υπηρέτης του Φιλίππου κράζων το «Μέμνησο άνθρωπος ων», ήθελεν αποκριθή εις αμφοτέρους ότι ήσαν ζώα. Ευρίσκουσα το απέραντον εκείνο δωμάτιον στενόχωρον διά το τόσον μεγαλείον της ήνοιξε και το παράθυρον, εφ’ ου κύψασα ήρξατο να θεωρή υπό το σεληνιαίον φως την κοιμωμένην Ρώμην, μάτην αναζητούσα εις την ιστορίαν ηρωίδα αξίαν να παραβληθή προς εαυτήν. Πολλαί προ αυτής γυναίκες εζώσθησαν το ξίφος ή έθεσαν στέμμα επί της κεφαλής· αλλά τι είναι ευμάραντοι πολεμικαί δάφναι ή πρόσκαιρος επί γης βασιλεία, παραβαλλόμεναι προς την παπικήν εξουσίαν, την θείω δικαιώματι άρχουσαν ψυχών και σωμάτων και υποτελή έχουσαν την Οικουμένην, τον Παράδεισον και τον Άδην; Τι λένε οι αναγνώστες
Οι αναγνώστες διχάζονται: κάποιοι βρίσκουν τη διασκευή ευρηματική και την εικονογράφηση εντυπωσιακή, ενώ πολλοί τους λείπουν τα χρώματα και κουράζονται από τις ασπρόμαυρες σελίδες. Το χιούμορ πετυχαίνει για ορισμένους, αλλά σε άλλους φαίνεται επιτηδευμένο ή κουραστικό.
Εμμανουήλ Ροΐδης.Ο Ροΐδης έγραψε το βιβλίο στο Παρίσι και στο Λονδίνο, μακριά από την Ελλάδα, όπου προκάλεσε την οργή του κλήρου. Το βιβλίο αφορίστηκε στην Αθήνα, ενώ κυκλοφόρησε και σκίτσο που τον έδειχνε να καίγεται ζωντανός από καλόγερους.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Η Φόνισσα
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1903
Μια φτωχή γιαγιά από νησί μετρά τις κόρες που δεν μπορεί να παντρέψει και αρχίζει να βλέπει καθεμιά σαν χρέος που πρέπει να ξεχρεώσει. Ο Παπαδιαμάντης μπαίνει στο μυαλό της με τρομακτική ηρεμία.
Περισσότερα βιβλία — Εμμανουήλ Ροΐδης
Πάρεργα
Εμμανουήλ Ροΐδης, 1893
Γιατί ένας συγγραφέας προτιμά να διαβάζει τον Σπένσερ παρά να γράφει μία σελίδα: ένας κωμικός και οξύς λόγος ενάντια στη διγλωσσία.
Αι εξοχαί των Αθηνών
Εμμανουήλ Ροΐδης, 1896
Ένας οξυδερκής περιηγητής διασχίζει τα ξεχασμένα προάστια της Αθήνας τη δεκαετία του 1890 και θρηνεί για τα ρυάκια και τα δέντρα που η πρόοδος έθαψε κάτω από τη σκόνη.
Τα εφήμερα
Εμμανουήλ Ροΐδης, 1888
Ένας λόγιος αποκοιμιέται στις όχθες του Κηφισού και ακούει τα εφήμερα, έντομα που ζουν τέσσερις ώρες, να μιλούν για τον έρωτα, τον θάνατο και τη φήμη. Σάτιρα μεταμφιεσμένη σε φυσική ιστορία.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Η Πάπισσα Ιωάννα»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν χαίρεσαι τις αιχμηρές σάτιρες, την ιστορική φαντασία και την πυκνή, λόγια γραφή. Το χιούμορ δεν βρίσκει όλους τους αναγνώστες: κάποιοι το βρίσκουν πιεσμένο ή κουραστικό.
- Πώς είναι το «Η Πάπισσα Ιωάννα»;
- Η λόγια, ειρωνική αφήγηση κινείται με περιέργεια και σαρκασμό, μα αφήνει χώρο και για τη μελαγχολία πίσω από τη λαμπερή πρόζα. Ατμόσφαιρα: περιέργεια, θαυμασμός και μελαγχολία. Μιλά για τη μνήμη, τη φιλοδοξία και την πίστη.
- Τι να διαβάσω μετά το «Η Πάπισσα Ιωάννα»;
- Αν σου άρεσε το «Η Πάπισσα Ιωάννα», δοκίμασε «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά» (Nikos Kazantzakis), «Ο Αρχαιολόγος» (Ανδρέας Καρκαβίτσας) και «Η Φόνισσα» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης).
Μια γεύση από τη ροή
Δυο τρόποι να ζεις με τον θάνατο, μπροστά σε μια αμυγδαλιά.
Look, one day I had gone to a little village. An old grandfather of ninety was busy planting an almond tree. ‘What, grandfather!’ I exclaimed. ‘Planting an almond tree?’ And he, bent as he was, turned around and said: ‘My son, I carry on as if I should never die.’ I replied: ‘And I carry on as if I was going to die any minute.’ Which of us was right, boss?
Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά · Nikos Kazantzakis
Ένα χέρι κλείνει το στόμα ενός βρέφους και το δωμάτιο σωπαίνει.
Ἡ φωνὴ τοῦ βρέφους ἐπνίγη. Μίαν χεριὰν ἀκόμη ἐχρειάζετο νὰ κάμῃ ἡ Φραγκογιαννού. Μὲ τὴν ἄλλην χεῖρα, τοῦ ἔσφιξε δυνατὰ τὸν λαιμόν… Εἶτα ἐμάζωξε τὸ λεπτὸν πανίον διὰ νὰ τὸ ρίψῃ πάλιν ἐπάνω τῆς στεφάνης. Ἡ χείρ της προσέκοψεν εἰς τὴν σανίδα, κ᾽ ἔκαμε μικρὸν θόρυβον. Ἡ γραῖα, ἥτις δὲν ἐκοιμᾶτο βαρέως, ἐξύπνησεν. Ἀνετινάχθη, ἐσκίρτησεν. Εἶδε τὴν Φραγκογιαννοὺ ν᾽ ἀποσύρῃ τὴν χεῖρά της καὶ ν᾽ ἀποχωρῇ, ἀνεγειρομένη ἐπὶ τῶν γονάτων, ὀπίσω εἰς τὴν θέσιν της.
Η Φόνισσα · Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Δύο δάσκαλοι εξηγούν γιατί ο κόσμος πάει κατά διαόλου — και κανείς τους δεν κατηγορεί την πολιτική.
Όλες οι ανωμαλίες, όλοι οι πόλεμοι που βλέπομε στον κόσμο, προέρχονται από την άγνοια της μουσικής. Ο ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ Όλες οι δυστυχίες των ανθρώπων, όλες οι αθλιότητες που αναφέρει η ιστορία, όλα τα σφάλματα των πολιτικών και όλα τα λάθη των μεγάλων στρατηγών, όλα αυτά προέρχονται από άγνοια του χορού.
Ο αρχοντοχωριάτης · Μολιέρος
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή
