Βιβλία σαν το «Τὰ μαῦρα κούτσουρα»

«Σὺ ὁ τὰ πλάσματ’ ἀλλοιῶντὴν πλάσιν μεταπείθων,σὲ ἱκετεύω ὡς Θεὸν,τὸ στῆθος τοῦτο, ἐλεῶν,μετάβαλον εἰς λίθον.«Καὶ ἔστω μοι καταφυγὴὁ τελευταῖος ὕπνος,καὶ τῆς καρδίας ἡ σιγή·ἣ δὸς νὰ γίνω ἡ πηγὴἡ κλαίουσα ἀγρύπνως.

Τι θλιβερό πράμμα ο Σταθμός,που μόλις νάχη φύγει το τραίνο.Ούτε στιγμή, μολίς που εδώστις ράγιες του βαριά σταματημένοκαι πηγαινοέρχονταν γοργά,ανίδεα γελώντας ταξειδιώτες.Κι’ όσοι που μείνανε κι’ αυτοίδεν έχουνε την όψη τους σαν τότες.Η άδεια θέση κ’ η σιωπήμεσ’ στο Σταθμό που τούφυγε το τραίνο.Κι’ αυτοί που μείνανε σκορπούνκ’ έχουν το βήμα το αποφασισμένοόσων τη μοίρα ακολουθούν.

Ήλιε, χρυσέ μου θάνατε ! τόσο ώμορφο ποτέ μουδεν σ’ εφαντάστηκα, ποτέ! Λάφυρο του πολέμουτου χάους με τη θεία βουλή, δείχνεις τη νίκη εκείνηςκαι στη λαχτάρα της ζωής ζωή απ’ το φως σου δίνειςκαι μέσ’ από τη λάμψι σου σκορπάς το χρώμα. Τώδατο χρώμα που ελαχτάριζα. Του κήπου όλα τα ρόδα,ωραία τα ρόδα κι’ ώμορφα κι’ οι κρίνοι ωραίοι, ωραίοικ’ η χλόη ωραία και το νερό που μέσ’ τ’ αυλάκι ρέει,ωραία κ’ η γη κι’ ο ουρανός και τα βουνά κ’ οι κάμποι,μα απ’ όλα πειο ώμορφος εσύ ! Το πρόσωπό σου λάμπειτόσο, που μάτια δεν βαστούν να το κυττάζουν!...

Δεν άργησε να ζυγώσει τα δάση της σύδεντρης εκείνης κοιλάδας. Κοντοστέκεται, ρίχνει περίγυρα σιγανή ματιά, και διαλέγει πηχτόκλαδη και πλατύσκιωτη καστανιά. Εκεί από κάτω καθίζει, και γεύεται τ’ απλοϊκό της φαγί. Άψε σβήσε το γιόμα της. Λες κι ήτανε πουλί και τσίμπησε μερικά ψίχουλα. Ξαναδένει στο μεσάλι ό,τι απόμεινε, και τηράει πάλε γύρω με μάτια σα νυσταγμένα, ορθάνοιχτα όμως και γαλήνη γεμάτα· θάλασσα σωστή, όσο θέλεις βαθιά, μα αυτή την ώρα ατάραγη κι ακυμάτιστη. Δε βλέπει ψυχή πουθενά! Της ήρθε όρεξη να πλαγιάσει απάνω σε μερικά, κιτρινόφυλλα που θάρρειες πρόλαβαν και πέσανε, να της δώσουνε στρώμα πιο ταιριαστό. Τα πιότερα φύλλα γλυκόπαιζαν ακόμα το ’να με τ’ άλλο απάνω στους κλώνους. Πλάγιασε η Ασήμω ανάστηθα και ξένοιαστα, και κοίταζε την ολοπράσινη στέγωσή της, αναγυρισμένα τα δυο της μπράτσα ζερβόδεξα, και τα δάχτυλα μπλεγμένα απάνω στην αναμαλλιασμένη κορφή της.

Ποια είν’ αυτή που ’πέρασε, κ’ επλούτιζε το χέριτου νέου οπού την κρατεί, εκεί;ΥΠΗΡΕΤΗΣΔεν την γνωρίζω.ΡΩΜΑΙΟΣΩ! εις την λάμψιν της κοντά θαμπόνουν αι λαμπάδες!Μου φαίνεται ’ς το μάγουλον της Νύκτας κρεμασμένη,ωσάν διαμάντι λαμπερόν στ’ αυτί ενός Αράπη!Τόσον πλουσία ευμορφιά δι’ άνθρωπον δεν είναι,τόσον ωραίον θησαυρόν η γη δεν τον αξίζει!Πώς ξεχωρίζεται αυτή απ’ ταις συντρόφισσαίς της,’σαν περιστέρα κάτασπρη ’ς τα μαυροπούλια μέσα!

Γεράματα δὲν ἔχετε καὶ χάρο δὲ φοβᾶστε·τὰ μεσημέρια ἁπλώνετε τὸν ἴσκιο στὸ διαβάτη,στὸ ζευγολάτη, στὸ βοσκό, στοῦ κοπαδιοῦ τὸν πλῆθοΤὴν νύχτα ὁλόρθα κι ἄγρυπνα πίνετε καὶ ροφᾶτεδροσιὰ βουνίσια ἀχόρταγα καὶ τὸ ταχύ, ὅταν φέγγη,ἐσεῖς παλάτια γίνεστε στὸν κότσυφα, στ’ ἀηδόνι.Ἐσᾶς σᾶς τρέφουν κρύα νερά, τὰ χιόνια σᾶς πλαταίνουνμωρὲ βουνά, ψηλὰ βουνά, ψηλὰ καὶ δασωμένα,τώρα ποὺ ὁ Μάης σᾶς γιόμωσε μ’ ἀνθούς, μὲ χλόη, μὲ νιάτα,γιατί δὲν ξανανιώνετε κι ἐσεῖς τὸ γέρο ἐμένα,σάμπως καινούργια γένονται καὶ σάμπως ξανανιώνουντοῦτα τὰ χαμηλὰ κλαριὰ καὶ τὰ παλιὰ τὰ δέντρα,νὰ γίνω πάλι ὡς ἤμουν νιός, νὰ γίνω παλικάρι;