BookFeed English

Η Μαυρομαντηλού

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1908

Κλασικά

Ένας αφηγητής κοιτάζει το περιβολάκι και τη σαραβαλιασμένη βάρκα του φτωχού ξαδέλφου του και βρίσκει εκεί ολόκληρο πέλαγος, έναν μύθο κι έναν πνιγμό. Με λυρική, τρυφερή ματιά, η αφήγηση περνά από ένα μικρό περιβόλι και μια φθαρμένη βάρκα σε μύθο, θάλασσα και παλιές μνήμες.

Ατμόσφαιρα: θαυμασμός, τρυφερότητα και δέος. Μιλά για τη φύση, τη μνήμη και την οικογένεια.

Σε ποιον ταιριάζει

Μπορεί να σου αρέσει αν βρίσκεις ποίηση στις μικρές καθημερινές εικόνες και σου αρέσουν οι ιστορίες όπου η φύση συναντά τον μύθο. Η καθαρεύουσα και το παλιότερο λεξιλόγιο του αποσπάσματος μπορεί να κάνουν την ανάγνωση πιο απαιτητική.

Γιατί να το διαβάσεις

Διάβασέ το για να δεις πώς ένα φτωχικό περιβόλι και μια παλιά βάρκα ανοίγουν χώρο για θαλασσινό μύθο και στοχασμό πάνω στη μνήμη.

Σελίδες από το βιβλίο

Ένας βράχος στο πέλαγος, που λένε πως είναι μάνα που έχασε εφτά γιους.

Λέγεται, ἀλλὰ τίς τὸ πιστεύει; ―καὶ ὅμως ἂν ἦτον ἀληθές!― ὅτι ἡ Μαυρομαντ᾽λοὺ ὑπῆρξέ ποτε καὶ αὐτὴ γυνὴ καὶ μήτηρ, μήτηρ ἑπτὰ υἱῶν· ὅτι καὶ οἱ ἑπτὰ υἱοί της, ἔμπειροι ναυβάται, φθονηθέντες ὑπὸ τῆς θαλασσίας Γοργόνος, ἐπνίγησαν εἰς τὸ πέλαγος· ὅτι ἵλεως μοῖρα, σπλαγχνισθεῖσα τὸν πόνον τῆς μητρός, τὴν μετεμόρφωσεν εἰς σκόπελον, καὶ τὴν ἐφύτευσεν ἐκεῖ, οὐ μακρὰν τοῦ αἰγιαλοῦ, μόλις ὀρθοῦσαν τὴν κεραυνόβλητον κεφαλήν της, τὴν οἱονεὶ μελάμπεπλον, χαιρεκακοῦσαν μακρόθεν ὅταν βλέπῃ συμφορὰς καὶ πνιγμοὺς ἀνθρώπων εἰς τὸ πέλαγος, προσδεχομένην ὡς ἱλαστήριον θυσίαν τὰ ἐκβραζόμενα ὑπὸ τῶν κυμάτων ναυάγια, δροσίζουσαν τὸν πόνον της ἐκεῖ εἰς τὸν πόντον. Τοιαύτη ἡ Μαυρομαντηλού.

Ένας κήπος που μοιάζει με θάλασσα και δεν λογαριάζει κανέναν.

Τῷ ὄντι, τὰ χόρτα καὶ οἱ θάμνοι τοῦ περιβολίου τοῦ ἐξαδέλφου μου τοῦ Γιαννιοῦ, γιγαντιαῖα, πελώρια, ἄγρια ἢ κηπευτά, δὲν ἔπαυσαν νὰ ὀργώνωνται, νὰ σχηματίζωσιν αὔλακας καὶ νὰ εἶναι γαλήνια, ὁμαλά, ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Δὲν ἔπαυσαν νὰ συγχέωσι τὰς ἀτόμους των, νὰ εἶναι ποικιλόμορφα, ἀναλλοίωτα καὶ ρευστά, νὰ ὀρθῶσι τὴν χαίτην, νὰ στηλώνωσι τὰ στέρνα, νὰ φρίσσωσι, νὰ κροαίνωσι, νὰ βρέμωσι, νὰ ἠχῶσι, νὰ πλαταγῶσι, νὰ κτυπῶσι πᾶν ἀντίτυπον σῶμα. Καὶ οἱ Ζέφυροι προσέπαιζον κυλινδούμενοι ἐντός των, ὡς ἄτακτα παιδία, καὶ αἱ ἀπόγειοι καὶ αἱ τροπαῖαι ἡμιλλῶντο τίς νὰ αὐλακώσῃ βαθύτερον, τίς νὰ ὑπεγείρῃ ὑψηλότερον τὰ κυανᾶ καὶ πορφύρεα νῶτά των, μετὰ φωσφορίζοντος σελαγισμοῦ, μετ᾽ ἀκτινωτοῦ ἀφρώδους στεφάνου.

Εκείνος που γκρινιάζει πιο πολύ είναι συχνά κι εκείνος που δεν φεύγει.

Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Γιαννιὸς ἐξεφράζετο μετὰ πικρίας περὶ τοῦ ἀδελφοῦ του, ἀλλὰ καὶ ἡ γραῖα, ἡ μήτηρ του, ποτὲ δὲν τοῦ εἶπεν ἕνα εὐχαριστῶ τοῦ πτωχοῦ σκλάβου. Αἱ λογομαχίαι δὲ μεταξύ των ἐτραχύνοντο ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἀδελφοῦ τούτου, πρὸς ὃν ἡ γερόντισσα ἔτρεφεν ἀδυναμίαν τυφλὴν καὶ δὲν ἠνείχετο ν᾽ ἀκούῃ κακὸν ἐναντίον του. Ἡ πτωχὴ γυνὴ ἐφαντάζετο ὅτι ὁ Γιαννιὸς ὅ,τι ἔκαμνε τὸ ἔκαμνε φυσικῶς, διότι ὤφειλε νὰ τὸ κάμνῃ, ποτὲ δὲ δὲν τῆς ἐπέρασεν ἀπὸ τὸν νοῦν ὅτι καὶ οὗτος ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ τὴν ἐγκαταλίπῃ, καθὼς τὴν ἐγκατέλιπεν ὁ νεώτερος, καὶ εἶχε δίκαιον· ὁ Γιαννιὸς ἦτο ἐξ ἐκείνων, οἵτινες συχνὰ μὲν γογγύζουσιν, ἀλλὰ ποτὲ δὲν ἀποκαρτεροῦσι.

Περισσότερα αποσπάσματα από το «Η Μαυρομαντηλού»

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Γιος παπά από τη Σκιάθο, ο Παπαδιαμάντης έζησε ανάμεσα στο νησί και σ’ ένα λιτό γραφείο στην Αθήνα. Όταν εκδόθηκε το διήγημα, το 1908, η φήμη του ήταν ακόμη περιορισμένη, μα εδώ φαίνεται όλη του η τέχνη.

Βιβλία με παρόμοια αίσθηση

Όλα τα βιβλία σαν το «Η Μαυρομαντηλού»

Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Λαμπριάτικος ψάλτης

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912

Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού.

Στο Χριστό στο Κάστρο

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892

Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα.

Πού θα το βρεις

Βρες το βιβλίο · Στο Public

Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.

Ερωτήσεις αναγνωστών

Μου ταιριάζει το «Η Μαυρομαντηλού»;
Μπορεί να σου αρέσει αν βρίσκεις ποίηση στις μικρές καθημερινές εικόνες και σου αρέσουν οι ιστορίες όπου η φύση συναντά τον μύθο. Η καθαρεύουσα και το παλιότερο λεξιλόγιο του αποσπάσματος μπορεί να κάνουν την ανάγνωση πιο απαιτητική.
Πώς είναι το «Η Μαυρομαντηλού»;
Με λυρική, τρυφερή ματιά, η αφήγηση περνά από ένα μικρό περιβόλι και μια φθαρμένη βάρκα σε μύθο, θάλασσα και παλιές μνήμες. Ατμόσφαιρα: θαυμασμός, τρυφερότητα και δέος. Μιλά για τη φύση, τη μνήμη και την οικογένεια.
Τι να διαβάσω μετά το «Η Μαυρομαντηλού»;
Αν σου άρεσε το «Η Μαυρομαντηλού», δοκίμασε «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» (Γεώργιος Βιζυηνός), «Λόγια της Πλώρης» (Ανδρέας Καρκαβίτσας) και «Τετράδιον Ε'» (Αριστοτέλης Βαλαωρίτης).

Μια γεύση από τη ροή

  1. Η πόλη σωπαίνει κι ο Αλή Πασάς μένει ξάγρυπνος.

    Ἐπέσανε τὰ Γιάννενα, σιγὰ νὰ κοιμηθοῦνε, ἐσβήσανε τὰ φῶτα τους, ἐκλείσανε τὰ μάτια. Ἡ μάννα σφίγγει τὸ παιδὶ βαθιὰ στὴν ἀγκαλιά της, γιατὶ εἶναι χρόνοι δίσεκτοι καὶ τρέμει μὴν τὸ χάσει. Τραγούδι δὲν ἀκούγεται, ψυχὴ δὲν ἀνασαίνει. Ὁ ὕπνος εἶναι θάνατος καὶ μνῆμα τὸ κρεβάτι κι ἡ χώρα κοιμητήριο κι ἡ νύχτα ρημοκλήσι. Ἄγρυπνος ὁ Ἀλὴ πασᾶς, ἀκόμη δὲ νυστάζει, κι εἰς ἕνα δέρμα λιονταριοῦ βρίσκεται ξαπλωμένος. Τὸ μέτωπό του εἶναι βαρύ, θολό, συγνεφιασμένο καὶ τὄβαλεν ἀντίστυλο τὸ χέρι του, μὴν πέσει. Χαϊδεύει μὲ τὰ δάκτυλα τὰ κάτασπρα του γένια, ποὺ σέρνονται στοῦ λιονταριοῦ τὴν τρομερὴ τὴ χαίτη.

    Τετράδιον Ε' · Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

  2. Η ομορφιά έρχεται μαζί με μια προειδοποίηση.

    Κόβε λουλούδια, κοριτσάκι, κόκκινα λουλούδια σαν το αίμα των παρθένων και σα χείλια που τα ματώνουν τα φιλιά! Μάζευε κίτρινα άστρα σαν τουρανού, γιατί σε λίγο η ψυχή σου θα γίνη ουρανός κι αυτά θα τη φωτίσουνε! Γέμιζε την ποδιά σου άσπρους ανθούς για στεφάνι σταθώο μέτωπό σου, μα ξεφύλλισε τους πάλι, γιατί δε θα προκάμης να το φορέσης . . και τάνθινα γαλανά ματάκια, σκύβε και παίρνε τα στην αγκαλιά σου προτού σε ιδούν και κλάψουν. . . Μα σαν αγνάντεψες από μακριά ανθισμένες μυγδαλιές, στάσου και κρύψε το πρόσωπό σου μες τα χέρια σου, γιατί δεν πρέπει να τις ιδούν τα μάτια σου . . .

    Η κερένια κούκλα · Κωνσταντίνος Χρηστομάνος

  3. Η νύχτα γίνεται σκιάχτρο και ο Χάροντας περνά πάνω από το κρεβάτι.

    Απόψε στις κιθάρες τους τα Πνεύματα θα μέλπουνε κρυφούς ρυθμούς και τρόμους και στο ρυθμό του χαλαζιού θα σέρνουνε μαύρους χορούς οι καταχνιές στους δρόμους. Οι Αγέρηδες μανιάζοντας θα στήνουνε τις σκήτες τους στ’ αφρόλουστα ακρογιάλια, των λουλουδιών τα ταίρια θα χωρίζουνε, μα και θα ορμούν, θα οργώνουν τα κανάλια. Απόψε η Νύχτα σκιάχτρο στις ψυχούλες μας και Χάροντας απάνου από την κλίνη... -Οι καταχνιές, που υφαίνουν το τρισκόταδο, θα’ ρθούν να σαβανώσουν τη Σελήνη...

    Ποιήματα · Ρώμος Φιλύρας

  4. Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά

    Συνέχισε στη ροή

Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά

Το BookFeed είναι μια ροή με αποσπάσματα από βιβλία. Μαθαίνει τι σου αρέσει και σε βοηθά να βρεις το επόμενο βιβλίο σου.

Άνοιξε το BookFeed

Δωρεάν, χωρίς εγγραφή.