Ερωτόκριτος
Βιτσέντζος Κορνάρος (1553–1613), 1713
Ένα κρητικό έπος σε στίχους για έναν έρωτα που δοκιμάζεται από την εξουσία, την τιμή, τον χωρισμό και το θάρρος. Ο έρωτας και ο καημός ξετυλίγονται σε λυρικούς στίχους, με έντονες συγκρούσεις και περιπέτειες, μέσα από την κρητική διάλεκτο.
Ατμόσφαιρα: πάθος, λαχτάρα και αντίσταση. Μιλά για την αγάπη, την περιπέτεια και την ελευθερία.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσουν οι έρωτες που δοκιμάζονται από την οικογενειακή εξουσία, την τιμή και τον χωρισμό, αλλά και οι αφηγήσεις σε στίχους. Η κρητική διάλεκτος και η παλιότερη γλώσσα μπορεί να θέλουν λίγη εξοικείωση.
Γιατί να το διαβάσεις
Ο «Ερωτόκριτος» προσφέρει μια ιστορία αγάπης και θάρρους δεμένη με έναν ξεχωριστό κόσμο της Κρήτης· αξίζει να τον διαβάσεις για τους στίχους και τη γλώσσα του.
Σελίδες από το βιβλίο
Γιατί η αλήθεια πονά πιο πολύ όταν έρχεται από κοντινό σου άνθρωπο;
"Πολλά μεγάλον άδικο μας ήκαμεν η Φύση,και την αλήθεια ο άνθρωπος δε θέ’ να τη γρικήσει.Όλοι αγαπούν τα ψόματα να λεν, να μας γελούσι,και την αλήθεια ουδέ κιανείς δε θέ’ να την ακούσει.Κι αν έχουν φίλους κ’ εδικούς, να τους καταδικάσουν,τα λόγια τως σαν άνεμον αφήνου’ να περάσουν.Το φίλον κάνουσιν οχθρόν, τον εδικό έχουν ξένον,σαν τως μιλήσουν το πρεπόν εις πράμα κομπωμένον.Μα κείνος, οπού δεν πονεί, αφήνει να περάσειτο σφάλμα, κι ουδέ βούλεται να το καταδικάσει·παινά το κι ομορφίζει το, και πίβουλα κομπώνει,το ψόμα δείχνει απαρθινό, και την αλήθεια χώνει. Κι αν κάθε αναστεναγμός ταΐζει μια φωτιά;
"Και τούτοι, οπού συχνιάζουσι σαν το νερό στη βρύση,δεν είν’ καλοί αναστεναμοί, ωσάν το θέλει η Φύση.Δεν είν’ τούτοι οι αναστεναμοί, Νένα, σαν είναι οι άλλοι,μα εγώ’χω μέσα στην καρδιάν καρβουνιστιά μεγάλη.Κι ο Έρωτας είν’ ο μάγερος, συμπαίνει και σπουδάζει,και τσι φτερούγες του συχνιά ανεβοκατεβάζει.Φυσά και ξάφτει τη φωτιάν, μην πάγει να του σβήσει,τη μαγεριάν ακάμωτη δε θέ’ να την αφήσει.Κείνος ο αέρας των φτερών, που ξάφτει το καμίνι,κάνει τον αναστεναμόν, π’ έτσι συχνιά με κρίνει,και δεν ευρίσκει ανάπαψιν στο στήθος η καρδιά μου,μα πάντα μ’ αναστεναμόν έρχεται η αναπνιά μου.Κι α’ λάχει ξύλον ή κλαδί, όντεν αναστενάζω,βγαίνει έτοια φλόγα και καημός, που καίγω τα, λογιάζω. Όταν έχεις πολλά μέσα σου, μπορεί να μη βγαίνει ούτε λέξη.
178 §Ωσά λαήνι οπού γενεί πολλά πλατύ στον πάτο,κ’ εις το λαιμόν πολλά στενό, κ’ είναι νερό γεμάτο,κι όποιος θελήσει και βαλθεί όξω νερό να χύσει,και το λαήνι με τη βιάν προς χάμαι να γυρίσει,μέσα κρατίζει το νερό, κι απόξω δεν το βγάνει,κι όσον το γέρνει, τόσον πλιά μόνον τον κόπον χάνει―εδέτσι εμοιάσασι κι αυτοί, κ’ ήτον γεμάτοι Πάθη,η αποκοτιά τως να τα π[ουν], ως εσιμώσα’, εχάθη.Και θέλοντας να πουν πολλά, τα λίγα δεν μπορούσι,το στόμα τως εσώπαινε, με την καρδιά μιλούσι. Βιτσέντζος Κορνάρος.Το ποίημα είναι γραμμένο στην κρητική διάλεκτο και πατά πάνω στο ιταλικό ιπποτικό έργο Paris e Vienna, σε έναν κόσμο με έντονο τοπικό χρώμα.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Ερωτόκριτος»;
- Μπορεί να σου αρέσουν οι έρωτες που δοκιμάζονται από την οικογενειακή εξουσία, την τιμή και τον χωρισμό, αλλά και οι αφηγήσεις σε στίχους. Η κρητική διάλεκτος και η παλιότερη γλώσσα μπορεί να θέλουν λίγη εξοικείωση.
- Πώς είναι το «Ερωτόκριτος»;
- Ο έρωτας και ο καημός ξετυλίγονται σε λυρικούς στίχους, με έντονες συγκρούσεις και περιπέτειες, μέσα από την κρητική διάλεκτο. Ατμόσφαιρα: πάθος, λαχτάρα και αντίσταση. Μιλά για την αγάπη, την περιπέτεια και την ελευθερία.
- Τι να διαβάσω μετά το «Ερωτόκριτος»;
- Αν σου άρεσε το «Ερωτόκριτος», δοκίμασε «Ο Βασιλιάς Ανήλιαγος» (Ιωάννης Πολέμης), «Ερωτικά» (Γιάνης Βηλαράς) και «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» (Ουίλλιαμ Σαίξπηρ).
Μια γεύση από τη ροή
Ένας άνθρωπος βλέπει τον ήλιο για πρώτη φορά και τον αποκαλεί θάνατό του.
Ήλιε, χρυσέ μου θάνατε ! τόσο ώμορφο ποτέ μου δεν σ’ εφαντάστηκα, ποτέ! Λάφυρο του πολέμου του χάους με τη θεία βουλή, δείχνεις τη νίκη εκείνης και στη λαχτάρα της ζωής ζωή απ’ το φως σου δίνεις και μέσ’ από τη λάμψι σου σκορπάς το χρώμα. Τώδα το χρώμα που ελαχτάριζα. Του κήπου όλα τα ρόδα, ωραία τα ρόδα κι’ ώμορφα κι’ οι κρίνοι ωραίοι, ωραίοι κ’ η χλόη ωραία και το νερό που μέσ’ τ’ αυλάκι ρέει, ωραία κ’ η γη κι’ ο ουρανός και τα βουνά κ’ οι κάμποι, μα απ’ όλα πειο ώμορφος εσύ ! Το πρόσωπό σου λάμπει τόσο, που μάτια δεν βαστούν να το κυττάζουν!...
Ο Βασιλιάς Ανήλιαγος · Ιωάννης Πολέμης
Ένα φιλί ζυγίζει περισσότερο από κάθε βάσανο
Λεν ο κόσμος, η αγάπη έχει βάσανα πολλά· εγώ λέγω πως σε τούτο δε στοχάζονται καλά. Νύχτα ημέρα να παθαίνω, μια στιγμή τ’ αλησμονώ, μότι να καλαντικρύσω τα ματάκια που πονώ. Πάρτε, όσα κι αν θελήστε, δάκρυα, πάθια, στεναγμούς, ούτε έναν μην αφήστε οχ τους δάρτες και καϋμούς.
Ερωτικά · Γιάνης Βηλαράς
Η πρώτη φορά που βλέπεις κάποιον απέναντί σου και όλα γύρω σωπαίνουν.
Ποια είν’ αυτή που ’πέρασε, κ’ επλούτιζε το χέρι του νέου οπού την κρατεί, εκεί; ΥΠΗΡΕΤΗΣ Δεν την γνωρίζω. ΡΩΜΑΙΟΣ Ω! εις την λάμψιν της κοντά θαμπόνουν αι λαμπάδες! Μου φαίνεται ’ς το μάγουλον της Νύκτας κρεμασμένη, ωσάν διαμάντι λαμπερόν στ’ αυτί ενός Αράπη! Τόσον πλουσία ευμορφιά δι’ άνθρωπον δεν είναι, τόσον ωραίον θησαυρόν η γη δεν τον αξίζει! Πώς ξεχωρίζεται αυτή απ’ ταις συντρόφισσαίς της, ’σαν περιστέρα κάτασπρη ’ς τα μαυροπούλια μέσα!
Ρωμαίος και Ιουλιέτα · Ουίλλιαμ Σαίξπηρ
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή