Βιβλία σαν το «Οιδίπους Τύραννος»

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Ω πάτερ μου, εάν είχον την δύναμιν της φωνής του Ορφέως, ώστε ψάλλουσα να πείθω τας πέτρας να με υπακούουν και διά των λόγων μου να γοητεύω τους ανθρώπους, θα το έπραττον και κατά την στιγμήν αυτήν. Αλλά, αφού τοιαύτην δύναμιν δεν έχω, τα δάκρυα μου λάβε καν, τα μόνα τα οποία να σοι δώσω δύναμαι. Αντί ικετηρίου κλάδου ελαίας ρίπτω εις τα γόνατά σου το σώμα μου αυτό, το οποίον αυτή εδώ σοι εγέννησε, και σε ικευτεύω, μη με θανατώσης τόσον νέαν. Είναι τόσον γλυκύ το φως της ζωής ! Ω, μη με στείλης να βλέπω τα υπό την γην. Πρώτη εγώ σε απεκάλεσα πατέρα και συ πρώτην εμέ κόρην σου. Δεν ενθυμείσαι ότι πρώτη εγώ καθήμενη εις τα γόνατα σου σ’ εφίλουν και σ’ εθώπευα ως και συ εμέ ;

– Διες εσύ! είπε, πως περνούν τα χρόνια, και γυρνούν τα πράγματα! Δεν θα γυρίση το παιδί μου, έλεγα, δεν θα προφθάση να έλθη πίσω, και θ’ αποθάνω, και θα μείνουν τα μάτια μου ανοιχτά, από την λαχτάρα που έχουν να το διούνε! Όλ’ ημερίτσα παραφύλαγα τους δρόμους και ρωτούσα τους διαβάτας. Και όταν εβράδυαζεν, άφην’ ανοιχτή την θύρα έως στα μεσάνυχτα. Μη σφαλείς, Μηχαήλε, μπορεί να έλθ’ ακόμη. Και δεν θέλω να έλθη το παιδί μου και να ’βρη κλειστή την θύρα μου. Φθάνει που είναι τόσα χρόνια έρημο και ξένο, ας μην έρθη και στο χωριό του να του φανή πως δεν έχει κανέναν εις τον κόσμο, που να φυλάγη τον ερχομό του. Σαν επλάγιαζα, σ’ έβλεπα στον ύπνο μου, και μ’ εφαίνετο πως άκουα την φωνή σου, κ’ εσηκονόμουν και άνοιγα την θύρα: ήλθες, παιδί μου; – Ήταν ο αγέρας, που σβυντζίνιζε στον δρόμο.

“I spake; Achilles quickly answered me:—‘Noble Ulysses, speak not thus of death,As if thou couldst console me. I would beA laborer on earth, and serve for hireSome man of mean estate, who makes scant cheer,Rather than reign o’er all who have gone downTo death. Speak rather of my noble son,Whether or not he yet has joined the warsTo fight among the foremost of the host.

Και ο γερωζήτουλας στο μελαγχολικόν αυτό γοργογύρισμα του νου απάντησεν έξαφνα τα δικά του ταξίδια. Συγκινημένος εγύρισε τον αντικρυνό τοίχο κι εστύλωσε τα μάτια του ακίνητα. Ένα με τ’ άλλο εκρέμονταν εκεί ολάκερα είκοσι μπαστούνια, που αντιπροσώπευαν είκοσι ταξίδια, δυο και τρία χρόνια το καθένα. Κι εύρισκε τώρα σε καθενός την στάση και την έκφραση ολόγραφη την ιστορία των ταξιδιών του. Το πρώτο στην δεξιά του τοίχου άκρη, ένα μικρό και λιανό μπαστουνάκι, σπασμένο σε δύο, κλαψιάρικο, χαμένο και ηλίθιο, έλεγε την εποχή, που μικρός και άμαθος έκαμε το πρώτο ταξίδι κάτω από την άγρυπνην επιτήρηση του πατέρα του. Έχασε τότε τη σακκούλα με τα κέρδη και ο γέροντας έσπασε στη ράχη το μπαστούνι του και τον έβαλεν έπειτα να το κρεμάση στον τοίχο για ενθύμηση.

Φαίνεται! Δέσποινά μου,τι λέγεις; είναι· εγώ το φαίνεται δεν ξεύρω.Ούτε, ω καλή μητέρα, η μαύρη φορεσιά μου,ούτ’ όσα θλιφτικά ρούχα η συνήθεια θέλει,ούτ’ άνεμοι αναστεναγμών βιαστά σπρωγμένοι,όχι, αλλ’ ούτε ’ς τα μάτια ζωντανή πλημμύρα,ούτε η κατήφεια του προσώπου, και όλ’ οι τρόποιτου πόνου και η μορφαίς, δεν φθάνουν να με δείξουν·εκείνα φ α ί ν ο ν τ α ι τωόντι, ότ’ είναι πράξεςοπού αν θέλη κάνεις ταις παίζει· αλλ’ ό,τι έχωμέσα μου, σχήμα δεν το δείχνει· αυτά δεν είναιπαρά οι στολισμοί, τα φάλαρα της λύπης.

Consider ye the seed from which ye sprang;Ye were not made to live like unto brutes,But for pursuit of virtue and of knowledge.’So eager did I render my companions,With this brief exhortation, for the voyage,That then I hardly could have held them back.And having turned our stern unto the morning,We of the oars made wings for our mad flight,Evermore gaining on the larboard side.