Αποσπάσματα από το «Ο αρχοντοχωριάτης»

Δύο δάσκαλοι εξηγούν γιατί ο κόσμος πάει κατά διαόλου — και κανείς τους δεν κατηγορεί την πολιτική.

Όλες οι ανωμαλίες, όλοι οι πόλεμοι που βλέπομε στον κόσμο,προέρχονται από την άγνοια της μουσικής.Ο ΧΟΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣΌλες οι δυστυχίες των ανθρώπων, όλες οι αθλιότητες που αναφέρει ηιστορία, όλα τα σφάλματα των πολιτικών και όλα τα λάθη των μεγάλωνστρατηγών, όλα αυτά προέρχονται από άγνοια του χορού.

Ένας ενήλικας ανακαλύπτει το φωνήεν Ο και πιστεύει για λίγο πως κατέκτησε το σύμπαν.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΟ, ο, ο. Έχετε δίκηο. Ω. Α! τι ωραίο πράγμα που είνε να ξαίρηκανείς κάτι τι. Αχ! να μην έχω σπουδάσει από δω και τόσα χρόνια. Θατα ήξαιρα όλα αυτά.Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣΑύριο θα μάθωμε τα άλλα γράμματα του αλφαβήτου, δηλαδή τα σύμφωνα.ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΚαι αυτά είνε έτσι περίεργα όπως τούτα;Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣΑναμφιβόλως. Το σύμφωνον δ, παραδείγματος χάριν, προφέρεται ανεγγίσωμεν με το άκρον της γλώσσης τους άνω οδόντας: δα.

Ένας άντρας καλείται να πει ψέματα για την καταγωγή του και αρνείται, χωρίς δράμα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα εδυσκολεύοντο πολύ ν’ απαντήσουν σ’αυτή την ερώτησι· θ’ απαντούσαν ναι ορθά κοφτά. Είναι ένας τίτλος,που τον οικειοποιείται κανείς πολύ εύκολα, και σήμερα, κατάσυνήθειαν, επιτρέπεται αυτή η κλοπή. Εγώ όμως, σας ομολογώ, έχωπολύ διαφορετικές ιδέες ως προς το ζήτημα αυτό. Βρίσκω ότι καμμιάοικειοποίησις δεν επιτρέπεται σ’ έναν έντιμον άνθρωπο και ότι είνεανανδρεία να μεταμφιέζουμε την ύπαρξι που μας έδωκε ο Θεός, ναστολιζώμαστε στα μάτια του κόσμου μ’ έναν τίτλο κλεμμένο και ναθέλωμε να φαινώμαστε ό,τι δεν είμαστε. Οι πρόγονοί μου, δεν είνεζήτημα, κατείχαν αξιοπρεπείς θέσεις· είχα την τιμή να υπηρετήσω έξηχρόνια στο στρατό, και έχω μια κάποια περιουσία, τόση δηλαδή, όσημου επιτρέπει να κρατήσω μια κοινωνική θέσι αρκετά ευπρόσωπη· μα μ’όλα αυτά, δεν εφαντάσθηκα ποτέ μου να επιδιώξω τίτλους, τους οποίουςπολλοί άλλοι στη θέσι μου θα επεδίωκαν· και σας λέγω ειλικρινώς ότιδεν είμαι καθόλου αριστοκράτης.

Μια γυναίκα βλέπει καθαρά αυτό που όλοι οι άλλοι προσποιούνται πως δεν προσέχουν.

Κα ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΕγώ όμως δε θα το δεχθώ ποτέ. Οι συγγένειες με ανωτέρους μας έχουνπάντοτε κακά αποτελέσματα. Δεν επιθυμώ εγώ, ο γαμπρός μου ναεξευτελίζη στην κόρη μου τους γονείς της και τα παιδιά της ναντρέπωνται να με λένε γιαγιά τους. Όταν θάρχεται να μου κάνηεπίσκεψι με την άμαξά της και δεν προσέξη κάποτε να χαιρετήσηκανένα γείτονά μου, θάχω ν’ ακούω του κόσμου τις κοροϊδίες. Βλέπετε,θα λένε, την κυρία αυτή μαρκησία, που μας κρατάει τόση πόζα; είνε ηκόρη του κυρ Ζουρνταίν. Όταν ήταν μικρή το θεωρούσε χαρά της ναπαίζη τις κουμπάρες μαζί μας. Δεν ήταν δα άλλοτε τόσο σπουδαίουποκείμενο όπως θέλει να μας περάση τώρα. Οι παπούδες της πουλούσανπανικά. Μάζεψαν για τα παιδιά τους περιουσία, που θα την πληρώνουνίσως ακριβά τώρα στον άλλον κόσμο· γιατί κανένας τίμιος άνθρωπος δενμπορεί να γίνη πλούσιος. Εμένα δε μ’ αρέσουν καθόλου αυτές οικακογλωσσιές και θέλω ο γαμπρός μου να μου το θεωρή χάρι που παίρνειτην κόρη μου και να μπορώ να του λέω: κάτσε, γαμπρέ μου, να φας μαζίμας.

Σαράντα χρόνια μιλούσε, κι ένας δάσκαλος τού λέει πως αυτό έχει όνομα.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΠώς! όταν λέω: Νικολέτα, φέρε μου τις παντούφλες μου δώσε μου τονυχτικό μου σκούφο, είνε πεζό;Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣΜάλιστα, κύριε.ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΤι διάβολο! απάνω από σαράντα χρόνια μιλώ πεζό χωρίς να το ξαίρω.Σας είμαι καταϋποχρεωμένος που μου το μάθατε αυτό. Ήθελα λοιπόν νατης γράψω: Ωραία μαρκησία, τα ωραία σας μάτια με κάνουν να πεθάνωαπό έρωτα· μα ήθελα να της το γράψω με τρόπο έτσι ευγενικό,χαριτωμένο.

Του λένε πως ο πατέρας του ήταν ευγενής. Η απόδειξη; Πουλούσε πανιά στους φίλους του.

Είναι μερικοί ηλίθιοι που θέλουν να πουν πως ο πατέρας μου ήτανέμπορος.ΚΟΒΙΕΛΑυτός έμπορος; Αυτόχρημα συκοφαντία! Ποτέ δεν ήταν έμπορος. Ό,τιέκανε, το έκανε για να υποχρεώνη και το έκανε με μεγάληαξιοπρέπεια. Μια που είξερε από υφάσματα επήγαινε και εδιάλεγε απόπαντού, τα έφερνε στο σπίτι του και τα έδινε — με χρήματα, εννοείται— στους φίλους του.

Όταν η φιλοσοφία δεν ταιριάζει με τον χαρακτήρα σου, αλλάζεις φιλοσοφία.

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΗθικήν;Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣΝαι.ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΤι λέει αυτή η ηθική;Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣΠραγματεύεται περί ευδαιμονίας, διδάσκει τους ανθρώπους να δαμάζουντα πάθη των, και...ΖΟΥΡΝΤΑΙΝΌχι, ας την αφήσωμε κι’ αυτή. Είμαι θυμώδης όσο παίρνει και η ηθικήδεν μπορεί να μου κάνη τίποτα· θέλω να θυμώνω μέχρι τρέλλας ότανμου έρχεται όρεξι να θυμώσω.

Απαριθμεί τα ελαττώματά της και ύστερα δηλώνει ότι την αγαπάει γι’ αυτά.

ΚΟΒΙΕΛΚαι τέλος, είνε η πειο πεισματάρα του κόσμου.ΚΛΕΟΝΤΝαι, είνε πεισματάρα, συμφωνώ πληρέστατα· μα στις ώμορφες όλαταιριάζουν όλα πρέπει να τα υποφέρη κανείς από τις ώμορφες.ΚΟΒΙΕΛΜα αφού τα βρίσκετε όλα έτσι, θα πη πως θέλετε να την αγαπάτεαιωνίως.ΚΛΕΟΝΤΕγώ; προτιμώ να πεθάνω· θα την μισώ όσο την αγαπούσα.ΚΟΒΙΕΛΜα πώς; αφού τη βρίσκετε τόσο τέλεια;