Βιβλία σαν το «Ο Αρίονας»

Η Ζάκυνθος. Ανάμεσα ’ς τα τόσα, ’ς τα γοργά και τα διαβατικά που μας εντυπώνονται, και που τα γράφ’ η μνήμη και τα ξεγράφει, κάποιες ενθύμησες από τα πρώτα χρόνια, κρατειούνται πλέον επίμονα, απείραχτες από τον καιρό. Μια τέτοια ενθύμηση μου απομένει του τόπου που γεννήθηκεν ο Σολωμός, όταν επρωτοπέρασ’ από κείθε, παιδί. Διάβα γληγωρότατο, μιας ώρας μόλις· και ζωηρότατη εντύπωση κόσμου αγνώριστου ως τότε, ονειρευτού. Του αέρα ήταν η αξεθύμαστη μοσκοβολιά· άρχιζε ’ς του νησιού το σίμωμα μέσ’ από το καράβι ακόμα, σα να μη χύνονταν η ευωδιά μονάχ’ από τα περιβόλια, σα να ήταν εκείνη το μοναδικό και το μυστικό χάρισμα γης και αέρα και ουρανού εκεί.

Δείξε εσύ πως πρώτα είσαι ο άρχονταςκι ο εξουσιαστήςτου θυμού σου, της βουλής σου, της ψυχής σουγίνε δουλευτής.Σβήσε κάθε σου ξεχώρισμα,ρίχ’ το δαχτυλίδι σου αρραβώναμεσα στο κανάλι του λαού·ένας γίνε από τους στύλους τούς αμέτρητουςτου μεγάλου έργου τού συντροφικού.Γρίκησε τι λέει το δέντροπου το κόψαν και το κάμανε καράβι:«Μες στο νέο κορμί μου ολάσβηστηη παντοτινή ψυχή μου ανάβει».

Πολὺ ἔχω ταξιδέψει σὲ χῶρες ὁλόχρυσες καὶ ἄστεα καὶ τὸ νοῦ πολλῶν ἀνθρώπων ἔχω δεῖ· πελάγισα στὰ δυτικὰ νησιώτικες ἀκτὲς ποὺ κατοικοῦν βάρδοι, πιστοὶ τοῦ Φοίβου ἀκόλουθοι. Κι ἔλεγαν γιὰ μιὰν ἁπλωσιὰ ἱστορίες πάμπολλες – τοῦ βαθυμέτωπου ῞ Ομηρου ἀπόλυτη νομή· μὰ δὲν ἀνάσανα τὶς γαληνότατές του πνοές, παρὰ ὅταν ἄρρηκτη ἄκουσα τοῦ Τσάπμαν τὴ ϕωνή: κι ἔνιωσα σὰν νυχτερινῶν ἀστερισμῶν θεωρός, ποὺ νέος πλανήτης στὰ οὐράνια του ξάϕνου κυλᾶ· ἢ ρωμαλέος Κορτὲς ποὺ ἴδιος θαλασσαετὸς ξάνοιγε τὸν Εἰρηνικό – οἱ ἄντρες του βλέμματα μιᾶς ἀπορίας ἄγριας – ὀρθὸς αὐτός, βουβὸς σὲ μιὰ κορϕὴ στοῦ Δαριὲν τὸ πέρασμα, ψηλά.

Σύγνεφα μεγάλα, σταχτιά σαν βουνά αθάλης με χοντρά ισκιόφωτα, με λαγκαδιές πυκνοντυμένες, μ’ εξογκώματα εδώ που άστραφτε το αφράτο μάρμαρο, με κορυφές εκεί ψιλοπελεκημένες που έλαμπε το χρυσοβαμμένο κρύσταλλο, εδώ με ποτάμια πλατιά και κόκκινα, εκεί με καταρράχτες ψηλούς, ασημόχυτους, έφραζαν από άκρη σε άκρη της δύσις τα ουρανοθέμελα. Και απάνω στις ομάλιες είτε στις πλαγιές, χωριά έβλεπες με τ’ άσπρα τους σπιτάκια να κρέμωνται στην άβυσσο και παληκάρια με βιολιά και λαβούτα να μεθοκοπούν στους δρόμους και παρθένες βεργολυγερές να χορεύουν στις αυλές ανεμοπόδαρες. Μέσα στα ποτάμια έβλεπες καράβια ν’ αρμενίζουν με άξιους κ’ ευτυχισμένους ναύτες και στις λαγκαδιές βαθειά, ασπρόμαλλα κοπάδια να δροσολογιώνται τόσο, που επρόσμενες ώρα την ώρα ν’ ακούσης τα κυπριά να κουδουνίσουν και τη φλογέρα του βοσκού τους να γλυκολαλή.

Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένας λαός,σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει...κι ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο Ναός,κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει. πρώτη φορά.Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμόςτης αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώραΟρφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμόςτην άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα,που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιάστη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη,τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχομε τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

Ἐπέσανε τὰ Γιάννενα, σιγὰ νὰ κοιμηθοῦνε,ἐσβήσανε τὰ φῶτα τους, ἐκλείσανε τὰ μάτια.Ἡ μάννα σφίγγει τὸ παιδὶ βαθιὰ στὴν ἀγκαλιά της,γιατὶ εἶναι χρόνοι δίσεκτοι καὶ τρέμει μὴν τὸ χάσει.Τραγούδι δὲν ἀκούγεται, ψυχὴ δὲν ἀνασαίνει.Ὁ ὕπνος εἶναι θάνατος καὶ μνῆμα τὸ κρεβάτικι ἡ χώρα κοιμητήριο κι ἡ νύχτα ρημοκλήσι.Ἄγρυπνος ὁ Ἀλὴ πασᾶς, ἀκόμη δὲ νυστάζει,κι εἰς ἕνα δέρμα λιονταριοῦ βρίσκεται ξαπλωμένος.Τὸ μέτωπό του εἶναι βαρύ, θολό, συγνεφιασμένοκαὶ τὄβαλεν ἀντίστυλο τὸ χέρι του, μὴν πέσει.Χαϊδεύει μὲ τὰ δάκτυλα τὰ κάτασπρα του γένια,ποὺ σέρνονται στοῦ λιονταριοῦ τὴν τρομερὴ τὴ χαίτη.