Αρφανούλα
Αλέξανδρος Μωραϊτίδης (1850–1929), 1900
Στην Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα, μια εργατική ορφανή στήνει δική της επιχείρηση κατασκευής καπέλων, ενώ ο τεμπέλης αδελφός της την καταστρέφει σιγά σιγά. Μια ιστορία για το ποιος θεωρείται πραγματικά δυστυχισμένος. Η αφήγηση κινείται με τρυφερότητα και μελαγχολία μέσα σε οικογενειακές έγνοιες και στην καθημερινότητα της παλιάς Αθήνας.
Ατμόσφαιρα: μελαγχολία, τρυφερότητα και νοσταλγία. Μιλά για την οικογένεια, την κοινωνία και τη φιλοδοξία.
Σε ποιον ταιριάζει
Μπορεί να σου ταιριάξει αν σε ενδιαφέρουν οι ιστορίες για αδέλφια, φτώχεια και το άδικο της κοινωνικής κρίσης. Η καθαρεύουσα και η παλιά ορθογραφία μπορεί να κάνουν τη γλώσσα απαιτητική.
Γιατί να το διαβάσεις
Η «Αρφανούλα» δίνει χώρο σε μια εργατική γυναίκα και θέτει ένα επίμονο ερώτημα: ποιος έχει το δικαίωμα να θεωρείται δυστυχισμένος;
Σελίδες από το βιβλίο
Μια τεράστια ροκάνα μπαίνει μπροστά στον πάγκο με τα παιχνίδια για να αναγγείλει τη γιορτή.
Οὕτω λοιπὸν ὁ Σπῦρος τοῦ γέρω−Λαχανᾶ, μὲ τὴν πονηρίαν του καὶ μὲ τὴν φυσικὴν ἀγαθότητα τῆς Ἀρφανούλας τὰ κατάφερε πάλιν· καὶ τὸν εἴδομεν τὴν παραμονὴν τῆς πρωτοχρονιᾶς πρωῒ − πρωΐ, παρὰ τὸ Ἅγιον Βῆμα τῆς Καπνικαρέας, ἐμπρὸς εἰς μίαν τράπεζαν γεμάτην ποικιλώτατα εὐθηνὰ ἀθυρμάτια, στρέφοντα, τῇ συμβουλῇ τοῦ θείου του, μίαν τεραστίαν ροκάναν, κρώζουσαν ἐκεῖ θρηνητικῶς, πρώτην − πρώτην αὐτήν, ὡς τὸ ἐγερτήριον τῆς μεγάλης ἐμπορικῆς ὁδοῦ, τὴν τρελλὴν ἐκείνην ἡμέραν. Ένας γέρος με ξύλινο πόδι πουλάει παιχνίδια σαν να ψέλνει τη λειτουργία.
Καὶ ὁ μπάρμπα−Σταυρῆς μὲ τὸν ἕνα ξύλινον πόδα του, μὲ δύο ξύλινα ραβδία ἐπιστηριζόμενος ἐπροχώρει πρὸς τὴν τράπεζαν, ὅπου ἡ Ἀρφανοῦλα ἐτακτοποίει ἀκόμη τ’ ἀθύρματα· ἔκυψε τὴν τριγωνικὴν μεγάλην κεφαλήν του − τὴν βάσιν πρὸς τὰ ἄνω καὶ τὴν κορυφὴν τοῦ τριγώνου πρὸς τὰ κάτω − ἀκούμβησεν εἰς τὰ δύο ξύλινα ραβδία του, ὡς νὰ ἤθελε νὰ εἰπῇ τὸν Ἁη − Βασίλην, καὶ ἤρχισεν ἀμέσως ν’ ἀπαριθμῇ τὰς τιμὰς τῶν διαφόρων ἀθυρμάτων πρὸς τὸν ἐκθάμβως χαίνοντα ἀνεψιόν του. Οἱ γαμπροὶ ἐδῶ οἱ ξύλινοι, μιὰ δραχμὴ ὁ ἕνας, ᾑ νύμφες αὐταῖς ἕνα δίδραχμο. Τὰ κουκλάκια τριάντα λεπτά! Ο κήπος ρημάζει, κι εκείνος κάθεται μες στην ομορφιά του και θυμάται βιβλία.
Ἡ φράουλα μετά τινα ἔτη εἶχε διαδοθῇ καὶ εἰς ἄλλα προάστεια. Τὸ δὲ μεγαλείτερον κέρδος τοῦ περιφήμου κήπου τοῦ γέρω−Λαχανᾶ ἐμειώθη. Ἐμειώθη καὶ τὸ μίσθωμα. Μία δύο πλημμύραι πρὸς τούτοις εἶχον καταστρέψει μέρος τοῦ περιβολίου, ἀφορία δὲ ἄλλη καὶ ξηρασία ἔβλαψαν τὰ λαχανικά. Τὸ ἔτος ἐκεῖνο δὲν ἔδωκε μίσθωμα ὁ ἐνοικιαστής. Ὁ Σπῦρος ἐκάθητο μίαν πρωΐαν ἀνοίξεως συλλογισμένος. Εἰς τὸ προαύλιον τοῦ οἰκίσκου των τοῦ ἐξοχικοῦ διεχύνοντο μεθυστικὰ ἀρώματα διαφόρων ἀνθέων, τὰ ὁποῖα ἐκεῖ παραπέρα ἔλαμπον εἰς τὰς ἀκτῖνας τοῦ ἡλίου μὲ ἀνεκλαλήτους χρωματισμούς, ὀνειρώδους λειμῶνος Ζωΰφια ἐβόμβουν κύκλῳ, πτηνὰ ἐκελάδουν ἐπὶ τῶν δένδρων. Ὁ Σπῦρος ἀνεπόλει διαφόρους ἀναγνώσεις του, θεωρῶν τὰ περὶ αὐτὸν φαιδρὰ ἀντικείμενα. Αλέξανδρος Μωραϊτίδης.Ο Μωραϊτίδης ήταν συμμαθητής και στενός φίλος του Παπαδιαμάντη. Και οι δύο ήταν βαθιά θρησκευόμενοι, ζούσαν απομονωμένοι στα νησιά τους και έγραφαν στην ίδια καθαρεύουσα για τις ίδιες φτωχογειτονιές.
Βιβλία με παρόμοια αίσθηση
Χριστουγεννιάτικα διηγήματα
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1900
Κοινά στοιχεία: μελαγχολία και οικογένεια.
Πού θα το βρεις
Από κάποιους από αυτούς τους συνδέσμους παίρνουμε μια μικρή προμήθεια, χωρίς επιπλέον κόστος για σένα. Έτσι το BookFeed μένει δωρεάν.
Ερωτήσεις αναγνωστών
- Μου ταιριάζει το «Αρφανούλα»;
- Μπορεί να σου ταιριάξει αν σε ενδιαφέρουν οι ιστορίες για αδέλφια, φτώχεια και το άδικο της κοινωνικής κρίσης. Η καθαρεύουσα και η παλιά ορθογραφία μπορεί να κάνουν τη γλώσσα απαιτητική.
- Πώς είναι το «Αρφανούλα»;
- Η αφήγηση κινείται με τρυφερότητα και μελαγχολία μέσα σε οικογενειακές έγνοιες και στην καθημερινότητα της παλιάς Αθήνας. Ατμόσφαιρα: μελαγχολία, τρυφερότητα και νοσταλγία. Μιλά για την οικογένεια, την κοινωνία και τη φιλοδοξία.
- Τι να διαβάσω μετά το «Αρφανούλα»;
- Αν σου άρεσε το «Αρφανούλα», δοκίμασε «Χριστουγεννιάτικα διηγήματα» (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης), «Ο Αρχαιολόγος» (Ανδρέας Καρκαβίτσας) και «Η Παντρειά της Σταλαχτής» (Κωνσταντίνος Θεοτόκης).
Μια γεύση από τη ροή
Υποσχέθηκε στα παιδιά πως ο Χριστός θα τους φέρει ξύλα ως το πρωί.
Η ταλαίπωρος γραία έστρωσε διά τα δύο ορφανά, ίνα κοιμηθώσιν, ανεκλίθη και αύτη πλησίον των, τοις είπε να φυσήσωσιν υποκάτω του σκεπάσματός των διά να ζεσταθούν, τοις υπεσχέθη ψευδομένη, αλλ’ ελπίζουσα να επαληθεύση, ότι αύριον ο Χριστός θα φέρη ξύλα και ψωμί και μίαν χύτραν κοχλάζουσαν επί του πυρός, και έμεινεν άυπνος πέραν του μεσονυκτίου, αναλογιζόμενη την πικράν τύχην της.
Χριστουγεννιάτικα διηγήματα · Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Ένας μονόχειρας σέρνει ένα ολόκληρο σπίτι αντίθετα στο ρεύμα του ποταμού.
Μα όσο ανέβαινε, το ρεύμα γίνουνταν όλο και δυνατότερο, και κατήντησε τέτοιο, που δεν μπορούσε πια με το κοντάρι να προχωρήσει. Τράβηξε για τη δεξιά όχθη του ποταμού και, σα σίμωσε με τις φελούκες του, πήδηξε στη γη. Ξετύλιξε το σκοινί, το έδεσε στη μέση του, και αργά, αλλά με βήμα κανονικό, ανέβηκε την ακροποταμιά, σέρνοντας το σπίτι του. Το νερό κατέβαινε με ορμή, ο κουλός όμως δε σταμάτησε. Ο ιδρώτας έτρεχε ποτάμι από το μέτωπο του, το στόμα του στέγνωσε, κρέμασε η γλώσσα του, οι φλέβες του λαιμού του πρήστηκαν από τον αγώνα. Μα το σταθερό αργό του βήμα δεν άλλαξε. Έφθασε στο Τρελόρεμα, έδεσε το σκοινί σ’ ένα δέντρο και ξαπλώθηκε στο γρασίδι να ξελαχανιάσει.
Παραμύθι χωρίς όνομα · Πηνελόπη Δέλτα
Η ζωή σου είναι μια σειρά αποφάσεων ή ένα ποτάμι που σε σέρνει;
Ο Θώμος Κρανιάς άφησε πάντα να κυβερνά το θέλημα της μοίρας. Έτσι πέρασε η ζωή του ίσια με σήμερα· να της αντισταθεί τώρα στα γεράματα μεμιάς, δε γίνεται. Καλοδεχούμενα λοιπόν όσα φέρνει η ώρα. Έχει ο θεός, είναι μεγάλος. Δε θ’ αφήσει να πάει χαμένο το γένος του Κρανιά. Τη θέση του και την υπόληψη εδώ στην πόλη ακόμα δε την έχασε· οι φίλοι θα ξαναβοηθήσουν, η αγορά θα δώσει βερεσέ όσο να ’ρθουνε πάλι βολικά τα πράματα. Αφού η ζωή είναι τέτοια, τι να κάμεις; Δεν μπορείς να την αλλάξεις με το θέλημά σου. Πότε με την αλήθεια θα την περάσεις, πότε με το ψέμα, με τον αέρα της θα πας πάντα. Αυτή είναι η φιλοσοφία του Θώμου Κρανιά.
Ο πύργος του ακροπόταμου · Κωσταντίνος Χατζόπουλος
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Συνέχισε στη ροή