Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (1851–1911), 1892
A proud landowner keeps a private chapel, a broken marriage and a dead daughter; on the eve of the Assumption he waits for pilgrims and for the one reunion he can still hope for. A slow, lyrical visit to memory and faith, with a witty, sharp-eyed narrator and a family's ache held in plain view.
Feels like wonder. About memory, faith and family.
Who it’s for
You may like it if you enjoy island village settings, religious feast days and stories that move by memory rather than plot. The Greek text keeps Papadiamantis's archaic spellings and a demotic mixed with katharevousa, so it asks for patient reading.
Why read it
It offers a close look at grief, family and communal faith on one summer night, in prose that rewards attention to sound and memory.
Pages from the book
Fifteen years ago he stood in the same doorway with a red fez and a wife he could still win back — and he didn’t.
Ὤ! ἄλλοτε, πρὸ δεκαπέντε ἐτῶν, πρὶν γεννηθῇ ἀκόμη ἡ Κούμπω ― ναί, ἡ Παναγία εἶχε δωρήσει τὸ ἁβρὸν ἐκεῖνο ἄνθος εἰς τὸν Φραγκούλην καὶ τὴν Σινιώραν, καὶ ἡ Παναγία πάλιν τὸ εἶχε δρέψει καὶ τὸ εἶχεν ἀναλάβει πλησίον της, πρὶν μολυνθῇ ἐκ τῆς ἐπαφῆς τῶν ματαίων τοῦ κόσμου… Τὸν καιρὸν ἐκεῖνον εἶχε συμβῆ ὁ πρῶτος χωρισμός, τὸ πρῶτον πεῖσμα, τὸ πρῶτον κάκιωμα μεταξὺ τῶν συζύγων. Καὶ ὁ Φραγκούλης, θυμώδης, ὀξύχολος, δριμύς, εἶχεν ἀναβῆ, ὅπως τώρα, ἀπὸ τὴν πολίχνην τὴν κατοικημένην εἰς τὸ παλαιὸν χωρίον τὸ ἔρημον, τοῦ ὁποίου ἐσώζοντο τότε ἀκόμη ὀλίγισται οἰκίαι, καὶ δὲν ἦτο ἐρείπιον ὅλον, ὅπως σήμερον. Καὶ καθὼς τώρα, εἶχεν ἔλθει δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῆς ἑορτῆς εἰς τὸ παρεκκλήσιον τῆς Πρέκλας, ἐκάθητο δὲ εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ ναΐσκου κ᾿ ἐκάπνιζε τὸ μακρὸν τσιμπούκι μὲ τὸ ἠλέκτρινον ἐπιστόμιον. Πλὴν τότε τὸ φέσι του ἦτο κατακόκκινον, καὶ τώρα ἐφόρει μαῦρον σκοῦφον… The gentlest men are sometimes the quickest to anger — and the first to be sorry.
Ὁ γερο-Φραγκούλας ἐπίστευε καὶ ἔκλαιεν… Ὤ, ναί, ἦτον ἄνθρωπος ἀσθενής· ἠγάπα καὶ ἡμάρτανε καὶ μετενόει… Ἠγάπα τὴν θρησκείαν, ἠγάπα καὶ τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα του, ἐπόθει ἀκόμη τὸν συζυγικὸν βίον, ἐπόθει καὶ τὸν βίον τὸν μοναχικόν. Τὸν καιρὸν ἐκεῖνον εἶχεν ἀγαπήσει ἐξ ὅλης καρδίας τὴν Σινιωρίτσαν του… καὶ τὴν ἠγάπα ἀκόμη. Ἀλλ᾿ ὅσον τρυφερὸς ἦτο εἰς τὸν ἔρωτα, τόσον εὐεπίφορος εἰς τὸ πεῖσμα, καὶ τόσον γοργὸς εἰς ὀργήν. Ὤ! ἀτέλειαι τῶν ἀνθρώπων. Seven children, a marriage he built from pure passion — then one day he simply couldn’t live in the same house.
Εἶχε χωρίσει ἅπαξ ἤδη, ἀφοῦ ἐγεννήθησαν τὰ τέσσαρα πρῶτα παιδία, δύο υἱοὶ καὶ δύο θυγατέρες· ὁ πρῶτος οὗτος χωρισμὸς διήρκεσεν ἐπί τινας μῆνας. Εἶτα ἐπῆλθε συνδιαλλαγὴ καὶ συμβίωσις πάλιν. Τότε ἐγεννήθησαν ἄλλα δύο τέκνα, υἱὸς καὶ θυγάτριον. Εἶτα ἐπῆλθε δεύτερος χωρισμός, ὑπὲρ τὸ ἔτος διαρκέσας. Μετὰ τὸν χωρισμόν, δευτέρα συνδιαλλαγη. Τότε ἐγεννήθη ὁ τελευταῖος υἱός. Ἀκολούθως ἐπῆλθε μακρὸς χωρισμὸς μεταξὺ τῶν συζύγων. Ὁ τελευταῖος οὗτος χωρισμός, μετὰ πολλὰς ἀγόνους ἀποπείρας συνδιαλλαγῆς, διήρκει ἤδη ἀπὸ τριῶν ἐτῶν καὶ ἡμίσεος. Δὲν ἦτο πλέον φόβος νὰ γεννηθοῦν ἄλλα τέκνα. Ἡ Σινιώρα ἦτον ὑπερτεσσαρακοντοῦτις ἤδη. Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.Papadiamantis spent years as a household servant, then a monk's novice, then a jobbing journalist; he wrote in a rented cubicle above a poultry shop in Piraeus. He published this story in 1892. The Greek feast of the Dormition (15 August) closes the fifteen-day fast that the story is built around, and because so many families return to island villages for that one night, it has long been called the summer Easter. The text's own archaic spellings are Papadiamantis's—'οὔτε σήμερ' εἶναι ὑπόθεσις'—a deliberate demotic laced with katharevousa conventions.
Books that feel like this
More by Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Λαμπριάτικος Ψάλτης
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1912
A priest waits for a helper on Easter night in a crumbling chapel above the sea, while a stranded elder takes the wrong path in the moonlight.
Θέρος-Ἔρος
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1911
Spring and hunger, maidens and wolves, on a Greek island where the fields blaze with poppies and a gypsy girl reads a letter three times.
Στο Χριστό στο Κάστρο
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, 1892
A priest vows to hold Christmas liturgy in a ruined cliff-top church. To keep it, he must cross a winter sea with his parish.
Where to get it
Some of these links earn us a small commission, at no cost to you. It keeps BookFeed free.
Questions readers ask
- Is Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου for me?
- You may like it if you enjoy island village settings, religious feast days and stories that move by memory rather than plot. The Greek text keeps Papadiamantis's archaic spellings and a demotic mixed with katharevousa, so it asks for patient reading.
- What is Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου like?
- A slow, lyrical visit to memory and faith, with a witty, sharp-eyed narrator and a family's ache held in plain view. Feels like wonder. About memory, faith and family.
- What should I read after Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου?
- If you liked Ρεμβασμός του Δεκαπενταυγούστου, try Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως (Γεώργιος Βιζυηνός), Η Αγγέλικα (Αργύρης Εφταλιώτης) and Ο αρχαιολόγος (Ανδρέας Καρκαβίτσας).
A taste of the feed
The outsider who falls harder for a place than the people who live in it
Καλονυχτίζω μιὰ ψυχὴ καὶ τὄνομα δὲ λέγω. Κι ἄ μελετήσω τὄνομα βουρκώνουμαι καὶ κλαίγω. − Πῆτε μου, πῆτε μου κι ἄλλα, νὰ σᾶς χαρῶ, ἀπ’ αὐτὰ τὰ δαιμονισμένα σας λιανοτράγουδα, −ἔλεγε μιὰ βραδινὴ στὶς κοπέλλες ἡ Ἀγγέλικα, ἐκεῖ ποῦ ἔραβαν καὶ κεντούσανε γύρω στοῦ νυχτεριοῦ τὸ λυχνάρι. − Εἶναι γλυκὰ γλυκὰ καὶ νόστιμα, εἶναι μυρωδᾶτα σὰν τὸ βασιλικό, πῆτε μου κι ἄλλα, πεθαίνω γιὰ τὰ χωριάτικά σας αὐτὰ τὰ ζουμπουλάκια, ποῦ τὰ καταφρονεῖτε, καημένες, μὰ δὲν ξέρετε τί θησαυρὸ ἔχετε! Ἄχ, χωριὸ καὶ πάλι χωριό! Ποῦ νὰ βρῇ κανένας τέτοιο νυχτέρι στὴ χώρα! Ποῦ ν’ ἀκούσῃ τέτοια μοσκομυρισμένα τραγούδια! Θὰ τὰ μάθω, θὰ τὰ μάθω καὶ γὼ αὐτὰ τὰ τραγούδια. Δὲν μπορῶ πιὰ νὰ ζήσω δίχως αὐτὰ.
Η Αγγέλικα · Αργύρης Εφταλιώτης
A bird arrives home after a long journey and finds the nest still there.
Μικρούλα πνοή, που τη δροσιά θεϊκά το θρέφει, κοίτα πώς κυβερνάει δεξά ζερβά του τάφου του τη σαΐτα! Και νά· μια μέρα, στου σπιτιού το μεσιανό πατάρι, γοργόν, απ’ το πρωτόβραδο λιγνότερο φεγγάρι, αχαμνισμένο απ’ το μακρύ ταξίδι, καθώς σώνει την όψη ο κρύφιος έρωτας, το πρώτο χελιδόνι διανεύει ως ίσκιος άπιαστος στο δώμα απάνου κάτου, με συχνοφτερουγιάσματα τριγύρα απ’ τη φωλιά του …
Μήτηρ Θεού (1916-1917) · Άγγελος Σικελιανός
What a believer sees in a temple built for other gods.
Ἐταξειδέψαν σὲ πολλὰ τοῦ κόσμου ἀκόμη μέρη· ὅλη τὴ νύχτα Δάσκαλος καὶ Μαθητὴς γυρνοῦσε καὶ τόσους πόνους τοῦ Χριστοῦ ἐγιάτρεψε τὸ χέρι! Καὶ στὴν Ἑλλάδα βρέθηκε ποὺ τόσο ἀγαποῦσε· γιατὶ μονάχα ὁ Σταυρὸς καὶ τὸ δικό της χέρι, αὐτὰ τὰ δύο ἐδείξανε τῆς Βηθλεέμ τ’ ἀστέρι! Εἰς τὴν Ἀθήνα ἔφθασε τὸ ἅγιο τὸ Ζευγάρι· τοῦ Παρθενῶνα ὁ Χριστὸς ἐκύτταξε τὴ χάρι, κ’ εἶπε στὸν Πέτρο, δείχνοντας ἀργὰ τὰ λείψανά του· - Ὁ οὐρανός μου μοναχὰ περνᾷ τὴν εὐμορφιά του· εἴχανε μοῖρα οἱ θεοὶ οἱ ψεύτικοι μεγάλη· ποιὰ ἐκκλησιά μας ἠμπορεῖ μπροστά του νὰ προβάλῃ; Ἄ! καὶ νὰ ἤμουνα ἐκεῖ ὁποῦ ἐθεωροῦσε τὸν Παρθενῶνα καὶ γι’ αὐτὸν στὸν Πέτρο ὡμιλοῦσε.
Παραμονή Χριστουγέννων · Αχιλλέας Παράσχος
Read pages from books like this, one at a time
Keep reading in the feed