Η Παντρειά της Σταλαχτής
Κωνσταντίνος Θεοτόκης (1872–1923), 1912
Στ’ αλώνια και στ’ αμπέλια της παλιάς Κέρκυρας, η τιμή μιας κοπέλας κρίνεται από την υπόσχεση ενός πλούσιου, κι όλο το χωριό κοιτάζει. Η αφήγηση έχει λυρική, τρυφερή φωνή, αλλά η αγωνία της τιμής και η ματιά του χωριού κρατούν την ένταση κοντά στην επιφάνεια.
Ατμόσφαιρα: τρυφερότητα και γαλήνη. Μιλά για την κοινωνία, την αγάπη και την οικογένεια.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου αρέσουν οι ιστορίες για την αγάπη, την οικογένεια και τις κοινωνικές πιέσεις, ιδίως με φόντο την παλιά Κέρκυρα. Ο κερκυραϊκός ιδιωματισμός και η παλιότερη γραφή ίσως θέλουν λίγη υπομονή, αν έχεις συνηθίσει τη σημερινή δημοτική.
Γιατί να το διαβάσεις
Δες πώς μια υπόσχεση αποκτά βάρος όταν όλο το χωριό παρακολουθεί· η ιστορία δίνει χώρο στην τρυφερότητα, αλλά και στους κανόνες που περιορίζουν μια νέα γυναίκα.
Σελίδες από το βιβλίο
Η στιγμή που μια γυναίκα καταλαβαίνει πως ούτε η φυγή τη σώζει.
Μα ξάφνως τα μάτια της Σταλαχτής έστιψαν· εσφούγγισε πάλι το πρόσωπό της με τη μπόλια και μία στιγμή εστάθηκε ασάλευτη στον τόπο της, καρφώνοντας το περίλυπο μάτι της απάνου στους άντρες που αναχωρούσαν. Η καρδιά της την επρόσταξε να τους τρέξει κατόπι, γιατί αιστάνθηκε πως είταν τελειωτικώς χαμένη, αν εκείνος που την είχε απατήσει εκατάφερνε να περνάσει χωρίς την ίδιαν του σπιτιού του το κατώφλι και να κλειστεί μέσα, αιστάνθηκε πως διωγμένη και παρατησμένη δεν εμπορούσε πλια να μένει στο χωριό της, καταφρονεμένη από τον κόσμον όλον και ούτε αλλού, γιατί παντού η ντροπή και η απελπισιά θα την εσυντρόφευαν. Κι ανανοήθηκε και τον πατέρα της, την καινούρια του πίκρα, την αδυναμία του, καθώς κιόλας το Γιάννη το Λάκουρα, που θα βρισκότουν πάντα μπροστά της για να την ελέγχει. Τι βλέπει ένας φτωχός πατέρας όταν μπαίνει σε αρχοντικό σπίτι.
Σε μία μεγάλη κάμαρα του σπιτιού του ο Γιώργης Αρτέμης επερπατούσε απάνου κάτου ανήσυχος, όταν εμπήκε ο Στάθης μέσα. «Τι τρέχει;» ερώτησε αμέσως ο νέος σταματώντας και δίχως να καλημερίσει. «Θέλει να σε ιδεί της κοπελός ο πατέρας» του αποκρίθηκε ταραγμένος «είναι κάτου στην κούρτη σου, τάξε του ό,τι μπορέσεις, γιατί ο άλλος αναστατώνει το χωριό». «Ας έρθει» είπε σκεφτικός ο Αρτέμης· κ’ ενώ ο Στάθης έβγαινε στο παράθυρο για να φωνάξει το γέροντα, επρόστεσε μιλώντας μοναχός του: «Καημένη Σταλαχτή, τι να κάμω για να μου σ’ αφήσουν;» «Ανεβαίνει» είπε ο Στάθης, καθίζοντας σ’ ένα σκαμνί. Και σε μια στιγμή ο γέροντας είταν επάνου, κι ο Αρτέμης τον εχαιρέτησε δείχνοντας αδιαφορία· μα δεν έλαβε απάντηση. Μια γυναίκα τρέχει πίσω από ένα άλογο, με όλο το χωριό πίσω της.
Κι από τη φωνή της εκαταλάβαιναν οι άντρες πως κάθε στιγμή εκέρδιζε δρόμο κατόπι τους και θα τους έφτανε βέβαια αν ο κακοστρωμένος ανήφορος είχε ακόμα μάκρος αρκετό και για τούτο εκεντούσαν τ’ άλογο χωρίς πάψη. Εκείνη όλο έκανε δύναμη να γληγορέψει το τρέξιμό της· η απελπισιά, ο τάραχος της ψυχής της τής έδιναν ασυνήθιστη μπόρεση, και εγκαρδιωνότουν πως κάθε στιγμή εγενότουν μικρότερη κ’ η απόσταση, μα αιστανότουν κιόλας πως η πνοή άρχιζε να της λείπει, και παρατηρούσε πως είταν σιμά το τέλος του ανήφορου. Έπειτα τ’ άλογο θα πηλαλούσε στον ίσιο δρόμο, και πώς θα δυνότουν να το προφτάκει; Κ’ έτρεχε, κ’ έτρεχε. Κωνσταντίνος Θεοτόκης.Ο Θεοτόκης έγραφε στην κερκυραϊκή ντοπιολαλιά, την εποχή που η πεζογραφία μας μοιραζόταν ανάμεσα στην καθαρεύουσα και τη δημοτική· μετέφρασε επίσης τον Δάντη και τον Σαίξπηρ.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Περισσότερα βιβλία — Κωνσταντίνος Θεοτόκης
Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, 1922
Η τελευταία νύχτα της γυναίκας του Θωμά Καραβέλα, δίπλα σ’ ένα λυχνάρι που σβήνει: ένα παράξενο, τρυφερό βιβλίο για την επιθυμία να κρατηθείς στη ζωή.
Η ζωή του χωριού
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, 1914
Ένα χωριό της Κέρκυρας, ένας χορός κι ένα μαντίλι που κρίνουν μια ολόκληρη ζωή. Ο Θεοτόκης γράφει για την ελληνική ύπαιθρο χωρίς ίχνος εξωραϊσμού.
Κάιν
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, 1913
Ένας βοσκός σκοτώνει τον αδερφό του για το κοπάδι κι ύστερα πρέπει να ζήσει στο ίδιο σπίτι, στο ίδιο χωριό, μέσα στο ίδιο του το δέρμα.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Η Παντρειά της Σταλαχτής»;
- Μπορεί να σου αρέσουν οι ιστορίες για την αγάπη, την οικογένεια και τις κοινωνικές πιέσεις, ιδίως με φόντο την παλιά Κέρκυρα. Ο κερκυραϊκός ιδιωματισμός και η παλιότερη γραφή ίσως θέλουν λίγη υπομονή, αν έχεις συνηθίσει τη σημερινή δημοτική.
- Πώς είναι το «Η Παντρειά της Σταλαχτής»;
- Η αφήγηση έχει λυρική, τρυφερή φωνή, αλλά η αγωνία της τιμής και η ματιά του χωριού κρατούν την ένταση κοντά στην επιφάνεια. Ατμόσφαιρα: τρυφερότητα και γαλήνη. Μιλά για την κοινωνία, την αγάπη και την οικογένεια.
- Τι να διαβάσω μετά το «Η Παντρειά της Σταλαχτής»;
- Αν σου άρεσε το «Η Παντρειά της Σταλαχτής», δοκίμασε «Μαζώχτρα» (Αργύρης Εφταλιώτης), «Ἡ Βλαχοπούλα» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης) και «Η Περιστερά» (Κρίστοφ φον Σμιτ).
Μια γεύση από τη ροή
Ένα παιδί κρατά ένα τρομαγμένο πουλί και λέει φωναχτά τι άνθρωπος θέλει να είναι.
— Νὰ τὸ ψήσῃς! ἐφώναξεν ἡ Ἑλένη μετ’ ἐκπλήξεως ἅμα καὶ λύπης λαμβάνουσα τὴν περιστερὰν ὡς διὰ νὰ τὴν λυτρώσῃ ἀπὸ τὸν θάνατον, ἆ, ὄχι φιλτάτη μου μῆτερ, ἀστειεύεσαι. Τὸ πτωχὸν τοῦτο ζῶον κατέφυγεν εἰς ἐμὲ, πῶς ἠμπορῶ νὰ τὸ σκοτώσω; Παρατήρησε πῶς εἶναι ὡραῖον! εἶναι κάτασπρον ὡς τὸ χιόνι καὶ τὰ ποδάριά του εἶναι κόκκινα ὡς τὸ κοράλι. Ἆ! πῶς κτυπᾷ ἡ καρδιά του! Καϋμένο περιστεράκι! μὲ κυττάζει ἱκετευτικῶς καὶ τὸ ἀθωότατον βλέμμα του φαίνεται ὅτι θέλει νὰ μοῦ εἴπῃ: «Μὴ μοῦ κάμῃς κακόν.» Ὄχι, καλό μου πουλάκι, δὲν θὰ σοῦ κάμω κακὸν, δὲν κατέφυγες ματαίως εἰς ἐμέ· θέλω νὰ ἦσαι εὐχαριστημένο μαζύ μου.
Η Περιστερά · Κρίστοφ φον Σμιτ
Ένας άνθρωπος βλέπει τον ήλιο για πρώτη φορά και τον αποκαλεί θάνατό του.
Ήλιε, χρυσέ μου θάνατε ! τόσο ώμορφο ποτέ μου δεν σ’ εφαντάστηκα, ποτέ! Λάφυρο του πολέμου του χάους με τη θεία βουλή, δείχνεις τη νίκη εκείνης και στη λαχτάρα της ζωής ζωή απ’ το φως σου δίνεις και μέσ’ από τη λάμψι σου σκορπάς το χρώμα. Τώδα το χρώμα που ελαχτάριζα. Του κήπου όλα τα ρόδα, ωραία τα ρόδα κι’ ώμορφα κι’ οι κρίνοι ωραίοι, ωραίοι κ’ η χλόη ωραία και το νερό που μέσ’ τ’ αυλάκι ρέει, ωραία κ’ η γη κι’ ο ουρανός και τα βουνά κ’ οι κάμποι, μα απ’ όλα πειο ώμορφος εσύ ! Το πρόσωπό σου λάμπει τόσο, που μάτια δεν βαστούν να το κυττάζουν!...
Ο Βασιλιάς Ανήλιαγος · Ιωάννης Πολέμης
Μια τεράστια ροκάνα μπαίνει μπροστά στον πάγκο με τα παιχνίδια για να αναγγείλει τη γιορτή.
Οὕτω λοιπὸν ὁ Σπῦρος τοῦ γέρω−Λαχανᾶ, μὲ τὴν πονηρίαν του καὶ μὲ τὴν φυσικὴν ἀγαθότητα τῆς Ἀρφανούλας τὰ κατάφερε πάλιν· καὶ τὸν εἴδομεν τὴν παραμονὴν τῆς πρωτοχρονιᾶς πρωῒ − πρωΐ, παρὰ τὸ Ἅγιον Βῆμα τῆς Καπνικαρέας, ἐμπρὸς εἰς μίαν τράπεζαν γεμάτην ποικιλώτατα εὐθηνὰ ἀθυρμάτια, στρέφοντα, τῇ συμβουλῇ τοῦ θείου του, μίαν τεραστίαν ροκάναν, κρώζουσαν ἐκεῖ θρηνητικῶς, πρώτην − πρώτην αὐτήν, ὡς τὸ ἐγερτήριον τῆς μεγάλης ἐμπορικῆς ὁδοῦ, τὴν τρελλὴν ἐκείνην ἡμέραν.
Αρφανούλα · Αλέξανδρος Μωραϊτίδης
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή