Αι εξοχαί των Αθηνών
Εμμανουήλ Ροΐδης (1836–1904), 1896
Ένας οξυδερκής περιηγητής διασχίζει τα ξεχασμένα προάστια της Αθήνας τη δεκαετία του 1890 και θρηνεί για τα ρυάκια και τα δέντρα που η πρόοδος έθαψε κάτω από τη σκόνη. Ο Ροΐδης περπατά στα ξεχασμένα προάστια με νοσταλγία και πικρό χιούμορ, σε πεζογραφία που κοιτάζει προσεκτικά το τοπίο και τον χρόνο.
Ατμόσφαιρα: νοσταλγία, μελαγχολία και θαυμασμός. Μιλά για τη φύση, τη μνήμη και την εξουσία.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι παλιές εικόνες της Αθήνας, η φύση που χάνεται και η λεπτή σάτιρα. Η γλώσσα του 1896 μπορεί να σου φανεί παρωχημένη και να θέλει πιο αργό διάβασμα.
Γιατί να το διαβάσεις
Διάβασέ το για να δεις πώς ένας οξυδερκής περιηγητής καταγράφει την απώλεια των ρυακιών και των δέντρων και σατιρίζει την πρόοδο που τη φέρνει.
Σελίδες από το βιβλίο
Γιατί ένα έθνος που έγραψε ύμνους στα δέντρα αφήνει τα δάση του να καίγονται.
Τὸ ὕδωρ ἀγοράζεται ἢ ἁρπάζεται ὑπὸ τῶν Ἀθηναίων, τὰ δὲ δάση κατατρώγουσιν οἱ αἶγες ἢ ἐρημοῦσιν αἱ ἀνὰ πᾶν ἔτος ἀναπτόμεναι πρὸς αὔξησιν τῆς βοσκησίμου ἐκτάσεως πυρκαϊαί, τῶν ὁποίων ἀδύνατον εἶναι νὰ εὑρεθῶσι καὶ νὰ τιμωρηθῶσιν οἱ πασίγνωστοι αὐτουργοί, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν ἔχουν ψήφους τὰ δένδρα καὶ ἔχουν ψήφους οἱ αἰγοβοσκοί. Έναν μαρμάρινο τρούλο τον χτίζεις σε δυο χρόνια· ένα δάσος θέλει εκατό.
Οὐδ’ εἶναι μικροτέρα ἡ ζημία τῆς ἀραιώσεως τοῦ παρακειμένου δάσους, τοῦ ὁποίου ἀπέμειναν μόναι αἱ ἐλαίαι. Τὸ δάσος τοῦτο δὲν ἦτο μὲν ἐκτεταμένον, ἀλλ’ ἦτο τὸ μόνον ἐκ τῶν ὅσων εἶδον εἰς τὰ περίχωρα τῆς Ἀττικῆς τὸ παρέχον τὴν δυσεύρετον παρ’ ἡμῖν ἀπόλαυσιν περιπάτου ἢ ἀναπαύσεως ὑπὸ τὸν πράσινον θόλον ὑψηλῶν δένδρων. Πρὸς ἐκτίμησιν τοῦ μεγέθους τῆς ζημίας ἀρκεῖ τις ν’ ἀναλογισθῆ ὅτι χρήματα μόνο χρειάζονται πρὸς οἰκοδομὴν ἐντὸς δυὸ ἢ τριῶν ἐτῶν ὅσον δήποτε μεγαλοπρεποῦς λιθίνου θόλου, ἐνῷ ἀπαιτεῖται παρέλευσις ὁλοκλήρου αἰῶνος ὅπως ἀνέλθωσι τὰ δένδρα εἰς ὕψος ἱκανὸν νὰ σχηματίσωσι τοιοῦτον. Περὶ τούτου ὅμως ὀλίγον φροντίζουσιν οἱ μὴ διακρινομένοι βεβαίως ἐπὶ ἀλσοφιλίᾳ Ἀθηναῖοι. Τα μέρη που ύμνησαν οι αρχαίοι ποιητές έχουν χαθεί από τον χάρτη.
Πάντα ταῦτα οὐδαμοῦ πλέον δύναται σήμερον ν’ ἀνευρεθῶσι παρὰ εἰς μόνα τὰ συγγράμματα τῶν ἀρχαίων. Μάτην ἐζήτησα παρὰ τῶν ἡμετέρων ἀρχαιολόγων νὰ μοὶ ὑποδείξωσι ποῦ ἔρρεε τὸ προσφιλὲς εἰς τὰς Ἀθηναίας παρθένους «πολὺ καὶ καλὸν ὕδωρ τοῦ Ἠριδανοῦ»· ἡ Ἐννεάκρουνος Καλλιρρόη σπανίως παρέχει ὕδωρ ἐπαρκὲς διὰ νὰ πλύνωσι τ’ ἀσπρόρρουχά των εἰς τὰς οἰκοκυρὰς τοῦ Βατραχονησίου, οὐδὲ θὰ ἠδύνατο σήμερον ὁ Σωκράτης νὰ δροσίσῃ τοὺς πόδας του εἰς τὸ ῥεῖθρον τοῦ Ἰλισσοῦ, ἀλλὰ τὸν μὲν χειμῶνα θὰ ἐβύθιζεν αὐτοὺς εἰς κίτρινον πηλόν, τὸ δὲ θέρος θὰ ἔκαιον τὰς πτέρνας του χάλικες πυρακτωμένοι. Εμμανουήλ Ροΐδης.Ο Εμμανουήλ Ροΐδης ήταν αμφιλεγόμενη μορφή της εποχής του, γνωστός για τις αντικληρικές του απόψεις και το σατιρικό μυθιστόρημα «Η Πάπισσα Ιωάννα», που μπήκε στον Κατάλογο των Απαγορευμένων Βιβλίων.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Εμμανουήλ Ροΐδης
Πάρεργα
Εμμανουήλ Ροΐδης, 1893
Γιατί ένας συγγραφέας προτιμά να διαβάζει τον Σπένσερ παρά να γράφει μία σελίδα: ένας κωμικός και οξύς λόγος ενάντια στη διγλωσσία.
Τα εφήμερα
Εμμανουήλ Ροΐδης, 1888
Ένας λόγιος αποκοιμιέται στις όχθες του Κηφισού και ακούει τα εφήμερα, έντομα που ζουν τέσσερις ώρες, να μιλούν για τον έρωτα, τον θάνατο και τη φήμη. Σάτιρα μεταμφιεσμένη σε φυσική ιστορία.
Η Πάπισσα Ιωάννα
Εμμανουήλ Ροΐδης, 1866
Μια σατιρική, λόγια αφήγηση για μια έξυπνη κοπέλα από το Μάιντς που ανεβαίνει στον θρόνο του Αγίου Πέτρου και σατιρίζει κάθε θεσμό με απολαυστική γραφή.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Αι εξοχαί των Αθηνών»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι παλιές εικόνες της Αθήνας, η φύση που χάνεται και η λεπτή σάτιρα. Η γλώσσα του 1896 μπορεί να σου φανεί παρωχημένη και να θέλει πιο αργό διάβασμα.
- Πώς είναι το «Αι εξοχαί των Αθηνών»;
- Ο Ροΐδης περπατά στα ξεχασμένα προάστια με νοσταλγία και πικρό χιούμορ, σε πεζογραφία που κοιτάζει προσεκτικά το τοπίο και τον χρόνο. Ατμόσφαιρα: νοσταλγία, μελαγχολία και θαυμασμός. Μιλά για τη φύση, τη μνήμη και την εξουσία.
- Τι να διαβάσω μετά το «Αι εξοχαί των Αθηνών»;
- Αν σου άρεσε το «Αι εξοχαί των Αθηνών», δοκίμασε «Ποιήματα» (Ιωάννης Πολέμης), «Ποιήματα» (Ρώμος Φιλύρας) και «Στὴν Ἁγι-Ἀναστασά» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης).
Μια γεύση από τη ροή
Η νύχτα γίνεται σκιάχτρο και ο Χάροντας περνά πάνω από το κρεβάτι.
Απόψε στις κιθάρες τους τα Πνεύματα θα μέλπουνε κρυφούς ρυθμούς και τρόμους και στο ρυθμό του χαλαζιού θα σέρνουνε μαύρους χορούς οι καταχνιές στους δρόμους. Οι Αγέρηδες μανιάζοντας θα στήνουνε τις σκήτες τους στ’ αφρόλουστα ακρογιάλια, των λουλουδιών τα ταίρια θα χωρίζουνε, μα και θα ορμούν, θα οργώνουν τα κανάλια. Απόψε η Νύχτα σκιάχτρο στις ψυχούλες μας και Χάροντας απάνου από την κλίνη... -Οι καταχνιές, που υφαίνουν το τρισκόταδο, θα’ ρθούν να σαβανώσουν τη Σελήνη...
Ποιήματα · Ρώμος Φιλύρας
Ολόκληρο το βουνό γιορτάζει, κι ως και τα λουλούδια παίρνουν μέρος.
Ἡ σελήνη εἶχεν ἀνατείλει πρὸ τοῦ μεσονυκτίου, καὶ ὁ δίσκος της, ὑπέρυθρος ὀλίγον, 〈πότε〉 ἐφαίνετο ὄπισθεν τῶν κορυφῶν ὑψηλῶν δένδρων, πότε ἐκρύπτετο, κατὰ τοὺς ἑλιγμοὺς τῆς πορείας, ὄπισθεν τοῦ βουνοῦ. Καὶ οἱ θάμνοι ἐσείοντο πανταχοῦ ὅθεν διέβαινεν ἡ πομπή, καὶ τὰ ἔντομα ἐξεγείροντο παράωρα ἐκ τοῦ ὕπνου των, καί τινα μυιγάρια ἐξορμῶντα ἐπέτων φαιδρῶς περὶ τὰς ἀνημμένας λαμπάδας, ὑποβοΐζοντα, καίοντα τὰς μικκύλας πτέρυγάς των ἢ καταστρέφοντα μετὰ τελευταίου βόμβου τὴν ἐφήμερον ὕπαρξίν των εἰς τὴν πρόσψαυσιν τῆς φλογός. Καὶ τὰ νυκτοπούλια ἔφευγον φοβισμένα ἀπὸ σχοῖνον εἰς κόμαρον, ἀπὸ αἱμασιὰν εἰς δένδρον, προσθέτοντα τὸν ἐλαφρὸν θροῦν τῶν πτερύγων των εἰς τὸ ἁβρὸν ἐναρμόνιον φύσημα τῆς αὔρας τῆς ὀρθρίας.
Στὴν Ἁγι-Ἀναστασά · Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Ο τηλέγραφος φέρνει το πένθος πιο γρήγορα κι από την αστραπή.
Ἀλλὰ ἐπάρατος καὶ σύ, τηλέγραφε, νὰ ἦσαι· σύ, ὅστις καὶ τοῦ κεραυνοῦ ταχύτερον κινεῖσαι διὰ νὰ φέρῃς εἴδησιν δακρύων καὶ θανάτων, ἄψυχε κόραξ, γλαὺκ βωβὴ πενθίμων ἀγγελμάτων. Τί ἐὰν φέρῃς καὶ χαρᾶς μολπήν; ἡ εὐτυχία δὲν πλεονάζ’ εἰς τὴν ζωὴν ποτέ, καιρὸν κανένα κ’ εἶναι σπανία τῆς πτωχῆς χαρᾶς ἡ ἀγγελία· φεῦ! Κεραυνόνεις ἑκατὸν κ’ εὐαγγελίζεις ἕνα!
Εν περιπάτω · Αχιλλέας Παράσχος
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή