Οι χαλασοχώρηδες
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1892
Μια εκλογή σε νησί, γραμμένη σαν κωμωδία: υποψήφιοι, ψαράδες, κήποι και ψήφοι που αγοράζονται με ένα γιουβέτσι. Πολιτική που τη γνωρίζουμε ακόμη. Με σατιρική διάθεση και γρήγορο ρυθμό, η αφήγηση στήνει μια εκλογική φάρσα γεμάτη πονηρές ατάκες και καθημερινές συναλλαγές.
Ατμόσφαιρα: θαυμασμός και θλίψη. Μιλά για την εξουσία.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι κωμωδίες για την εξουσία και οι ιστορίες που βρίσκουν γνώριμες συνήθειες στην πολιτική του τόπου. Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη είναι παλιότερη και μπορεί να θέλει λίγη υπομονή, όπως φαίνεται και στο απόσπασμα.
Γιατί να το διαβάσεις
Η εκλογή στο νησί δείχνει με χιούμορ πώς αγοράζονται οι ψήφοι, ένα θέμα που παραμένει αναγνωρίσιμο. Διάβασέ το για την οξυδερκή ματιά του Παπαδιαμάντη στην πολιτική κωμωδία.
Σελίδες από το βιβλίο
Εκλογική στρατηγική, όπως τη διδάσκει ένας νυχτερινός ψαράς.
Συγχρόνως ἀνήρχετο κατόπιν των ἡ ἄλλη συνοδία, καὶ ὁ Μανώλης ὁ Πολύχρονος, ἐν τῶ μέσῳ ἱστάμενος, ἔλεγε ταπεινῇ τῇ φωνῇ, μὲ ἀλληγορικάς, ὡς συνήθιζε, φράσεις: «Αὔριο, παιδιά, πέφτει τὸ μεγάλο ψάρι… Νά ᾽χετε τὸ νοῦ σας… Μὴ μᾶς 〈τὸ〉 φάῃ τὸ θεριό (κ᾽ ἐδείκνυεν ἑκατὸν βήματα ἀπωτέρω, διὰ μέσου τοῦ σκότους, περὶ τὴν κινουμένην ἀμυδρὰν λάμψιν τοῦ προπορευομένου φανοῦ, τὸν Λάμπρον τὸν Βατούλαν μὲ τὴν συνοδίαν του). Νὰ πιάσουμε τὰ πόστα… Μὴ μᾶς φάῃ τὸ ψάρι ὁ γαλιός*… Ὣς τὸ μεσημέρι ὁ ροφὸς ἀριβάρει (νὰ πάρουμε, ὡς-τὰ-χωρατά, μιὰ βάρκα, νὰ πεταχτοῦμε ὣς τὰ νησιά, νὰ κάμουμε καρτέρι)… ροφὸς ἑφταοκαδιάρικος, φρέσκος!… Θὰ πέσουν καὶ κάτι συναγριδάκια, δὲ σᾶς λέω… Μὰ βάρδα ἀπ᾽ τὸ σκυλόψαρο (κ᾽ ἐδείκνυε τὸν Λάμπρον τὸν Βατούλαν). Διπλὲς ἀπετουνιές, τριπλᾶ παραγάδια… μὲ χονδροὺς φελλοὺς καὶ μὲ μολυβῆθρες πενηντάρικες… Καὶ τὰ μάτια σας τέσσερα… Τρεις εχθροί, μα ο χειρότερος είναι στο ίδιο του το τραπέζι.
Ὁ δυστυχὴς Σπληνογιάννης δὲν ἐνθυμεῖτο νὰ εὑρέθῃ ποτὲ εἰς δυσχερεστέραν θέσιν. Εὑρίσκετο ἀντιμέτωπος τριῶν ἐχθρῶν, ὧν φοβερώτερος βεβαίως ἦτο αὐτὴ ἡ σύζυγός του. Μεμονωμένους, καθ᾽ ἕνα ἕκαστον, ἂν τοὺς εἶχε συναντήσει, ἦτο ἱκανός, διὰ τῆς ψευτικῆς, τοῦ μόνου ὅπλου ὅπερ ἀπέμεινεν εἰς τοὺς χωρικοὺς ὅπως ἀνταγωνίζωνται κατὰ τόσων καὶ τόσων πολιτικῶν ἢ κοινωνικῶν καὶ βιοτικῶν πιέσεων καὶ διωγμῶν, (ὅπλον τὸ ὁποῖον ἀκονίζεται δὶς τῆς ἑβδομάδος εἰς τὰ πταισματοδικεῖα καὶ εἰρηνοδικεῖα, ὅπου ὁ χωρικὸς γίνεται σωστὸς βλαχοδικηγόρος) νὰ τὰ βγάλῃ πέρα μαζί των, φενακίζων καὶ τοὺς τρεῖς, κατὰ πρόσωπον, φασκελώνων καὶ τὰ δύο κόμματα ὄπισθεν τῶν νώτων, καὶ ὁρκιζόμενος καθ᾽ ἑαυτὸν νὰ μαυρίσῃ περιφρονητικῶς ὅλας κατὰ σειρὰν τὰς κάλπας τῶν αὐτοκλήτων ἀντιπροσώπων τοῦ ἀτυχοῦς λαοῦ, τοῦ τόσον δεινοπαθοῦντος καὶ τυραννουμένου. Η φιλοδοξία, λέει, είναι αρρώστια των χορτάτων.
Ὑπόθεσε, φίλε, ὅτι σ᾽ ἐκυρίευσε καὶ σὲ ἔξαφνα ἡ φιλοδοξία τοῦ Γιαννάκου τοῦ Χαρτουλαρίου, ὅτι ἐπεθύμησες νὰ γίνῃς βουλευτής, διὰ νὰ ὑπηρετήσῃς τὸ ἔθνος. Διὰ νὰ ἐπιθυμήσῃς τοῦτο, σημείωσαι, πρέπει νὰ εἶσαι χορτᾶτος. Ἡ φιλοδοξία εἶναι ἡ νόσος τῶν χορτάτων, ἡ λαιμαργία εἶναι τῶν πεινασμένων τὸ νόσημα. Ἐξέρχεσαι εἰς τὴν ἀγοράν, βγάζεις λόγον, καὶ παρακαλεῖς τοὺς προσφιλεῖς συμπολίτας νὰ σὲ τιμήσωσι διὰ τῆς ψήφου των. Ἀλλ᾽ εἶσαι ἆρα εἰς θέσιν νὰ ἠξεύρῃς πόσοι ἐκ τῶν προσφιλῶν συμπολιτῶν σου εἶναι χορτᾶτοι, καὶ πόσοι δὲν εἶναι; Μὴν ἀμφιβάλλῃς ὅτι οἱ πλεῖστοι εἶναι πεινασμένοι, διότι ἂν δὲν ἦσαν, ὅλοι θὰ ἔβγαζαν κάλπας διὰ νὰ γίνουν βουλευταί! Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ἀκροατῶν σου, μεταξὺ τῶν προσφιλῶν σου συμπολιτῶν, δυνατόν, πιθανόν, βέβαιον μάλιστα ὅτι εὑρίσκονταί τινες, εἷς, δύο, τρεῖς, πέντε, δέκα, κατὰ γράμμα πεινασμένοι. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του σε ένα φτωχικό δωμάτιο στον Πειραιά, γράφοντας τη νύχτα και μεταφράζοντας για εφημερίδες τη μέρα. Στην κηδεία του, το 1911, ξεχύθηκε όλη η πόλη.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Μύθοι του Αισώπου σε έμμετρη απόδοση
Παναγιώτης Σούτσος, 1864
Κοινά στοιχεία: θαυμασμός και εξουσία.
Περισσότερα βιβλία — Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
Ένας ιερέας περιμένει ψάλτη τη νύχτα της Λαμπρής σ’ ένα ξωκλήσι πάνω από τη θάλασσα, ενώ ένας γέροντας που έχει χάσει τον δρόμο του παίρνει λάθος κατεύθυνση στο φως του φεγγαριού.
Θέρος-Έρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Άνοιξη και πείνα, κοπέλες και λύκοι σ’ ένα νησί όπου οι αγροί κοκκινίζουν από παπαρούνες κι ένα κορίτσι διαβάζει τρεις φορές ένα γράμμα.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
Ένας παπάς τάζει να λειτουργήσει τα Χριστούγεννα σ’ έναν έρημο ναό πάνω σ’ έναν βράχο. Για να κρατήσει το τάμα του, πρέπει να διασχίσει με το καΐκι του το πέλαγος μέσα στον βαρύ χειμώνα.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Οι χαλασοχώρηδες»;
- Μπορεί να σου αρέσει αν σε τραβούν οι κωμωδίες για την εξουσία και οι ιστορίες που βρίσκουν γνώριμες συνήθειες στην πολιτική του τόπου. Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη είναι παλιότερη και μπορεί να θέλει λίγη υπομονή, όπως φαίνεται και στο απόσπασμα.
- Πώς είναι το «Οι χαλασοχώρηδες»;
- Με σατιρική διάθεση και γρήγορο ρυθμό, η αφήγηση στήνει μια εκλογική φάρσα γεμάτη πονηρές ατάκες και καθημερινές συναλλαγές. Ατμόσφαιρα: θαυμασμός και θλίψη. Μιλά για την εξουσία.
- Τι να διαβάσω μετά το «Οι χαλασοχώρηδες»;
- Αν σου άρεσε το «Οι χαλασοχώρηδες», δοκίμασε «Ηρώων τέκνα» (Ανδρέας Καρκαβίτσας), «Αττικαί ημέραι» (Χαράλαμπος Άννινος) και «Ο αρχοντοχωριάτης» (Μολιέρος).
Μια γεύση από τη ροή
Ο ένας θεός πατιέται στη σκόνη, ο άλλος λάμπει ακόμη. Την τελευταία λέξη την έχει ο παλιότερος.
Η κατασπαραγμένη ζωγραφιά σερνότανε στη γη τώρα, μπαίγνιο του ανέμου και της σκόνης. Η άλλη χρυσολαμπύριζε ψηλά, υγρή ακόμη από τα φιλήματα των πιστών της. Και κει που το κεφάλι του αρματολού με την πολεμική του έξαψη φαινότανε πως θέλει να κατασφάξει τον υβριστή, ο διπλωμάτης με ήρεμη μελαγχολία έγνεφε στο συναγωνιστή του, να ησυχάσει. Έτσι είν’ ο κόσμος. Πάντα τέτοιος θα είναι ο κόσμος.
Ηρώων τέκνα · Ανδρέας Καρκαβίτσας
Δύο δάσκαλοι εξηγούν γιατί ο κόσμος πάει κατά διαόλου — και κανείς τους δεν κατηγορεί την πολιτική.
Όλες οι ανωμαλίες, όλοι οι πόλεμοι που βλέπομε στον κόσμο, προέρχονται από την άγνοια της μουσικής. Ο ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ Όλες οι δυστυχίες των ανθρώπων, όλες οι αθλιότητες που αναφέρει η ιστορία, όλα τα σφάλματα των πολιτικών και όλα τα λάθη των μεγάλων στρατηγών, όλα αυτά προέρχονται από άγνοια του χορού.
Ο αρχοντοχωριάτης · Μολιέρος
Τα σταφύλια είναι ξινά, κι η αλεπού έχει έτοιμο λόγο.
Σταφυλὰς μεγαλοῤῥώγους ὅλας καὶ ὡριμασμένας βλέπουσα εἰς ὕψος δράνας ἡ ἀλώπηξ κρεμασμένας, πρώτην ἔφοδον, δευτέραν, τρίτην ἔκαμε πηδῶσα· ἀλλὰ τὰ πηδήματά της ἦσαν μάταια τὰ τόσα· δὲν τὰς ἔφθασεν· ἐκ τούτου ἔφευγεν, ἐπαλινδρόμει· «εἶν’ αἱ σταφυλαὶ» εἰς ὅλους, ἔλεγε, «ξειναὶ ἀκόμη». Ἐπιμύθιον. Τὴν κρυφίαν ἡμῶν λύπην ἄλλοτε παρηγοροῦντες, ἄλλοτε τὴν καταισχύνην νὰ καλύψωμεν ζητοῦντες, εἰς παντὸς ἀποτυχίαν ἀγαθοῦ διὰ χιλίων τὸ περιφρονοῦμεν λόγων ἀνορίκτων καὶ γελοίων.
Μύθοι του Αισώπου σε έμμετρη απόδοση · Παναγιώτης Σούτσος
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή
