Αποσπάσματα από το «Η βιογραφία του στρατηγού Γεωργίου Καραϊσκάκη»

Πόσο κοστίζει να μη λυπάσαι τον εαυτό σου και να απαιτείς το ίδιο κι από τους άλλους;

«Ἄτρομος πάντοτε εἰς τοὺς πολέμους, ἀτρομώτερος πολὺ ἐφάνη καθ’ ὃ διάστημα ἦτον ἀρχηγὸς τῶν κατὰ τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα στρατευμάτων· τότε εἶχε ψωμὶ καὶ αὐτός, ὅταν εἶχαν καὶ οἱ ἀγαπητοί τοῦ Ἕλληνες· ἡ κλίνη του ἦτον κλίνη ἁπλοῦ στρατιώτου· πρωταγωνιστὴς ἐπαρουσιάζετο, καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ἀγῶνος ὅλην τὴν ἀπέδιδεν εἰς ἄλλους· ἐνθουσιασμένος διὰ τὴν παληκαριάν, ὡς παληκάρι καὶ ὁ ἴδιος, τὴν ἐτιμοῦσεν ὅπου τὴν ἔβλεπε καὶ τὴν ἀντάμειβε πλουσιοπάροχα· τοὺς γνωστοὺς διὰ τὴν ἀνδρείαν τοὺς ἔκραζε κατ’ ὄνομα, ὅταν ἐξεσπάθωνεν ἐν καιρῷ μάχης, διὰ νὰ τὸν ἀκολουθήσουν· ἔβγανε τὰ πιστόλια του ἀπὸ τὴν μέσην του καὶ μὲ αὐτὰ εἰς ἀνταμοιβὴν παληκαριὰς ἐστόλιζε τοῦ παληκαριοῦ τὴν μέσην· ἔλυε τὴν ζώνην του καὶ ἔδιδεν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου καὶ τὸ ὕστερον νόμισμά του».

Κάθε στρατός χρειάζεται τρόπο να κάνει τη δειλία ορατή και λίγο γελοία.

Ὁ Καραϊσκάκης γιὰ ντρόπιασμα τῶν δειλῶν εἶχε μαζί του ἕνα παλιόβρακο, ποῦ τὄξεραν ὅλοι μ’ αὐτὸ τ’ ὄνομα «τὸ βρακὶ τῆς Κατερίνας» καὶ ὑποχρέωνε ὅσους ἔπιανε φοβιτσάρηδες νὰ τὸ φορέσουν. (Αὐτὸ μᾶς θυμίζει τὴ Μόσκω τοῦ Τζαβέλα, ποῦ ἅμα ζύγωνε πόλεμος ἔβανε ντελάλι μέσα ’σ τὸ Σοῦλι, ὅτι ὅποιος Σουλιώτης μείνῃ ’σ τὸ χωριὸ καὶ δὲν πάῃ μὲ τοὺς ἄλλοις νὰ πολεμήσῃ, θὰ φορέσῃ γυναίκεια).

Υπάρχουν άνθρωποι που σε σηκώνουν με έναν έπαινο και σε θάβουν με μια κουβέντα.

Προικισμένος ὢν μὲ ὅλα τὰ φυσικὰ καὶ τυχηρὰ προτερήματα, ὅσους ἐγνώριζε φιλοτίμους καὶ φιλοδόξους, ἐρέθιζε τὴν φιλοτιμίαν τους τόσον μὲ τοὺς ἐπαίνους καὶ κατηγορίας, ὥστε πολλοὶ ἠναγκάζοντο ἢ νὰ φανοῦν ἄξιοι τῶν ἐπαίνων του, ἢ νὰ φύγουν ἀπ’ αὐτόν, διὰ νὰ μὴν ἀκούουν τὰς κατηγορίας του· διότι οἱ ἔπαινοί του ἀνέβαινον ἕως τρίτου οὐρανοῦ καὶ αἱ κατηγορίαι του ἕως τὰ καταχθόνια, ἢ, τολμῶ εἰπεῖν, ἔξω τοῦ παντός. Ἡ εὐφράδειά του καὶ ἡ συναναστροφή του ἦτον ἓν θέατρον καὶ πολλάκις οἱ στρατιῶται χάσκοντες εἰς τὰς κομψότητας καὶ ἀστειολογίας του, ἀλησμονοῦσαν νὰ γευματίσουν. Ἦτον μεγαλόδωρος καὶ εὐεργετικός, μεταδοτικώτατος καὶ χαριστής· τὸ φλωρὶ τὸ ἐθεωροῦσεν ὡς ὀβολὸν εἰς τὰς χρείας του. Εἶχε νοῦν ἐφευρετικὸν καὶ γεννητικὸν καὶ φυσικὴν ρητορείαν. Πολλάκις ἔπλαττε ψεύματα τεχνικώτερα τῆς ἀληθείας καὶ ἐξουθένωνε τὴν ἀλήθειαν ὡς ἀνυπαρξίαν. Ἐλάττωμα μόνον εἶχε τὴν ὀξυθυμίαν· εἶχεν ὅμως πάντοτε εἰλικρινῆ καρδίαν.

Ένας στρατηγός, μια γεμάτη κουμπούρα και η στιγμή που η περηφάνια λίγο έλειψε να υπερισχύσει.

Ὁ Μποῦσγος ὅμως, ἀφοῦ δὲν ἔφταιγε σὲ τίποτα, ἄναψε κι’ αὐτὸς ἀπὸ τὸ θυμό του. Τραβιέται πίσω, κι’ ὄξω τὴν κουμπούρα! Ἐκεῖ ὅμως ξηγήθηκαν τὰ πράματα κι’ ὁ Καραϊσκάκης, ἀφοῦ κατάλαβε τὸ λᾶθος του, ζήτησε συμπάθειο ἀπὸ τὸ Μποῦσγο καὶ δακρυσμένος τὸν φίλησε.

Ένα πρόσωπο σαν τοπίο κι ένα μυαλό που δεν στεκόταν ποτέ ήσυχο.

Ὁ δὲ Παναγιώτης Σούτσος εἰς τὸν πανηγυρικὸν τῆς 25 Μαρτίου 1846 ὡς ἑξῆς περιγράφει τὸν ἠθικὸν καὶ φυσικὸν χαρακτῆρα τοῦ μεγάλου Καραΐσκου· «...Ὁ ἀνὴρ αὐτὸς ἔχων νοῦν ἀκατέργαστον, ἀλλὰ γεννητικώτατον καὶ ὀξύτατον, ἄμοιρος ὢν παιδείας, ἀλλ’ ἀγαπῶν καὶ τιμῶν τοὺς πεπαιδευμένους, φιλάσθενος, ἀλλὰ καρτερικώτατος εἰς τὰς σκληραγωγίας, δαπανῶν ἀφειδῶς τὴν ἰδίαν περιουσίαν εἰς τὰς δημοσίας ἀνάγκας, ἐκθέτων τοὺς περὶ αὐτὸν εἰς τοὺς ὑπὲρ πατρίδος κινδύνους καὶ πρῶτος αὐτὸς ἐκτιθέμενος, στρατηγηματικώτατος ἁπάντων καὶ τῶν πάντων τὰς στρατιωτικὰς γνώμας ἀκούων καὶ σταθμίζων, ἀκόρεστος δόξης καὶ ὀνόματος.... Ἀνάστημα μέτριον, σῶμα ἰσχνόν, χρῶμα ὑπομέλαν, μέτωπον πλατύ, εὐρεῖα ἑστία σκέψεως, ὀφρεῖς πυκναὶ καὶ πλήρεις μεριμνῶν, ἐλαιόμαυροι καὶ μικροὶ ὀφθαλμοί, ἀλλ’ ἀστράπτοντες, αἰθέριόν τι πνεῦμα ὑποφουσκῶνον τοὺς μυκτῆράς του καὶ διακεχυμένον εἰς ὅλον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ... κόμη ὡς χαίτη λέοντος...».

Τι θυμάται ένα έθνος από τους ήρωές του και τι ξεχνά σιωπηλά;

Ἠδικήθη μέχρι σήμερον τὸ ὄνομα καὶ ἡ μνήμη τοῦ Καραϊσκάκη. Τὸ μέγα καὶ σημαντικὸν ἔργον αὐτοῦ δὲν κατέλαβεν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἔθνους τὴν ἁρμόζουσαν αὐτῷ θέσιν. Πρὸς τὸν σκοπὸν ἀκριβῶς τοῦτον παρέχομεν εἰς τὸ κοινὸν τὴν βιογραφίαν τοῦ μεγαλοφυοῦς «Γυιοῦ τῆς Καλόγριας», εὐχόμενοι νὰ καταστῇ αὕτη πανελλήνιον ἀνάγνωσμα καὶ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀφορμὴ θετικωτέρας ἐκδηλώσεως τῆς πρὸς τὸν Καραϊσκάκην ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης. Διότι τώρα, ὅτε αἱ Ἀθῆναι ἀπέκτησαν τὸν ἀνδριάντα τοῦ ἑτέρου τῶν μεγάλων τοῦ Ἀγῶνος στρατηλατῶν, τοῦ Κολοκοτρώνη, ἐπιβάλλεται νομίζομεν, εἰς τὴν Πρωτεύουσαν μάλιστα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἠγωνίσθη καὶ ἀπέθανεν ὁ Καραϊσκάκης, πᾶσα ἐνέργεια πρὸς ἵδρυσιν μνημείου ἀξίου τῆς δόξης αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ζωντανεύῃ μὲν πρὸ τῶν ὀμμάτων ἡμῶν καὶ τῶν μεταγενεστέρων τὸ ἡρωϊκὸν παράστημα τοῦ Καραϊσκάκη, θὰ τιμᾷ δὲ τὴν πατρίδα ὡς διαφυλάττουσαν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς ἱερὰν τὴν πρὸς τοὺς δημιουργοὺς τῆς ἐλευθερίας της εὐγνωμοσύνην.

Μια αφιέρωση που ζητά πρώτα απ’ όλους συγγνώμη από τους αναγνώστες της.

Αἱ ἐλλείψεις, αἱ σκληραγωγίαι, οἱ ὑπεράνω τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως κόποι καὶ τελευταῖον οἱ τρομεροὶ καὶ συνεχεῖς κίνδυνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἐξετέθητε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς τελευταίας ἐκστρατείας τοῦ Καραϊσκάκη ὑπὲρ τῶν Ἀθηνῶν, Σᾶς δίδουν ἀδιαφιλονείκητα δικαιώματα εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ ἔθνους. Τοιοῦτον ἰσχυρὸν δικαίωμα δὲν ἠδύνατο νὰ διαφύγῃ τὴν παρατήρησίν μου. Δεχθῆτε λοιπὸν τὴν προσφοράν μου· ἐὰν δὲν ἐξέθεσα ἀξίως τὰς πράξεις σας, ἀποδώσατέ το εἰς τὴν ἀδυναμίαν μου· βεβαιωθῆτε ὅμως, ὅτι ἡ ἀφορμή, τὴν ὁποίαν δίδω εἰς τὸ κοινὸν διὰ τοῦ πονήματος τούτου, θέλει φέρει τὸ ἐπιθυμητὸ καὶ εἰς Σᾶς καὶ εἰς ἐμὲ ἀποτέλεσμα, τὸ νὰ ἐκτιμηθῶσι κατ’ ἀξίαν αἱ πράξεις σας, ὥστε ἑπομένως νὰ ἐκτεθῶσιν εἰς τὸ κοινὸν χωρίς νὰ φοβῶνται πλέον τὴν ἐκ τῶν παθῶν παραμόρφωσιν.