Κωνσταντίνος Καβάφης. Ο άνθρωπος και ο ποιητής

A child catches literature changing the facts—and keeps reading.

«Συχνά, η καημένη η Λουίζ έκλαιγε πικρά σαν νοσταλγούσε τα πρόβατά της» έγραφε η θεία μου. Η Λουίζ δεν έκλαιγε ποτέ· δεν είχε πρόβατα κι άλλωστε μ’ αγαπούσε· και πώς να συγκρίνεις ένα κοριτσάκι με ένα πρόβατο; Από κείνη τη μέρα, άρχισα να ψυλλιάζομαι ότι η λογοτεχνία δεν είχε και τόσο ξεκάθαρες σχέσεις με την αλήθεια. Συχνά αναρωτιόμουν ποια ήταν η αιτία αυτών των ξεσπασμάτων, ποιο το νόημά τους. Πιστεύω ότι, εν μέρει, οφείλονταν σε μια παρορμητική ζωτικότητα και σε μια παντελή έλλειψη αυτοσυγκράτησης που δεν μ’ εγκατέλειψαν ποτέ εντελώς. Καθώς εξωθούσα τις απέχθειές μου μέχρι ναυτίας και τις σφοδρές επιθυμίες μου μέχρι εμμονής, μια άβυσσος χώριζε τα πράγματα που μου άρεσαν από εκείνα που μισούσα.

Αναμνήσεις μιας καθωσπρέπει κόρης · Simone de Beauvoir

Waiting can stretch time; a homecoming can make it race.

Ο ίδιος διάλεγε για τον πατέρα το καλύτερο κρασί απ’ όλο το Ζαγόρι. Η οικογενειακή ζωή στα Ζαγόρια κυλούσε ήρεμα, όπως έπρεπε, με όλους τους κανόνες, είτε ο πατέρας ήτανε κοντά μας, είτε έλειπε μακριά για τις δουλειές του. Όμως η παρουσία του άλλαζε τους ρυθμούς της ζωής όλων μας. Όταν έλειπε, ο χρόνος δεν κυλούσε κι όταν ήτανε κοντά μας, έτρεχε όλο και πιο γρήγορα. Οι οδηγίες δεν γίνονταν ποτέ διαταγές, οι επιθυμίες ποτέ εντολές και πάντοτε «να πάμε» ή «να κάνουμε», «να φροντίσουμε», όλα αφορούσαν όλους. Η ζωή οριζόταν απ’ τους κύκλους της αναμονής για την επιστροφή και τους κύκλους της ετοιμασίας μέχρι να ξαναφύγει. Ο Αϊ-Δημήτρης κι ο Αϊ-Γιώργης θυμίζανε το γύρισμα του χρόνου κάθε έξι μήνες.

Η αναζήτηση · Νίκος Θέμελης

When a landscape makes grief rise before you can explain it.

Βροχερές μέρες. Χτες το μεσημέρι, μετά το φαΐ, η Μαρώ κι ο Ξύδης πήραμε τα μονοπάτια για τον τάφο του Βενιζέλου. Απόβροχο· ο ήλιος έκαιγε. Ο αέρας μυρωμένος από τα λεμονάνθια και το θυμάρι. Όρεξη να ξεσπάσεις· ν’ αναλυθεί η καρδιά σου, ν’ αρχίσεις τα κλάματα. Στο Ακρωτήρι, το άθλιο άγαλμα του Θωμόπουλου. Ικανοποίηση ωστόσο που βρίσκεται κανείς κοντά στο σύμβολο της λευτεριάς, κι ας είναι άσχημο, όπως μπορεί να σε συγκινήσει το εικόνισμα της Παναγίας, όσο κακότεχνο κι αν είναι. Ο τάφος του Βενιζέλου. Θυμήθηκα την τελευταία φορά που ήρθα εδώ, για την κηδεία του. Πολλές φορές ρωτήθηκα τι θα ’κανε αυτός στις περιστάσεις που περάσαμε, χωρίς να βρω την απάντηση.

Μέρες, τόμος 1 · Γιώργος Σεφέρης