BookFeed English

Το λαμπρό αμάξι

Ζαχαρίας Παπαντωνίου (1877–1940), 1920

Κλασικά

Ένας φτωχός γραφέας πολιορκείται από τον πλουσιότερο άντρα της Αθήνας κι ένας τσαγκάρης-ποιητής από την Ήπειρο γίνεται ξαφνικά θρύλος στη γειτονιά του. Δύο κωμωδίες για το χρήμα και τη φαντασία. Η ειρωνεία και η μελαγχολία συναντούν λυρικές εικόνες της Αθήνας, σε δύο σύντομες, παιχνιδιάρικες ιστορίες με ζωηρό ρυθμό.

Ατμόσφαιρα: μελαγχολία και θαυμασμός. Μιλά για την εξουσία.

Σε ποιον ταιριάζει

Μπορεί να σου αρέσει αν χαίρεσαι τις κωμωδίες για το χρήμα και τη φαντασία, με ανθρώπους που η πόλη μετατρέπει ξαφνικά σε θέαμα. Η γλώσσα και οι σκηνές ανήκουν στην Αθήνα του 1920, οπότε η απόσταση από τη σημερινή ζωή είναι αισθητή.

Γιατί να το διαβάσεις

Οι δύο ιστορίες δείχνουν πώς το χρήμα και η φαντασία αλλάζουν τον τρόπο που βλέπει κανείς τους ανθρώπους και την πόλη· μια σύντομη ματιά στην Αθήνα μέσα από το σατιρικό βλέμμα του Παπαντωνίου.

Σελίδες από το βιβλίο

Ένας φτωχός αποφασίζει να οδηγήσει μια περιουσία στη γειτονιά του, για πείσμα.

Ποιὸς ἑτοίμασεν αὐτὴ τὴ φαντασμαγορία; Τὸ Κακὸ βέβαια. Τὰ ἔργα του ἔχουν τέχνη− δὲν εἶναι ποτὲ ἁπλᾶ. Ὁρίστε! Λιακάδα τοῦ Γεννάρη. Τὰ μαῦρα ἄλογα τεντώνουν τὶς στέρεες καμπύλες των, ξεπετιέται τὸ λαμπρό των ἀνάγλυφο. Ἀγάλματα ὁ ἁμαξᾶς κι’ ὁ λακές. Ἡ γυαλάδα τοῦ λαντὼ καθρεφτίζει τὰ σπίτια καὶ τοὺς διαβάτες. Λουριά, πόρτες, πόμολα, στολίδια του, εἶναι ὕμνος πρὸς τὸ περιττό. Σκέφτηκε ἁμέσως νὰ κατεβῆ… Μὰ ὄχι! Θὰ μείνη γιὰ νὰ τὴν ἐκτελέση αὐτὴν τὴν κωμωδία ὡς τὸ τέλος! Θὰ βοηθήση τὴ δύναμη τοῦ κακοῦ. Τρελλὴ διάθεση τὸν ἔπιασε νὰ παίξη τὰ παιγνίδια της, μανία γιὰ νὰ διαπομπεύση τὸν πλούσιο−καὶ τὸν ἑαυτό του ποὺ πίστεψε στὸν πλούσιο. Ἐμπρός! Θὰ ὁδηγήση τοὐλάχιστον τὸ ἁμάξι του σὲ σωκάκια. Θὰ τὸ σταματήση στὴν «Πιπεριά»! Θέλει νὰ τὸ χώση σὲ λαϊκὴ συνοικία.

Ένας άρρωστος ποιητής αρνείται να ξαπλώσει και γράφει μέχρι να βρεθεί στα βουνά.

Ὁ ποιητὴς εἶχε ἀπὸ χθὲς λίγο πυρετό. Στὸ τραπέζι του ἦταν δυὸ ποτήρια, ἕνα κουταλάκι κ’ ἕνα κουτάκι μὲ χάπια. Ἔπειτα τὰ βιβλία του: Ὁ Βαλαωρίτης − ἡ Γραφὴ − μιὰ Γεωγραφία τῆς Ἠπείρου − ἕνας τόμος τοῦ Παράσχου− ἕνα βιβλίο τοῦ Λάμπρου− τὸ περιοδικὸ «Ἑστία» τοῦ Κυριακοῦ− ἕνα λεξικὸ− λίγα φύλλα ἄσπρο χαρτί. Στὴ γωνιὰ ἡ κλίτσα του. Στὸν τοῖχο, δυὸ − τρεῖς ξεβαμμένες φωτογραφίες, μιὰ τσίτσα κρεμασμένη, κ’ ἕνα ξερὸ κλαράκι μελικοκιᾶς μὲ τοὺς κόκκινους κόμπους τοῦ καρποῦ της. Δὲ θέλησε νὰ πέση στὸ κρεββάτι γιὰ νὰ τοῦ φύγη ἡ ἰδέα τῆς ἀρρώστιας. Καθισμένος μπροστὰ στὸ μικρό του τραπέζι, τυλιγμένος μὲ τὸ παλτό του ἔγραφε. Δὲν ἦταν ἐδῶ! Ταξείδευε στὰ Γιάννενα… Ἔγραφε κ’ ἔσβυνε… Ἀνέβαινε σὲ ἠπειρώτικους γκρεμνούς, ἄκουγε κοτσύφια… Ἔδιωχνε τὸν Τοῦρκο… Δέντρα φυσοῦσαν στὸ κεφάλι του, ὁ καταρράχτης τῶν Τζουμέρκων βροντοῦσε καὶ χιόνιζε στὰ πόδια του. Ἡ θέρμη ἄναβε τὴ φαντασία του κ’ ἡ φαντασία του τὴ θέρμη.

Η νύχτα που ένας φτωχός ποιητής βλέπει τις συμφορές του σαν μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου.

Ὅσο κι’ ἂν ταξείδευε στὴ χώρα τῆς φαντασίας, τὴν πραγματικότητα δὲν τὴν ἔχασεν οὔτε αὐτὴν τὴ στιγμή! Κατάλαβε πὼς θἄταν κἄποιο φιλικὸ ἀστεῖο… Τί ἄλλο θἆταν; Ὅπου εἶχε καταφύγει ζητῶντας νὰ βγῆ ἀπὸ τὸ τυπογραφεῖο γιὰ νὰ γλυτώση, βρῆκε τὴν ἀποτυχία. Τὸ πεπρωμένο του δὲν κάνει λάθη ποτέ. Ὁ κόρακας ν’ ἀσπρίση, αὐτὸ ποὺ γίνεται σ’ ἕναν ἀδικημένο ποιητὴ θὰ γίνεται. Ποιὸς πλούσιος τρελλάθηκε γιὰ νὰ τὸ χαλάση; Δὲν ὑπάρχει δύναμη ἱκανὴ νὰ τὸν γλιτώση! «Ἂν ξανασάνω ἐγώ, συλλογιέται, μπορεῖ νὰ γκρεμιστῆ ὁ κόσμος». Καὶ κυττάζοντας γύρω του στὴ γυμνὴ βυθισμένη κάμαρα συλλογίστηκε πὼς εἶνε ἴσως χρήσιμα τὰ δεινά του ὅσο καὶ τὸ ἄστρο ἐκεῖνο ποὺ λάμπει ἔξω ἀπ’ τὸ θαμπὸ τζάμι, καὶ πὼς ὅλα μαζύ, ὁ κόσμος κι’ αὐτὸς κ’ ἡ φτώχεια του πηγαίνουν ποιὸς ξέρει σὲ ποιὸ σκοπό… Τὸ κακὸ ἔχει γνώση, πεῖσμα καὶ τέχνη.

Περισσότερα αποσπάσματα από το «Το λαμπρό αμάξι»

Ζαχαρίας Παπαντωνίου.Ο Παπαντωνίου έγραψε αυτή τη σάτιρα ενώ εργαζόταν ως δημόσιος υπάλληλος στην Αθήνα. Ζωγράφιζε και τις σκηνές της πόλης που περιέγραφε. Πέθανε το 1940, τη χρονιά που η Ελλάδα μπήκε στον πόλεμο.

Βιβλία με παρόμοια αίσθηση

Όλα τα βιβλία σαν το «Το λαμπρό αμάξι»

Περισσότερα βιβλία — Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Ποιήματα

Ζαχαρίας Παπαντωνίου, 1934

Ένας ήπιος ποιητής των πουλιών, των γαϊδάρων και των γριών με τη ρόκα· μικρά ποιήματα που προσέχουν τις μικρές ζωές και τις αποχαιρετούν χωρίς μελό.

Πού θα το βρεις

Βρες το βιβλίο · Στο Public

Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.

Ερωτήσεις αναγνωστών

Μου ταιριάζει το «Το λαμπρό αμάξι»;
Μπορεί να σου αρέσει αν χαίρεσαι τις κωμωδίες για το χρήμα και τη φαντασία, με ανθρώπους που η πόλη μετατρέπει ξαφνικά σε θέαμα. Η γλώσσα και οι σκηνές ανήκουν στην Αθήνα του 1920, οπότε η απόσταση από τη σημερινή ζωή είναι αισθητή.
Πώς είναι το «Το λαμπρό αμάξι»;
Η ειρωνεία και η μελαγχολία συναντούν λυρικές εικόνες της Αθήνας, σε δύο σύντομες, παιχνιδιάρικες ιστορίες με ζωηρό ρυθμό. Ατμόσφαιρα: μελαγχολία και θαυμασμός. Μιλά για την εξουσία.
Τι να διαβάσω μετά το «Το λαμπρό αμάξι»;
Αν σου άρεσε το «Το λαμπρό αμάξι», δοκίμασε «Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως» (Γεώργιος Βιζυηνός), «Ἡ Δασκαλομάννα» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης) και «Η Αγγέλικα» (Αργύρης Εφταλιώτης).

Μια γεύση από τη ροή

  1. Πώς μοιάζει ένα σχολείο όταν ο θόρυβός του ακούγεται από διακόσια βήματα μακριά;

    Ἀλλὰ πρὸ ἡμισείας ὥρας, ἐάν τις διήρχετο εἰς ἀπόστασιν διακοσίων βημάτων ἔξωθεν τοῦ σχολείου, θὰ ἐνόμιζεν ὅτι ἦτο θηριοτροφεῖον εἰδικὸν διὰ θῶας τῆς ἐρήμου καὶ δι’ ἄλλα ἀνήσυχα ἀγρίμια. Τὰ παιδία ἐχόρευαν, ἐπήδων, ἐσκίρτων, ἐφώναζαν, διεπληκτίζοντο, ἐγέλων, ἔκλαιον. Ἦτο θέρος καὶ καύσων πνιγηρός. Παμμιγὴς βοὴ ἀνήρχετο διὰ τῶν ὀκτὼ ἀνοικτῶν μεγάλων παραθύρων, ἐχόντων ὅλα σχεδὸν τὰ ὑαλία σπασμένα καὶ τὰ πλεῖστα παραθυρόφυλλα φαγωμένα, τοὺς στροφεῖς ἐσκωριασμένους. Τὰ θρανία χωλά, κινούμενα, χορεύοντα, ἐφαίνοντο ὡς σχεδίαι πλέουσαι ἐντὸς τοῦ κύματος τῶν παιδικῶν κεφαλῶν. Ἡ διδασκαλικὴ ἕδρα ὑψηλή, μὲ τὰ φατνώματα σαπρά, κεχηνότα, ὡμοίαζε μὲ βάρκαν ξουριασμένην μακρὰν τοῦ λιμένος ὑπὸ τοῦ ἀνέμου.

    Ἡ Δασκαλομάννα · Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

  2. Η ξένη που αγαπάει τον τόπο πιο πολύ απ’ όσους γεννήθηκαν σ’ αυτόν

    Καλονυχτίζω μιὰ ψυχὴ καὶ τὄνομα δὲ λέγω. Κι ἄ μελετήσω τὄνομα βουρκώνουμαι καὶ κλαίγω. − Πῆτε μου, πῆτε μου κι ἄλλα, νὰ σᾶς χαρῶ, ἀπ’ αὐτὰ τὰ δαιμονισμένα σας λιανοτράγουδα, −ἔλεγε μιὰ βραδινὴ στὶς κοπέλλες ἡ Ἀγγέλικα, ἐκεῖ ποῦ ἔραβαν καὶ κεντούσανε γύρω στοῦ νυχτεριοῦ τὸ λυχνάρι. − Εἶναι γλυκὰ γλυκὰ καὶ νόστιμα, εἶναι μυρωδᾶτα σὰν τὸ βασιλικό, πῆτε μου κι ἄλλα, πεθαίνω γιὰ τὰ χωριάτικά σας αὐτὰ τὰ ζουμπουλάκια, ποῦ τὰ καταφρονεῖτε, καημένες, μὰ δὲν ξέρετε τί θησαυρὸ ἔχετε! Ἄχ, χωριὸ καὶ πάλι χωριό! Ποῦ νὰ βρῇ κανένας τέτοιο νυχτέρι στὴ χώρα! Ποῦ ν’ ἀκούσῃ τέτοια μοσκομυρισμένα τραγούδια! Θὰ τὰ μάθω, θὰ τὰ μάθω καὶ γὼ αὐτὰ τὰ τραγούδια. Δὲν μπορῶ πιὰ νὰ ζήσω δίχως αὐτὰ.

    Η Αγγέλικα · Αργύρης Εφταλιώτης

  3. Για πρώτη φορά τον λένε όμορφο, κι εκείνος δεν ξέρει πού να κοιτάξει.

    Το δε ασχημόπαπον εντράπη και έκρυβε την κεφαλήν κάτω από την πτέρυγά του, και δεν ήξευρε τι να κάμη. Ήτο τόσον ευτυχισμένον, και δεν ήτο διόλου υπερήφανον. Εσυλλογίζετο πως έως τώρα το κατεφρόνησαν και το επείραζαν. Και τώρα ήκουε να λέγουν ότι ήτο τόσον ωραίον! Τώρα έως και τα δένδρα εκρεμούσαν τα κλαδιά των εις το νερόν διά να το βλέπουν. Ετίναξε τα πτερά τον, εσήκωσε τον λαιμόν του και εφώναξε χαρούμενον από τα βάθη της καρδίας του: Πού να ονειρειθώ τόσην ευτυχίαν όταν ήμουν ασχημόπαπον!

    Παραμύθια Δανικά, εκ των του Ανδερσεν · Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

  4. Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά

    Συνέχισε στη ροή

Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά

Το BookFeed είναι μια ροή με αποσπάσματα από βιβλία. Μαθαίνει τι σου αρέσει και σε βοηθά να βρεις το επόμενο βιβλίο σου.

Άνοιξε το BookFeed

Δωρεάν, χωρίς εγγραφή.