Φυλλάδες του Γεροδήμου
Αργύρης Εφταλιώτης (1849–1923), 1900
Σκόρπιες σελίδες γεμάτες νοσταλγία, σαρκασμό, τρυφερότητα και γλωσσικό πάθος, που υπερασπίζονται την ψυχή του λαού και τη ζωντανή γλώσσα του. Οι μικρές σκηνές περνούν από τη νοσταλγία στον σαρκασμό και την τρυφερότητα, με ζωντανή δημοτική φωνή και ρυθμό που αφήνει χώρο για σκέψη.
Ατμόσφαιρα: νοσταλγία, θαυμασμός και γαλήνη. Μιλά για τη μνήμη, την ταυτότητα και την αγάπη.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι προσωπικές ματιές στην ελληνική ζωή, η μνήμη και η υπεράσπιση της καθημερινής γλώσσας. Η δημοτική του 1900 μπορεί να ξενίσει αν προτιμάς εντελώς σύγχρονη γραφή.
Γιατί να το διαβάσεις
Οι «Φυλλάδες του Γεροδήμου» προσφέρουν σύντομες, αιχμηρές ματιές στον χαρακτήρα και τη ζωή των ανθρώπων, δεμένες με την αγάπη του Εφταλιώτη για τη ζωντανή γλώσσα.
Σελίδες από το βιβλίο
Μια αγάπη τόσο δυνατή που προτιμά να πνιγεί παρά να αιχμαλωτιστεί.
— Τρέχα λοιπόν, ίσια στη θάλασσα. Βάρκα δεν έμεινε, έφυγαν όλες και πάνε. Ίσια στο γιαλό, και μας πιάσανε. Σκλάβα θα σε πάρουν, καημένη, κι αλλοίμονό σου! Στο γιαλό, στο γιαλό, κι ο Θεός μαζί μας! Έτσι, γεια σου, στα βαθιά τα νερά. Στάσου μια στιγμή. Το Κωσταντινάτο σου! Πού είναι το Κωσταντινάτο σου; Στα χέρια μου, στα χέρια μου βάλ’ το. Όχι, φίλησε το πρώτα. Δώσ’ μου το τώρα και μένα να το φιλήσω. Η μάνα! Πού να είναι η μάνα! Αχ, την πρόφταξαν την ταλαίπωρη! Βλέπε βλέπε πίσωθέ της να βρει το γέρο, την έπιασαν τα σκυλιά! Δε θα της χαρίσουν τη ζωή της κακόμοιρης! Έννοια σου, μανούλα, κι ερχούμαστε, μη λυπάσαι. Βούτηξε τώρα, Μαριώ μου, αγάπη μου! Βούτηξε και μας σημαδεύουν. Έμπα και συ, χρυσό μου Κωσταντινάτο, και κρύψου στη θάλασσα. Η ώρα σου δεν ήρθε ακόμα. Μα θα ’ρθει, θα ’ρθει η ώρα σου… Πώς φαίνεται η νύχτα σ’ ένα παιδί που περπατά με φανάρι.
Πήραμε το φανάρι, και βγήκαμε. Στον ουρανό λαμπρή ξαστεριά κάτω στη γης, σκοτάδι βαθύ. Περνούσαμε τους στενούς δρόμους αμίλητοι σα φαντάσματα. Έτρεμα από το κρύο, κι από την κρυάδα της νύχτας εκείνης. Ο χειμώνας συντρόφευε με το Κόλι, να με τρομάξουν. Άκουγα το μουγκρητό και περπατούσα βιαστικά και με ψεύτικο θάρρος. Και μόνο παρηγοριούμουν κι ησύχαζα σαν έπεφταν του φαναριού οι αχτίδες σε κανέναν τοίχο, σε καμιά πόρτα που γνώριζα. Μου φαινότανε σαν κάποιος φίλος που μου ’λεγε, —Κοντά σου είμαι, και μην τρομάζεις. Έζησε δεκαετίες σ’ ένα σχολείο και το λέει τάφο. Δεν αστειεύεται εντελώς.
Τέτοιο φάντασμα δεν είδες μαθές; Δεν ξαπλώθηκες ποτέ σου σε τέτοιον τάφο; Καλότυχος άνθρωπος! Δεν είδες λοιπόν δάσκαλο, δεν πήγες ποτέ σου στο «Ελληνικό»! Εγώ καθώς βλέπεις, έμεινα εκεί ξαπλωμένος τέσσερα χρόνια. Τι λέγω τέσσερα! Άλλα δεκατέσσερα, κι άλλα είκοσι τέσσερα χρόνια, ώσπου πέρασε κάποιος και μου πάτησε το πόδι, και πήδηξα και με το συμπάθιο, βλαστήμησα, κι από την ομιλία μου το κατάλαβα πως δεν ήμουνα πεθαμένος, μόνο πως ονειρεύουμουν τόσα χρόνια! Κρίμα, κρίμα στα εξήντα μου χρόνια! Πού να τα ξανάβρω πια τώρα! Αργύρης Εφταλιώτης.Ο Αργύρης Εφταλιώτης (1849–1923), γεννημένος στη Λέσβο, υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της δημοτικής. Έζησε χρόνια στο Λονδίνο και στην Αίγυπτο, πριν εγκατασταθεί στην Αλεξάνδρεια, όπου πέθανε.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Αργύρης Εφταλιώτης
Μαζώχτρα
Αργύρης Εφταλιώτης, 1900
Μια κοπέλα από την Κρήτη αγαπά τον άντρα που δεν πρέπει. Το χωριό κάνει όπλο το κουτσομπολιό κι εκείνη ψάχνει τρόπο να επιβιώσει.
Καλλίτσα
Αργύρης Εφταλιώτης, 1923
Ένας Άγγλος περιηγητής ψάχνει στο Αποδούλο την οικογένεια μιας Κρητικοπούλας, κι ο τόπος τού ξετυλίγει ιστορίες για την πολιορκία, το θανατικό και τα παιδιά που άρπαξαν. Αφηγείται με τον ρυθμό μιας ιστορίας δίπλα στο τζάκι.
Η Αγγέλικα
Αργύρης Εφταλιώτης, 1900
Μια δασκάλισσα φτάνει σ’ ένα μικρό νησιώτικο χωριό και το αναστατώνει. Κωμωδία για τη ματαιοδοξία, τις συνήθειες και το τίμημα του καλλωπισμού, γραμμένη στη ντοπιολαλιά του νησιού. Στα ελληνικά, χωρίς εκσυγχρονισμό. Ο Εφταλιώτης ήταν έμπορος στο Λονδίνο και στη Βομβάη πριν επιστρέψει στη Λέσβο, όπου βοήθησε να γίνει η δημοτική γλώσσα της λογοτεχνίας. Το 1904 εξέδωσε συλλογή δημοτικών τραγουδιών· τα ίδια τραγούδια που τραγουδούν εδώ οι κοπέλες.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Φυλλάδες του Γεροδήμου»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι προσωπικές ματιές στην ελληνική ζωή, η μνήμη και η υπεράσπιση της καθημερινής γλώσσας. Η δημοτική του 1900 μπορεί να ξενίσει αν προτιμάς εντελώς σύγχρονη γραφή.
- Πώς είναι το «Φυλλάδες του Γεροδήμου»;
- Οι μικρές σκηνές περνούν από τη νοσταλγία στον σαρκασμό και την τρυφερότητα, με ζωντανή δημοτική φωνή και ρυθμό που αφήνει χώρο για σκέψη. Ατμόσφαιρα: νοσταλγία, θαυμασμός και γαλήνη. Μιλά για τη μνήμη, την ταυτότητα και την αγάπη.
- Τι να διαβάσω μετά το «Φυλλάδες του Γεροδήμου»;
- Αν σου άρεσε το «Φυλλάδες του Γεροδήμου», δοκίμασε «Ανέκδοτα» (Κωνσταντίνος Καβάφης), «Ολόγυρα στη λίμνη» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης) και «Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως» (Γεώργιος Βιζυηνός).
Μια γεύση από τη ροή
Τη νύχτα, πράγματα δίχως όνομα περπατούν στο δωμάτιό σου.
Την νύκτα, Δέσποτα Χριστέ μου, τον νου και την ψυχή μου φύλαττέ μου σαν γύρω μου αρχινούν και περπατούνε Όντα και Πράγματα που όνομα δεν έχουν και τ’ άσαρκα ποδάρια των στην κάμαρή μου τρέχουν και κάμνουν στο κρεβάτι μου κύκλο για να με διούνε — και με κοιτάζουν σαν να με γνωρίζουν σαν να καγχάζουν άφωνα που τώρα με φοβίζουν.
Ανέκδοτα · Κωνσταντίνος Καβάφης
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή