Ιλιάδα
Αλέξανδρος Πάλλης (1850–1935), 1904
Μια ριζοσπαστική απόδοση του 1904, που βάζει τον Όμηρο να μιλάει τη γλώσσα του ψαρά και του καραβοκύρη. Άκου τη θαλασσινή αλμύρα στα λόγια του. Ο πόλεμος έχει βαριά σκιά, όμως η καθημερινή δημοτική και οι τρυφερές κουβέντες δίνουν στην αφήγηση ζεστή, άμεση φωνή.
Ατμόσφαιρα: θλίψη, φόβος και τρυφερότητα. Μιλά για τον πόλεμο και την αγάπη.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν θέλεις να ακούσεις τον Όμηρο σε τολμηρή απόδοση του 1904, με θαλασσινό λεξιλόγιο και λόγια της αγοράς. Η παλιά δημοτική και η ορθογραφία της εποχής ίσως ζητήσουν λίγη εξοικείωση.
Γιατί να το διαβάσεις
Η απόδοση του Πάλλη σε φέρνει κοντά σε μια καθοριστική διαμάχη για τη γλώσσα και αφήνει να ακουστούν μαζί ο πόλεμος και η τρυφερότητα.
Σελίδες από το βιβλίο
Μια γυναίκα λέει στον άντρα της πως προτιμά να πεθάνει παρά να μείνει πίσω.
Τότε έτσι εκείνος κοίταξε σωπώντας το παιδί τουμε θλιβερό χαμόγελο· κι’ η όμορφη Αντρομάχηήρθε κλαμένη, τούπιασε σφιχτά το χέρι κι’ είπε« Καημένε, αχ το φιλότιμο θα σ’ αφανίσει. Πες μου,» τ’ αθώο αφτό δεν το πονάς, δε λυπάσαι εμένα» που μάβρη χήρα κι’ έρημη σε λίγο θα μ’ αφήκεις ;» Τι γρήγορα όλοι οι Δαναοί θα τρέξουν να σε σφάξουν.» Μα αν είναι να σε στερηθώ, καλύτερα για μένα» να με σκεπάσει η μάβρη Γης! Γιατί άλλο πια αντιστύλι» δε θα μου μείνει, μόν καημοί, τα μάτια σα σφαλίσεις.» Μηγάρ πατέρα εγώ ’χω πια ή τη γλυκιά μου μάννα ; Ο Πρίαμος γονατίζει μπροστά στον φονιά του γιου του· ο Αχιλλέας τον σηκώνει.
Είπε, και πόθο τ’ άναψε τον γέρο του να κλάψει,κι’ έσπρωξε αγάλια πιάνοντας τον Πρίαμο απ’ το χέρι.Και σα θυμήθηκαν κι’ οι δυο, ο ένας τους το γυιό τουθρηνούσε, στ’ Αχιλλέα ομπρός τα πόδια ’να κουβάρι,πικρά κι’ ο άλλος έκλαιγε τον γέρο του, ή και πάλιτο βλάμη του, κι’ οι στεναγμοί παντού τριγύρω αχούσαν.Μα πια το κλάμα ο θεϊκός σαν χόρτασε Αχιλλέας,τότες σηκώθη οχ το θρονί, και σήκωσε απ’ το χέριτον γέρο —τ’ άσπρα του μαλλιά πονώντας, τ’ άσπρα γένια—και με φωνή ήμερη τού λέει δυο φτερωμένα λόγια« Α δόλιε, ναι πολλά η ψυχή σού᾽πιε πικρά φαρμάκια !» Πώς, πες μου, βάσταξες εδώ να᾽ρθείς στα πλοία μόνος» μπροστά σ’ εκείνον που σωρό πολύτιμα παιδιά σου» σού᾽χει σφαγμένα ; Σίδερο πρέπει η καρδιά σου νά᾽ναι. Ξέρει πως θα χαθεί, αλλά δεν μπορεί να μείνει σπίτι.
Τότε ο μεγάλος Έχτορας της απαντάει διό λόγια« Γυναίκα, ναι κι’ εγώ όλα αφτά στο νου μου τ’ αναδέβω·» όμως ντροπή απ’ τις Τρώϊσσες, ντροπή ’ναι ομπρός στους Τρώες» να σέρνουμαι έτσι σαν κιοτής αλάργα απ’ τους πολέμους...» μήτε το θέλει μου η καρδιά! τι πάντα παλικάρι» έμαθα νάμαι και μπροστά στις κονταριές να τρέχω,» μ’ απόφαση το γονικό να διαφεντέψω θρόνο. Αλέξανδρος Πάλλης.Ο Πάλλης, πλούσιος Αλεξανδρινός που μοίρασε μεγάλο μέρος της περιουσίας του, μετέφρασε και τα Ευαγγέλια στη δημοτική — και τον κατηγόρησαν για βλασφημία. Η Εκκλησία καταδίκασε και την Ιλιάδα του.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Απομνημονεύματα περί του γαλατικού πολέμου
Ιούλιος Καίσαρ, -58
Κοινά στοιχεία: πόλεμος και τρυφερότητα.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Ιλιάδα»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν θέλεις να ακούσεις τον Όμηρο σε τολμηρή απόδοση του 1904, με θαλασσινό λεξιλόγιο και λόγια της αγοράς. Η παλιά δημοτική και η ορθογραφία της εποχής ίσως ζητήσουν λίγη εξοικείωση.
- Πώς είναι το «Ιλιάδα»;
- Ο πόλεμος έχει βαριά σκιά, όμως η καθημερινή δημοτική και οι τρυφερές κουβέντες δίνουν στην αφήγηση ζεστή, άμεση φωνή. Ατμόσφαιρα: θλίψη, φόβος και τρυφερότητα. Μιλά για τον πόλεμο και την αγάπη.
- Τι να διαβάσω μετά το «Ιλιάδα»;
- Αν σου άρεσε το «Ιλιάδα», δοκίμασε «Τον καιρό του Βουλγαροκτόνου» (Πηνελόπη Δέλτα), «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» (Ευριπίδης) και «Η Ιλιάδα» (Homer).
Μια γεύση από τη ροή
Πώς φαίνεται ο ουρανός ύστερα από μια σφαγή.
Και πολλήν ώρα δε μίλησαν πια. Στο κάστρο, πάνω από το κεφάλι τους, οι χαρούμενες φωνές λίγο - λίγο ησύχαζαν. Οι Βούλγαροι, χορτασμένοι από αίμα και σφαγές, είχαν χαιρετίσει τη νίκη τους με ό,τι κρασί βρέθηκε στο φρούριο και, αποκαμωμένοι από της νυχτιάς τους κόπους, έγερναν να κοιμηθούν. Η νύχτα ήταν ήσυχη, φύλλο δεν κουνούσε. Από το μαύρο ουρανό τ’ άστρα τους κοίταζαν με τα χρυσά τους φωτεινά μάτια, άψυχα, παγωμένα στην ολύμπια αταραξία τους, αδιαφορώντας για τους ανθρώπινους πόνους που δεν έφθαναν στα ύψη τους. Κάτω, στο ριζό του βράχου, το ποτάμι, φουσκωμένο από τις τελευταίες βροχές, μούγκριζε ανάμεσα στις πέτρες, και ο ήχος του ανέβαινε θυμωμένος, τάραζε την ηρεμία της χειμωνιάτικης νύχτας.
Τον καιρό του Βουλγαροκτόνου · Πηνελόπη Δέλτα
Δεν έχει να της προσφέρει παρηγοριά πέρα από όσα έρχονται.
So speaking, to the arms of his dear spouse He gave the boy; she on her fragrant breast Received him, weeping as she smiled. The chief Beheld, and, moved with tender pity, smoothed Her forehead gently with his hand and said:— “Sorrow not thus, beloved one, for me. No living man can send me to the shades Before my time; no man of woman born, Coward or brave, can shun his destiny. But go thou home, and tend thy labors there— The web, the distaff—and command thy maids To speed the work: The cares of war pertain To all men born in Troy, and most to me.”
Η Ιλιάδα · Homer
Ό,τι μαθαίνει ένα παιδί να ζητά από τον Θεό μπορεί να γίνει όλη του η ζωή.
«Ὅταν ἡ μαύρ᾿ ἡ μάνα μου, ἐμπρὸς σὲ μίαν εἰκόνα, Πλάστη μου, μ᾿ ἐγονάτιζε μὲ σταυρωτὰ τὰ χέρια καὶ μώλεγε νὰ δεηθῶ γιὰ κειοὺς ποὺ τὸ χειμῶνα σὰ λύκοι ἐτρέχαν στὰ βουνά, μὲ χιόνια, μ᾿ ἀγριοκαίρια γιὰ νὰ μὴ ζοῦνε στὸ ζυγό, ἔνοιωθα τὴ φωνή μου, νὰ ξεψυχάει στὰ χείλη μου. ἐσπάραζε ἡ καρδιά μου, μοῦ ἐτρέμανε τὰ γόνατα, σὰν νἄθελε ἡ ψυχή μου νὰ φύγῃ μὲ τὴ δέηση ἀπὸ τὰ σωθικά μου. Ὕστερα μὤλεγε κρυφὰ νὰ σοῦ ζητῶ τὴ χάρη νὰ μ᾿ ἀξιώσῃς μία φορὰ ἕνα σπαθὶ νὰ ζώσω καὶ νὰ μὴν ἔρθῃ ὁ θάνατος νὰ μ᾿ εὕρῃ, νὰ μὲ πάρῃ πρὶν πολεμήσω ἐλεύθερος, γιὰ σὲ πρὶν τὸ ματώσω. Πατέρα παντοδύναμε! Ἄκουσες τὴν εὐχή μου.
Αθανάσης Διάκος · Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή