Βιβλία σαν το «Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι»

Ὁ σκύλος μόνος ἔμεινε. Ξαπλώνεται στὸ χῶμακαὶ βόγγει, βόγγει ὁ δύστυχος ἀπ’ τὴν πολλὴ τὴν πίκρα.Σὰν ἦλθαν τὰ μεσάνυχτα μὲ μιᾶς ὀρθὸς πετιέταικαὶ μὲ τὸ στόμα μάχεται νὰ φθάσῃ τὸ κεφάλι.Κ’ αἱμάτωνε καὶ πλήγιαζε τὰ ἔρμα του τὰ νύχια,ποὺ ξεκολλοῦν καὶ πέφτουνε σγαρλίζοντας τὴν πέτρα.Εἶναι ψηλά, δὲν ἔφθανε. Τεντώνεται, κρεμιέται,γλυστρᾷ καὶ πέφτει, σκώνεται, ὁρμᾷ, πηδάει ἀκόμαἀνδρειωμένο πήδημα κι’ ἀνέλπιστ’ ἀνεβαίνει.Ἀρπάζει μὲς στὰ δόντια του τὸ φοβερὸ κεφάλικι’ ἀντάμα φεύγουνε τὰ δυό, παίρνουν βουνὰ καὶ λόγγους.Κ’ ἐκεῖθε ποὺ διαβαίνουνε, ξαφνίζονται τὰ δέντρακαὶ τὄνα τ’ ἄλλο ρώταγε, ὁ πεῦκος τὰ πλατάνια,τὸ κυπαρίσσι τὴν ἐτιὰ καὶ ἡ φτελιὰ τὴ δάφνη:

Τοῦ μυστήριου ἀνασήκωσε τὴν πέτραΚαὶ μὴ σκιαχτῇς τὸ δάγκωμα τοῦ ἀστρίτα·Τὴν ἀλήθεια ἀκατάπαυστα ἀναζήταΚαὶ ἰδὲς ἂν εἶναι, ὡς λέν, ψυχοπονέτρα.Μία μία τὲς σαγιττιὲς τοῦ πόνου μέτραΚαὶ ἄγρυπνος τὲς πληγὲς ποῦ ἀνοίγουν κοίτα·Μηνύτρα φτάνει ἡ κάθε μιὰ σαγίτταἈπ’ τῆς ἄσπλαχνης Μοίρας τὴ φαρέτρα.Καὶ ἂ βρῇς ποῦ ὁ πόνος εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια,Τότες ἀπ’ τ’ ἀντριωμένα σου τὰ στήθιαΓδύσου τὴν ταπεινότη τῆς ὀρφάνιας·Στῆς Ὀμορφιᾶς, στῆς Δύναμης τὴ γλύκα,Μὲ ἀλαλητὸ χαρὰς καὶ περηφάνειαςΓίνε Θεός σου καὶ τὴ Μοῖρα νίκα.

Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένας λαός,σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει...κι ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο Ναός,κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει. πρώτη φορά.Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμόςτης αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώραΟρφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμόςτην άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα,που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιάστη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη,τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχομε τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

Ἀλλὰ κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην καὶ οἱ ἐν τῷ μοναστηρίῳ εἶχον ἐτοιμασθῇ ν’ ἀντιστῶσι μέχρι θανάτου. Δὲν εἶχον πυροβολικὸν αὐτοί, ἀλλ’ εἶχον τὴν δύναμιν τῶν ἀσθενῶν, τὴν εἰς τὸν Θεὸν ἐλπίδα, καὶ εἰς αὐτὴν προσέτρεξαν. Συνελθόντες εἰς τὸν ναὸν ἐδεήθησαν τοῦ Θεοῦ νὰ τοὺς ἐνισχύσῃ εἰς τὸν ἄνισον ἀγῶνα καὶ διατηρήσῃ μέχρι τέλους τὴν εὐψυχίαν αὐτῶν, ἵνα ἀκλόνητοι, ὡς μάρτυρες, ἀποθάνωσιν ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος. Ἔπειτα ἐζήτησαν παρ’ ἀλλήλων συγχώρησιν καὶ προσελθόντες ἐκοινώνησαν τῶν ἀχράντων μυστηρίων ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ ἡγουμένου Γαβριήλ. Τὶς δύναται νὰ περιγράψῃ τὸ μεγαλεῖον τῶν στιγμῶν ἐκείνων ἐν τῇ ἠρεμίᾳ τοῦ βροχεροῦ καὶ ὀμιχλώδους ὄρθρου; Ἀνὴρ ἐπιζήσας ἐκ τῶν ἐν Ἀρκαδίῳ τότε εὑρεθέντων μοῦ διηγεῖται ὅτι κάτι τί ἐκ τοῦ ἄλλου κόσμου ὑπῆρχεν εἰς τὰ πρόσωπα ὅλων. Γαλήνη μαρτυρικὴ, ἡ ἁγία καὶ φοβερὰ συγχρόνως γαλήνη τῆς αὐταπαρνήσεως τοὺς μετεμόρφωνε.

Ο Γιαννάκος ο Ταρνάναμας, ο Μάρκος ο Κανίνιας κ’ η Ταρία Ταρέλα, στοιχημάτιζαν με τάλλα τα παιδιά πως ήταν αντρειωμένος, πως γεννήθηκε με ουρά· την είδαν, έλεγαν. Αντρειωμένος ήταν· τον κίνδυνο δεν τον συνερίζονταν, την αρρώστια δεν την λαχτάριζε, το Χάρο δεν τον έτρεμεν. Ένας μόνο στοχασμός του έκοβε τα ήπατα, του πάγωνε το αίμα, τον εμαρμάρωνε. Δεν ήθελε να μείνη σημαδεμένος. Του ποδαριού του το χτύπημα του κόστιζε πιώτερο από κάθε συμφορά. Κάλλιο νάχανε βιος, κάλλιο να τον εύρισκαν χίλιων λογιών αρρώστιες, παρά ναπομείνη σημειωμένος. Καλήτερα ο θάνατος. Αν είναι να γιατρευτή, να γιατρευτή χωρίς να ταπομείνη σημάδι. Κι αν είναι να σηκωθή από το κρεββάτι, να μη σηκωθή στραβοπόδης· όλα κι όλα! Ο Μήτρος ο Ρουμελιώτης, χωρίς καλά καλά να το νοιώθη, μονάχα ένα θεόν ελάτρευε: την Εμορφιά, την άγια την Εμορφιά της λεβεντιάς και της υγείας, πόχει εκκλησιά της το κορμί.

"Πολλά μεγάλον άδικο μας ήκαμεν η Φύση,και την αλήθεια ο άνθρωπος δε θέ’ να τη γρικήσει.Όλοι αγαπούν τα ψόματα να λεν, να μας γελούσι,και την αλήθεια ουδέ κιανείς δε θέ’ να την ακούσει.Κι αν έχουν φίλους κ’ εδικούς, να τους καταδικάσουν,τα λόγια τως σαν άνεμον αφήνου’ να περάσουν.Το φίλον κάνουσιν οχθρόν, τον εδικό έχουν ξένον,σαν τως μιλήσουν το πρεπόν εις πράμα κομπωμένον.Μα κείνος, οπού δεν πονεί, αφήνει να περάσειτο σφάλμα, κι ουδέ βούλεται να το καταδικάσει·παινά το κι ομορφίζει το, και πίβουλα κομπώνει,το ψόμα δείχνει απαρθινό, και την αλήθεια χώνει.