Οιδίπους Τύραννος
Σοφοκλής, -429
Ένας βασιλιάς ψάχνει την αιτία μιας συμφοράς και ανακαλύπτει πόσο λίγο ξέρει κανείς για τη ζωή του και πόσο λίγο την ορίζει.
Σελίδες από το «Οιδίπους Τύραννος» που στέκονται μόνες τους, διαλεγμένες για το πώς διαβάζονται σήμερα. Το κείμενο ανήκει στο κοινό κτήμα.
Μια ζωή μπορεί να μοιάζει ζηλευτή ώσπου να γραφτεί η τελευταία της σελίδα.
Αλλοί σας γενεές θνητών,πως η ζωή σας τίποτε, τίποτε δεν αξίζει!Ποιος τάχα, ποιος θε να ’ν’ αυτόςο ζηλεμένος ο θνητός,που πιότερη ευτυχία φέρειπαρ’ όσηνε χρειάζεταιευτυχισμένος να φανή,κι έπειτα στην κακομοιριά να πέση;Τη δική σου πέρνοντας εγώπαράδειγμα την τύχην,δυστυχισμένε Οιδίπου,κανέναν δεν καλοτυχίζω. Ένα ταξίδι για να ξεφύγεις από έναν χρησμό μπορεί να σε φέρει πιο κοντά του.
Κι εκείνοι επροσβαλθήκανε στην κατηγόρια,κ’ έτσι βαρυθυμώσανε μ’ εκειόν που τα ’πεκ’ εγώ χαιρόμουνα γι’ αυτό. Αλλά μ’ εκένταπάντοτε ο ψόγος° χάλαγεν έτσι η καρδιά μου.Κρυφά λοιπόν απ’ τους γονείς παίρνω το δρόμογια τους Δελφούς. Και φθάνοντας εκεί ο Απόλλωνμε διώχνει, ανάξιος λέγοντας τάχα πως είμαιαπάντησι σε όσα ρωτώ, καμμιά να λάβω.Άλλα όμως φοβερώτερα μάντεψε ο Φοίβος.Πως τάχα με τη μάνα μου το αίμα θα σμίξωκαι γενεάν αισχρότατη στο φως θα φέρω,και του πατρός μου πως φονιάς μέλλω να γείνω. Κάποιες απαντήσεις αξίζουν περισσότερο από την ασφάλεια της άγνοιας.
ΟΙΔΙΠΟΥΣΑς γείνη ό, τι κι αν γείνη° τη γενιά μουνα μάθω θέλω, κι άσημη ακόμη ας είναι.Αυτή με τη γυναίκεια της την περιφάνειαντρέπεται για την ταπεινή καταγωγή μου.Της τύχης, που αγαθά σκορπά, τον εαυτό μουγέννημα κράζοντας εγώ, λέω, δεν ξεπέφτω.Αυτή ήταν η μητέρα μου. Οι καιροί αδελφοί μουπου τώρα μ’ έδειχναν μικρόν τώρα μεγάλον.Τέτοιος αφού γεννήθηκα, δεν θα διαστάσωνα βρω ποιο ’ναι το γένος μου, γιατί νομίζωότι ποτέ χειρότερον δεν θα μ’ ευρήτε. Ένας φίλος ζητά χρόνο πριν βγει η καταδίκη.
Αλλ’ όμως άδικο πολύ κατηγορίαντέτοιαν να μου κατηγορής χωρίς μαρτυρία,ούτε είναι διόλου δίκαιον να το πιστεύης:καλοί, οι κακοί και οι πονηροί πως είναι.Και το να χάσης άδικα ένα φίλον που ’χειςτην ακριβή ζωούλα σου είναι ως να χάσης.Με τον καιρόν θα τα σκεφθής αυτά που λέγω,γιατί με τον πολύν καιρόν φαίνεται ο δίκιος,ενώ ο κακός σε μόνη μια δείχνεται μέρα. Υπάρχουν αλήθειες που δεν βοηθούν πια, αλλά εξακολουθούν να πονάνε.
Αλλοίμονο! Πόσο βαρύ καλά να ξέρηςτο αληθινό που ανήμπορο να σε βοηθήσηκ’ είναι συνάμα βλαβερό. Ξεχνώντας όμωςό, τι καλά δεν ήξερα ήλθα εδώ πέρα°τέτοιαν αλλοιώς δεν θα ’χα εγώ τόλμην ο μάντις.ΟΙΔΙΠΟΥΣΤι να συμβαίνη κι άθυμος μας ήλθες, μάντι;ΤΕΙΡΕΣΙΑΣΣτο σπίτι μου να ξαναπάω άσε με, Οιδίπου.Τη δυστυχία καλύτερα θενά υπομείνης,κ’ εγώ πάλι καλύτερα την εδική μου. Η άγνοια μοιάζει με καταφύγιο όταν το αύριο δεν προβλέπεται.
ΙΟΚΑΣΤΗΜήπως δεν σου τα πρόλεγα όλα εγώ τούτα;ΟΙΔΙΠΟΥΣΈλεγες, αλλά μ’ έτρωγε, γυναίκα, ο φόβος.ΙΟΚΑΣΤΗΤι να φοβάται ο άνθρωπος, που η τύχη δένει,και που δεν ξέρει ως αύριο τι τον προσμένει;Νομίζω πως καλύτερα με δίχως έννοιεςνα ζη κανείς, ως ημπορεί. Και συ τους γάμουςμε τη μητέρα αδύνατους νόμιζε ως είναι.Γιατί πολλοί ωνειρεύθηκαν απ’ τους ανθρώπους,πως τάχα με τη μάνα τους εκοιμηθήκαν,αλλ’ όποιος όλα τίποτε τούτα νομίζειπερνά την ζωήν αξένιαστος, ησυχασμένος. Η εξουσία φαίνεται αλλιώς όταν δεν κάθεσαι στον θρόνο.
Όχι. Αν αμερόληπτα θέλεις να κρίνηςκαλά στοχάσου: προτιμότερο δεν θά ’τοννα εξουσιάζης άφοβος και να κοιμάσαιτιμώμενος και συ με τους άρχοντας ίσα;Εγώ ποτέ δεν θα ’θελα βασιλεύς να ’μαι,βασιλικά όμως θα ’θελα να πράττω. Το ίδιοκαθένας άλλος. Άφοβος έτσι λαμβάνωό, τι θελήσω. Που αν βασίλευα μονάχοςίσως και να ’κανα πολλά—αθέλητά μου.Θέλεις λοιπόν ανήσυχη την βασιλείαννα προτιμώ απ’ την άνοιαστη την εξουσίαν;Δεν είμαι τόσον άμυαλος ώστε να θέλω,απ’ όσα ωφέλιμα κατέχω, κι άλλα. Κι αν οι πιο σημαντικοί νόμοι υπήρχαν πριν από τη μνήμη;
Είθε σ’ εμέ να είναι γραφτόοι λόγοι μου και τα έργα μουαγνά, σεμνά να είναι—ότι, για τούτα, υπάρχουνενόμοι υψηλοί και υπέρτατοι,που στον αιθέρα εγέννησεπατέρας τους ο Όλυμπος.Απ’ τους θνητούς δεν έγειναν,δεν τους αποκοιμά η Λήθη—Μεγάλη όσο και αγέραστημέσα τους κατοικεί θεότης. Σοφοκλής, -429
Ένας βασιλιάς ψάχνει την αιτία μιας συμφοράς και ανακαλύπτει πόσο λίγο ξέρει κανείς για τη ζωή του και πόσο λίγο την ορίζει.
Διάβασε σελίδες από βιβλία σαν αυτό, μία τη φορά
Το BookFeed είναι μια ροή με αποσπάσματα από βιβλία. Μαθαίνει τι σου αρέσει και σε βοηθά να βρεις το επόμενο βιβλίο σου.
Άνοιξε το BookFeedΔωρεάν, χωρίς εγγραφή.