Βιβλία σαν το «Ο αρχοντοχωριάτης»

ΙΣτὴ ζέστη ὁ φλάρης τοῦ χοροῦ μία ματιὰ μοῦ ρίχνεικι’ ἔπειτα εἰς τὸ πάτωμα κάτι τάχα μοῦ δείχνεικι’ ἐγὼ ποὺ λέω πὼς μὲ καλεῖ στὸ ζύγιασμα μὲ βάλῃμέσα ἡ ψυχή μου ἐθύμωσε, σέρνω φωνὴ μεγάληκαὶ βρίσκομ’ ἔξυπνος γυμνός, ἔξω ἀπὸ τὸ κλινάρικαὶ μὲ τὰ χέρια ποὺ ἔτρεμαν στὸ λάρυγγα τοῦ φλάρη.Ἀκίνητος, ἀμίλητος, στὸν τόπο του στημένοςδὲν εἶν’ τὰ ζύγη πλέον ἐκεῖ, δὲν εἶν’ ὁ ζυγιασμένος.Ἔμεινα, ἐστέναξα βαριά, τὸ πᾶν ἐσιωποῦσε·μέσ’ στὴν αὐλή μου ὁ κόκορας βραχνόφωνα λαλοῦσε.χτυπῶ τὸ μέτωπο, ἐδῶ μοῦ ’πρεπε μὲ τσ’ ἀμάδεςξανοίγω κάτου τὰ μαλλιά! τὲς τρίχες τὲς γραφάδες.

ΣΕΥΤΩΝΗ βασίλισσα, αυθέντα σεβαστέ μου,απέθανε.ΜΑΚΒΕΘΑργότερα ’μπορούσε ν’ αποθάνη (38).Ας ήτο κι’ άλλοτε καιρός αυτό να το ακούσω.Αύριον, και αύριον, και αύριον — και φεύγειακολουθεί σιγά σιγά ημέρα την ημέραν,ως την εσχάτην συλλαβήν ’ς του Χρόνου το βιβλίον!Και κάθε χθες οπού περνά, ήτο φανός να φέξημωρούς θνητούς να σκονισθούν ’ς τον δρόμον του θανάτου!

Συγχρόνως ἀνήρχετο κατόπιν των ἡ ἄλλη συνοδία, καὶ ὁ Μανώλης ὁ Πολύχρονος, ἐν τῶ μέσῳ ἱστάμενος, ἔλεγε ταπεινῇ τῇ φωνῇ, μὲ ἀλληγορικάς, ὡς συνήθιζε, φράσεις: «Αὔριο, παιδιά, πέφτει τὸ μεγάλο ψάρι… Νά ᾽χετε τὸ νοῦ σας… Μὴ μᾶς 〈τὸ〉 φάῃ τὸ θεριό (κ᾽ ἐδείκνυεν ἑκατὸν βήματα ἀπωτέρω, διὰ μέσου τοῦ σκότους, περὶ τὴν κινουμένην ἀμυδρὰν λάμψιν τοῦ προπορευομένου φανοῦ, τὸν Λάμπρον τὸν Βατούλαν μὲ τὴν συνοδίαν του). Νὰ πιάσουμε τὰ πόστα… Μὴ μᾶς φάῃ τὸ ψάρι ὁ γαλιός*… Ὣς τὸ μεσημέρι ὁ ροφὸς ἀριβάρει (νὰ πάρουμε, ὡς-τὰ-χωρατά, μιὰ βάρκα, νὰ πεταχτοῦμε ὣς τὰ νησιά, νὰ κάμουμε καρτέρι)… ροφὸς ἑφταοκαδιάρικος, φρέσκος!… Θὰ πέσουν καὶ κάτι συναγριδάκια, δὲ σᾶς λέω… Μὰ βάρδα ἀπ᾽ τὸ σκυλόψαρο (κ᾽ ἐδείκνυε τὸν Λάμπρον τὸν Βατούλαν). Διπλὲς ἀπετουνιές, τριπλᾶ παραγάδια… μὲ χονδροὺς φελλοὺς καὶ μὲ μολυβῆθρες πενηντάρικες… Καὶ τὰ μάτια σας τέσσερα…

Ἡ λύπη, ἢν αἰσθανόμεθα διὰ τὴν στέρησιν φιλτάτου ὄντος, ὁμοιάζει τὴν ἐκρίζωσιν ὀδόντος· σφοδρὸς ὁ πόνος, ἀλλὰ στιγμιαῖος. Μόνοι οἱ ζῶντες προξενούσιν ἡμῖν διαρκεῖς λύπας. Τὶς πότε ἔχυσε ἐπὶ τοῦ τάφου ἐρωμένης τὸ ἥμισυ, τὸ ἑκατοστόν, τὸ χιλιοστὸν τῶν δακρύων, ἀφ’ ὅσα διὰ τὴν κακίαν τῆς ἔχυνε καθ’ ἡμέραν; Ἀφοῦ λοιπὸν ἀπέκλαυσεν ἡ Ἰωάννα, ἔκυψεν ἐπὶ τοῦ ὕδατος, ἵνα δροσίσῃ τοὺς καίοντας ὀφθαλμούς. Πρώτην τότε φορὰν ἐνέβλεψε μετὰ προσοχῆς εἰς τὴν ἐν τῷ ὕδατι εἰκόνα αὐτῆς, τοῦ μόνου εἰς τὸν κόσμον πλάσματος, ὅπερ τῇ ἀπέμεινεν ν’ ἀγάπᾳ.

Μια τέτοια ζωή άλλαξε σημαντικά το Δημητράκη. Η κόρη με τ’ απλά λόγια της, ξύπνησε μέσα του κάποια νέα σκέψη. Δεν έβλεπε τον κόσμο όπως και πριν. Ούτε τον κόσμο, ούτε τους ανθρώπους. Αν τώρα θυμότανε την υπόσχεση που έδινε στη μάννα του, κοκκίνιζε σαν παπαρούνα. Η ξυππασιά που είχε για την καταγωγή του, έπεσε αποπάνω του σαν αποφόρι. Στην αρχή μάλιστα ξαφνίστηκε για τούτο. Πίστεψε πως ήταν θεόγυμνος. Ντράπηκε να παρουσιαστή έτσι στο χωριό. Μα τα λόγια της Ελπίδας τον έντυσαν με την υπομονή και την αυτοπεποίθηση. Μάλιστα ντράπηκε που ντράπηκε. «Κάλλιο γυμνός παρά με ξένα ρούχα κι’ ας είν’ και του πατέρα μου» σκέφτηκε. Γυμνός ως που να υφάνη με τα χέρια του καινούριο παννί. Έβλεπε ξάστερα πως για να το υφάνη αυτό το παννί έπρεπε να καθίση σε άλλον αργαλειό κι όχι σε κείνον που καθόταν ο αδερφός του. Εκείνος ήταν παλιός. Αντίς για ντύμα έβγανε σάββανο.

Σταφυλὰς μεγαλοῤῥώγους ὅλας καὶ ὡριμασμέναςβλέπουσα εἰς ὕψος δράνας ἡ ἀλώπηξ κρεμασμένας,πρώτην ἔφοδον, δευτέραν, τρίτην ἔκαμε πηδῶσα·ἀλλὰ τὰ πηδήματά της ἦσαν μάταια τὰ τόσα·δὲν τὰς ἔφθασεν· ἐκ τούτου ἔφευγεν, ἐπαλινδρόμει·«εἶν’ αἱ σταφυλαὶ» εἰς ὅλους, ἔλεγε, «ξειναὶ ἀκόμη».Ἐπιμύθιον.Τὴν κρυφίαν ἡμῶν λύπην ἄλλοτε παρηγοροῦντες,ἄλλοτε τὴν καταισχύνην νὰ καλύψωμεν ζητοῦντες,εἰς παντὸς ἀποτυχίαν ἀγαθοῦ διὰ χιλίωντὸ περιφρονοῦμεν λόγων ἀνορίκτων καὶ γελοίων.