Προμηθέας Λυόμενος
Πέρσι Σέλλεϋ, 1820
Το λυρικό δράμα του Σέλλεϋ για τον Τιτάνα που δεν λύγισε μπροστά στον τύραννο. Η γη, τα βουνά κι η θάλασσα παίρνουν φωνή. Ο στίχος του Σέλλεϋ δίνει στο δράμα ορμή και δέος, καθώς η ανυπακοή συναντά τη φωνή της γης, των βουνών και της θάλασσας.
Ατμόσφαιρα: αντίσταση, δέος και φόβος. Μιλά για την εξουσία, την κοινωνία και τον χρόνο.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι λυρικοί στίχοι, οι ιστορίες αντίστασης στην τυραννία και η φύση ως ζωντανή παρουσία. Η μετάφραση του 1915 κρατά παλιότερη γλώσσα, που ίσως θέλει πιο αργή ανάγνωση.
Γιατί να το διαβάσεις
Διάβασέ το για να δεις πώς ένας μύθος για την ανυπακοή γίνεται δράμα για την εξουσία και την αντοχή, με τη γη να παίρνει φωνή.
Σελίδες από το βιβλίο
Τον προκαλεί να αδειάσει πάνω του κάθε πληγή και κάθε αρρώστια.
Πονηρέ, σ’ ἀψηφῶ! μ’ ἤσυχο νοῦ προσηλωμένοςσὲ προκαλῶ γιὰ τὸ κακό μου, ὅ,τι μπορεῖς, νὰ πράξῃς·τύραννε ἀχρεῖε καὶ στῶν θεῶν καὶ τῶν θνητῶν τὸ γένος,μόνη μιὰν ὕπαρξη ποτὲ δὲ μέλλεις νὰ ὑποτάξῃς.Τὲς πληγές σου λοιπὸν ἄδειασ’ ἐπάνω μου βροχή,ἀνάκουστες ἀρρώστιες, ξεφρενιάστρα ταραχή,καὶ κάμε νὰ μὲ κατατρῶν μ’ ἀδιάκοπη ἀλλαγὴπότε στιὰ πότε πάχνη, καὶ ἡ δική σου ἂς γίνῃ ὀργὴἀστροπελέκι, ἀψὺ χαλάζι κ’ Ἐριννύων ἀσκέριαποῦ νὰ περνοῦν λαβόνοντάς με ἐπάνω στ’ ἀγριοκαίρια. Το τελευταίο του όπλο δεν είναι σπαθί· είναι μια κατάρα που καίει σαν λιωμένο χρυσάφι.
Μὰ ὦ ἐσύ, ποῦ ’σαι ὁ Θεὸς καὶ ὁ Κύριος, ποῦ γεμίζειςμὲ τὴν ψυχή σου τὸν πικρὸ κόσμο καὶ σὲ τρομάρακαὶ σὲ λατρεία γήϊνα καὶ οὐράνια, ὅλα γονατίζεις,ὦ ἐχτρέ, π’ ὅλα νικᾷς, Ἐσύ, νἄχῃς μου τὴν κατάρα.Στὰ νύχια, αὐτὴ ἡ κατάρα ἑνὸς ποῦ πάσχει, ἂς σὲ κρατῇσὰν ἄϋπνος ἔλεγχος ἐσένα τὸ βασανιστή,ὣς ποῦ νὰ γένῃ τ’ Ἄπειρό σου γύρω σου φριχτὸἐντύμα ἀπὸ φαρμακωμένο ψυχομαχητό,καὶ ἡ Παντοδυναμία σου, στέμμα καημοῦ, νὰ ζώνῃσὰ φλογιστὸ χρυσάφι τὸ μυαλό σου ποῦ θὰ λυόνῃ. Μια κραυγή, κι ένας ναύτης πεθαίνει από τον φόβο σε μια τρελή θάλασσα.
Στὰ Ἰνδικὰ κύματα δὲ φέραμε προτοῦποτέ μας τὸν ἀχὸ παρόμοιου φωνατοῦ.Στὸ πέλαο, π’ οὔρλιαζε, ἀπ’ τὸν ὕπνο του ἐτινάχτηκαὶ μ’ ἀγωνία ἀπὸ τὸ κατάστρωμα ἐπετάχτηἕνας ποδότης, ποῦ ἀφογκράστη· ἔσκουξε «ἀλλοί!»καὶ τρελλὸς πέθανε σὲ θάλασσα τρελλή. Πέρσι Σέλλεϋ.Ο Σέλλεϋ δεν είδε ποτέ τον «Προμηθέα» στη σκηνή. Τη μετάφραση στα ελληνικά έκανε ο Λορέντζος Μαβίλης· εκδόθηκε το 1915, μετά τον θάνατο και των δύο.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Προμηθέας Λυόμενος»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι λυρικοί στίχοι, οι ιστορίες αντίστασης στην τυραννία και η φύση ως ζωντανή παρουσία. Η μετάφραση του 1915 κρατά παλιότερη γλώσσα, που ίσως θέλει πιο αργή ανάγνωση.
- Πώς είναι το «Προμηθέας Λυόμενος»;
- Ο στίχος του Σέλλεϋ δίνει στο δράμα ορμή και δέος, καθώς η ανυπακοή συναντά τη φωνή της γης, των βουνών και της θάλασσας. Ατμόσφαιρα: αντίσταση, δέος και φόβος. Μιλά για την εξουσία, την κοινωνία και τον χρόνο.
- Τι να διαβάσω μετά το «Προμηθέας Λυόμενος»;
- Αν σου άρεσε το «Προμηθέας Λυόμενος», δοκίμασε «Ποίηση» (Άγγελος Σικελιανός), «Η φλογέρα του Βασιλιά» (Κωστής Παλαμάς) και «Τετράδιον Ε'» (Αριστοτέλης Βαλαωρίτης).
Μια γεύση από τη ροή
Μια ολόκληρη χώρα σκύβει πάνω από ένα φέρετρο.
Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένας λαός, σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει... κι ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο Ναός, κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει. πρώτη φορά. Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμός της αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώρα Ορφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμός την άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα, που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιά στη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη, τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχο με τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.
Ποίηση · Άγγελος Σικελιανός
Το πλήθος είναι τόσο ανάκατο, που το ποίημα αρχίζει να χάνει τα πρόσωπά τους.
Διαβαίνουν οι παραταγές και το καθένα αλλάγιγι, τα πανωκλίβανα ριχτά κι οι αμαρτωσιές αστράφτουν. Κι οι στρατιώτες οι Έλληνες ολούθε καλεσμένοι, από του Ταιναίρου τα σπ΄ληλια ως τα λαγκάδια του Αίμου, Σε τι όνομα ν΄ακούν; και ποιοι; πώς να τους ξεχωρίσω; Και βιαστικοί και ανάκατοι και η ζωγραφιά τους βγαίνει κι εδώ θαμπή, αλαργεύει, αποζητά να ξαναμπεί στη νύχτα.
Η φλογέρα του Βασιλιά · Κωστής Παλαμάς
Η πόλη σωπαίνει κι ο Αλή Πασάς μένει ξάγρυπνος.
Ἐπέσανε τὰ Γιάννενα, σιγὰ νὰ κοιμηθοῦνε, ἐσβήσανε τὰ φῶτα τους, ἐκλείσανε τὰ μάτια. Ἡ μάννα σφίγγει τὸ παιδὶ βαθιὰ στὴν ἀγκαλιά της, γιατὶ εἶναι χρόνοι δίσεκτοι καὶ τρέμει μὴν τὸ χάσει. Τραγούδι δὲν ἀκούγεται, ψυχὴ δὲν ἀνασαίνει. Ὁ ὕπνος εἶναι θάνατος καὶ μνῆμα τὸ κρεβάτι κι ἡ χώρα κοιμητήριο κι ἡ νύχτα ρημοκλήσι. Ἄγρυπνος ὁ Ἀλὴ πασᾶς, ἀκόμη δὲ νυστάζει, κι εἰς ἕνα δέρμα λιονταριοῦ βρίσκεται ξαπλωμένος. Τὸ μέτωπό του εἶναι βαρύ, θολό, συγνεφιασμένο καὶ τὄβαλεν ἀντίστυλο τὸ χέρι του, μὴν πέσει. Χαϊδεύει μὲ τὰ δάκτυλα τὰ κάτασπρα του γένια, ποὺ σέρνονται στοῦ λιονταριοῦ τὴν τρομερὴ τὴ χαίτη.
Τετράδιον Ε' · Αριστοτέλης Βαλαωρίτης
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή