Όνειρο στο κύμα
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1887
Ένας νεαρός βοσκός, μια κοπέλα που κολυμπά στο φεγγαρόφωτο κι ένα κουδούνι κατσίκας: το διήγημα του Παπαδιαμάντη για έναν πόθο που τον παρακολουθείς από τον βράχο και μια διάσωση που κοστίζει περισσότερο απ’ όσο φαίνεται. Το φεγγαρόφωτο, η θάλασσα και η φωνή του βοσκού δίνουν στο διήγημα αργό, λυρικό ρυθμό και μια ήσυχη ένταση.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι ιστορίες επιθυμίας και ευθύνης, δεμένες με το τοπίο και τη ζωή των βοσκών. Η παλαιότερη γλώσσα του Παπαδιαμάντη και οι μακριές, πλούσιες περιγραφές θέλουν υπομονή.
Γιατί να το διαβάσεις
Διάβασέ το για να δεις πώς μια σύντομη συνάντηση δίπλα στη θάλασσα γίνεται ιστορία για τον πόθο και το τίμημα μιας διάσωσης.
Σελίδες από το βιβλίο
Η θάλασσα στο σούρουπο, σαν βρέφος που μαθαίνει να χορεύει.
Μίαν εσπέραν, καθώς είχα κατεβάσει τα γίδια μου κάτω εις τον αιγιαλόν, ανάμεσα εις τους βράχους, όπου εσχημάτιζε χιλίους γλαφυρούς κολπίσκους και αγκαλίτσες το κύμα, όπου αλλού εκυρτώνοντο οι βράχοι εις προβλήτας και αλλού εκοιλαίνοντο εις σπήλαια· και ανάμεσα εις τους τόσους ελιγμούς και δαιδάλους του νερού, το οποίον εισεχώρει μορμυρίζον, χορεύον με άτακτους φλοίσβους και αφρούς, όμοιον με το βρέφος το ψελλίζον, που αναπηδά εις το λίκνόν του και λαχταρεί να σηκωθή και να χορεύση εις την χείρα της μητρός που το έψαυσε — καθώς είχα κατεβάσει, λέγω, τα γίδια μου διά ν’ “αρμυρίσουν” εις την θάλασσαν, όπως συχνά εσυνήθιζα, είδα την ακρογιαλιάν που ήτον μεγάλη χαρά και μαγεία, και την “ελιμπίστηκα”, κ’ ελαχτάρησα να πέσω να κολυμβήσω. Ήτον τον Αύγουστον μήνα. Ένα κορμί στο νερό τη νύχτα, ιδωμένο σαν πλάσμα του μύθου.
Ήτον απόλαυσις, όνειρον, θαύμα. Είχεν απομακρυνθή ως πέντε οργυιάς από το άντρον, και έπλεε, κ’ έβλεπε τώρα προς ανατολάς, στρέφουσα τα νώτα προς το μέρος μου. Έβλεπα την αμαυράν και όμως χρυσίζουσαν αμυδρώς κόμην της, τον τράχηλόν της τον εύγραμμον, τας λεύκας ως γάλα ωμοπλάτας, τους βραχίονας τους τορνευτούς, όλα συγχεόμενα, μελιχρά και ονειρώδη εις το φέγγος της σελήνης. Διέβλεπα την οσφύν της την ευλύγιστον, τα ισχία της, τας κνήμας, τους πόδας της, μεταξύ σκιάς και φωτός, βαπτιζόμενα εις το κύμα. Εμάντευα το στέρνον της, τους κόλπους της, γλαφυρούς, προέχοντας, δεχομένους όλας της αύρας τας ριπάς και της θαλάσσης το θείον άρωμα. Ήτο πνοή, ίνδαλμα αφάνταστον, όνειρον επιπλέον εις το κύμα· ήτον νηρηίς, σειρήν, πλέουσα, ως πλέει ναυς μαγική, η ναυς των ονείρων... Τι σου μαθαίνει ένα κοντό σκοινί για τις φιλοδοξίες σου.
Καθώς ο σκύλος, ο δεμένος με πολύ σχοινίον εις την αυλήν του αυθέντου του, δεν ημπορεί να γαυγίζη ούτε να δαγκάση έξω από την ακτίνα και το τόξον τα οποία διαγράφει το κοντόν σχοινίον, παρομοίως κ’ εγώ δεν δύναμαι ούτε να είπω, ούτε να πράξω τίποτε περισσότερον παρ όσον μου επιτρέπει η στενή δικαιοδοσία, την οποίαν έχω εις το γραφείον του προϊσταμένου μου. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Ο Παπαδιαμάντης έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του σε ένα στενόχωρο δωμάτιο στην Αθήνα. Έγραφε βίους αγίων και διηγήματα για λίγες δραχμές, ενώ μετέφραζε ξένα μυθιστορήματα για να επιβιώσει.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Λόγια της Πλώρης
Ανδρέας Καρκαβίτσας, 1899
Ναυτικοί, σφουγγαράδες και καπετάνιοι μιλούν για τη δικαιοσύνη της θάλασσας, τα τέρατα και τους νεκρούς της. Ιστορίες που μετατρέπουν τη λαϊκή πίστη σε λογοτεχνία με αλμύρα.
Διηγήματα
Παύλος Νιρβάνας, 1930
Διηγήματα για προδομένους εραστές, πληγωμένα σπουργίτια και σπίτια που ζουν περισσότερο από τους ανθρώπους τους, γραμμένα από έναν γιατρό που παρατηρούσε τους ανθρώπους και τους συγχωρούσε γελώντας.
Το αμάρτημα της μητρός μου
Γεώργιος Βιζυηνός, 1883
Ένα αγόρι αγρυπνά νύχτες ολόκληρες σε μια εκκλησία για την άρρωστη αδερφή του και τριάντα χρόνια αργότερα μαθαίνει τι εξομολογείται η μάνα του. Μια οικογενειακή ιστορία για την ενοχή, την πίστη και την πεισματική αγάπη.
Η τιμή και το χρήμα
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, 1914
Μια γυναίκα στα όρια της πολιτείας καλείται να διαλέξει ανάμεσα στον άντρα που αγαπά και στα τριακόσια τάλαρα που δεν μπορεί να βρει. Σε μια φτωχή γειτονιά κοντά στη θάλασσα, κάθε επιλογή έχει το τίμημά της.
Θάνατος Παλληκαριού
Κωστής Παλαμάς, 1904
Σ' ένα παραθαλάσσιο χωριό, ένας νέος ναυτικός είναι το καμάρι όλων· ένας τραυματισμός δοκιμάζει όσα θαυμάζουν οι άλλοι πάνω του.
Ποιήματα
Ζαχαρίας Παπαντωνίου, 1934
Ένας ήπιος ποιητής των πουλιών, των γαϊδάρων και των γριών με τη ρόκα· μικρά ποιήματα που προσέχουν τις μικρές ζωές και τις αποχαιρετούν χωρίς μελό.
Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού.
Θέρος-Έρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Άνοιξη και πείνα, κοπέλες και λύκοι σ’ ένα νησί όπου οι αγροί κοκκινίζουν από παπαρούνες κι ένα κορίτσι διαβάζει τρεις φορές ένα γράμμα.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Όνειρο στο κύμα»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι ιστορίες επιθυμίας και ευθύνης, δεμένες με το τοπίο και τη ζωή των βοσκών. Η παλαιότερη γλώσσα του Παπαδιαμάντη και οι μακριές, πλούσιες περιγραφές θέλουν υπομονή.
- Πώς είναι το «Όνειρο στο κύμα»;
- Το φεγγαρόφωτο, η θάλασσα και η φωνή του βοσκού δίνουν στο διήγημα αργό, λυρικό ρυθμό και μια ήσυχη ένταση.
- Τι να διαβάσω μετά το «Όνειρο στο κύμα»;
- Αν σου άρεσε το «Όνειρο στο κύμα», δοκίμασε «Λόγια της Πλώρης» (Ανδρέας Καρκαβίτσας), «Διηγήματα» (Παύλος Νιρβάνας) και «Το αμάρτημα της μητρός μου» (Γεώργιος Βιζυηνός).
Μια γεύση από τη ροή
Ο άντρας βλέπει τη θάλασσα να αγριεύει και φαντάζεται έναν άλλον στην αγκαλιά της γυναίκας που αγαπά.
Κι ωστόσο ο Αντρέας εσυλλογιότουν: «Τι, ένας άλλος, χειρότερος του του την έπαιρνε την κορασιά που αυτός αγαπούσε και που θα τον ευτύχιζε; Ω πόσο του τάραζε αυτή η ιδέα όλα τα σπλάχνα, πόσο τού ’σφιγγε την καρδιά που δυνατά του χτυπούσε στα στήθη!» Κι ο αγέρας εσφύριζε τώρα ανάμεσα στα σκοινιά και στ’ άλμπουρα, και η θάλασσα όλο αγρίευε, σα να ανταριαζόνταν και τα στοιχεία από τη θλίψη του. «Η Ρήνη θα επήγαινε σ’ άλλα χέρια, άλλος θα εμάλαζε το παρθενικό κορμί της, άλλος θα την είχε γυναίκα του, γιατί αυτός ο ίδιος δεν είχε τα χρήματα να ξαγοράσει το πατρικό του το σπίτι και γιατί η κυρά Επιστήμη δεν επειθότουν να δώσει τα περσότερα που του εχρειαζόνταν.»
Η τιμή και το χρήμα · Κωνσταντίνος Θεοτόκης
Μια προσευχή που δεν ζητά τίποτα, ούτε καν να ξαναζήσει.
Κύριε, σὰν ἦρθεν ἡ βραδιά, σοῦ λέω τὴν προσευχή μου. Ἄλλη ψυχὴ δὲν ἔβλαψα στὸν κόσμο ἀπ᾿ τὴ δική μου. Ἐκεῖνοι ποὺ μὲ πλήγωσαν ἦταν ἀγαπημένοι. Τὴν πίκρα μου τὴ βάσταξα. Μοῦ δίνεις καὶ τὴν ξένη. Μ᾿ ἀπαρνηθῆκαν οἱ χαρές. Δὲν τὶς γυρεύω πίσω. Προσμένω τὰ χειρότερα. Εἶν᾿ ἁμαρτία νὰ ἐλπίσω. Σὰν εὐτυχία τὴν ἀγαπῶ τῆς νύχτας τὴ φοβέρα. Στὴν πόρτα μου ἄλλος δὲν χτυπᾷ κανεὶς ἀπ᾿ τὸν ἀγέρα. Δὲν ἔχω δόξα. Εἶν᾿ ἥσυχα τὰ ἔργα ποὺ ἔχω πράξει. Ἄκουσά τη γλυκιὰ βροχή. Τὴ δύση ἔχω κοιτάξει. Ἔδωκα στὰ παιδιὰ χαρές, σὲ σκύλους λίγο χάδι. Ζευγᾶδες καλησπέρισα ποὺ γύριζαν τὸ βράδυ. Τώρα δὲν ἔχω τίποτα νὰ διώξω ἢ νὰ κρατήσω. Δὲν περιμένω ἀνταμοιβή. Πολύ ῾ναι τέτοια ἐλπίδα.
Ποιήματα · Ζαχαρίας Παπαντωνίου
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή